Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

circūſtantes. ſꝫ cum coniūgeret partes hoſtie totum viſumeſt reintrare petitioni temptationi illorum penitus fuit ſatiſfactum. Ad illud quod obijcitur de diſpenſatōnedomini. Dicendum dominus inſinuauit modū quo debuit a conficiētibus ſumi. Modum .n. oſtendit ꝯficiendi ſumēdi. ꝓpter quod ꝯueniēter diſpenſauit ſub duabꝰ ſpeciebꝰ. Pre. licet illa ſumptio eſt in accipiendo ſb̓ vna ſpēſufficiat: illa tamē que eſt ſub duabus eſt maioris merititum ratōne augmētatōnis deuotōnis: ratione fidei dilatatōnis actualis: ratōne ſumptōnis ꝯpletioris. Exhis patet rn̄ſio ad queſita quia ſumptio ſub vtraqꝫ ſpeciequē modum ſumendi tradidit dominus eſt maioris efficacie ꝯplemēti. eccl̓ia tamē vtitur alio modo ꝓpter cauſasp̄tactas. de his ſupͣ in queſtione de integritate huiꝰ ſacraMembrum ſecundumOnſequenter querit̉. vtrum euchariſtia intret ventrē ſicut ceteri cibi. ſic: videtur.Clemēs papa de ꝯſe. di. ij. c. tribus. Qui reſidua corꝑis dn̄i que in ſacrario relicta ſūtꝯſumunt. ſtatim ad accipiendos ꝯmunes cibos ꝯueniant ne putent ſancte portōni miſceri cibum: qui calliculos digeſtus in ſeceſſum emittitur. calliculos vocat occultos meatus. ſed ſi dominica portio in ventrem iret: nonvideretur oporteret ieiunare poſt ſumptionem. ItemBeda de ꝯſe. di. ij. Si quis ebrietateꝫ voracitatem euchariſtiam euomuerit. xl. diebus peniteat. Clerici vel monachi. dyaconi vel p̄ſbiteri. lxx. diebus peniteant. Epiſcopi. lxxxix. Si pro infirmitatis cauſa euonuerit. vij. diebꝰpeniteat. Ex his patꝫ quis pōt euomere corpus chriſtiigitur intrat in ventrē. Item quare ponendum eſſet nonintrare cum nullam ꝯtrahit immundiciam ex introitu huiuſmodi. Item frequenter collocatur in vaſe artificialilonge deteriore minus p̄cioſo ꝙͣ ſit corpus ſiue venter hominis. quod accidit inconueniens ſi intret ⁊cͣ. Itē corpus xp̄i dicit̉ ſacramentaliter māducari ꝓpter maſticationē ſpēi panis. Non ſufficit maſticatō ad hmōi māducatōeꝫ hic reꝗͥritur incorꝑatio. ſꝫ ſi ſpēs panis trāſmitteretur in ventrē. cum exn̄te ſpecie exiſtit corpꝰ xp̄i: ⁊cͣ. Itēſi corpꝰ xp̄i māducat̉. incorꝑat̉ ergo trahicit̉ in ventreꝫ. Contra. Math̓. xv. Om̄e qd̓ intrat in os in ventrē vadit in ſeceſſuꝫ emittit̉. ſꝫ ꝯſtat corpꝰ xp̄i emittit̉ in ſeceſſum quia digerit̉ in ventre aliquo. Iteꝫ vbicūqꝫ eſt corpꝰ xp̄i ibi eſt adorandꝰ. ſꝫ nunꝙͣ eſt adorandus inventre homīs. ⁊cͣ. Item corpus xp̄i non eſt cibus ventris ſꝫ mentis. ergo trahicitur in ventrem. hoc ideꝫ poteſt haberi ab Amb̓. de ſacra. Non eſt iſte panis qui vaditin corpꝰ: ſꝫ panis vite eterne qui anime ſubſtantiam fulcitEt Hug. Cibus iſte anime eſt corꝑis. venit ad te vt guſtetur: vt incorꝑetur. Item Hug. de ſct̄o Uic. dīc tibicor tuū. qd̓ factū eſt de corꝑe xp̄i. poſtꝙͣ ſumpſi illd̓ manducaui. audi. corꝑalē xp̄i pn̄tiam q̄ris: in celo quere vbi ēxp̄c ad dexterā patris. Item ibidem. Qn̄ in manibus ſacramentum eius tenes corꝑaliter tecuꝫ eſt. deniqꝫ in viſuin tactu. in ſapore corꝑaliter tecū ē. ꝙͣdiu ſenſu corporalisafficitur: pn̄tia corꝑalis aufert̉. Poſtꝙͣ autem ſenſuscorꝑalis ꝑcipiendo deficit: deinceps corꝑalis pn̄tia querēda eſt. ſꝫ ſpūalis retinēda. diſpenſatio completa eſt. ꝑfectum ſacramentum virtus manet. xp̄c de ore ad cor tranſit. melius ē tibi vt eat in mentem ꝙͣ in ventrem tuuꝫ. cibꝰiſte aīe corꝑis eſt. hec Hug. Ex hoc patꝫ dicit querein celo: videt̉ non tranſit in ventrē. Rn̄ſio. circa hocdiuerſi diuerſa ſentiūt. Quidā eniꝫ dixerūt. non ſolumin ventrē: ſed etiā vadit quocunqꝫ ille ſpēs deferunt̉. ſaluaillaꝝ natura ſiue in ventrē ſuis ſiue in locum immunduꝫAliqui dixerūt. non ſolum in ventrē homīs vadit ſꝫ ibimanet quouſqꝫ refectōnis oꝑatio ꝯpleat̉. Aliqui dixerūt ad ventrē ꝑuenit manet ibi vſqꝫquo ſumptio completa ſit amplius moratur. Aliqui dixerunt ſoluꝫ eſtcum illis ſpeciebꝰ ꝙͣdiu ſunt cum aliquo ſenſu vt viſu velguſtu. hoc dicūt quod ſenſit Hug. vt vidr̄ ex dictis. Rotio aūt diuerſitatis haꝝ opinionū hec eſt. Om̄es enim inhoc ꝯſentiunt. tādiu eſt corpus xp̄i in illis ſpeciebus qͣꝫdiu eſt ratio ſacramenti. Dicunt igit̉ primi ſpēs panisꝯſecrati tādiu eſt ſacramentū: ꝙͣdiu eſt ſpēs panis. virtus ꝯſecratōnis ip̄am reſpiciat ẜm eſt panis et ibi manet ꝙͣdiu ſpecies ille ſunt ordinabiles ad refectōnem. vnd̓dixerūt in ventrē vadit nunꝙͣ deſinit ibi eſſe illa ꝓprietate ſalua. ex hoc oritur poſitio prima. Alij aūt dicunt ratio ſacramēti tm̄ ſaluat̉ ꝙͣdiu ſpēs habilis eſt ad refectionē humanā. ideo em̄ inſtituta eſt et ad hoc ordinat̉ ethoc habet qn̄ eſt extra in ſtomacho. quia ibi reficit et exhoc oritur ſcd̓a poſitio. Tercij dicūt tādiu ſaluat̉ quouſqꝫ recipiatur in vſum manducatōis. qͣndo manducatio ꝯpleta eſt: tūc ſacramentum non eſt ſed fuit. ex habet ortum tercia poſitio. Alij dicunt quia ſacramentuꝫeſt ſignum. ſignum eſt qd̓ ſe offert ſenſibus. tandiū ſpecies eſt ſacramentū: ꝙͣdiu nata eſt ſentiri ab aliquo ſenſu. ideo deficit ꝑceptio ſenſuum: deficit ratio ſacramenti pn̄tia corꝑalis. Prima autem opinio que dicit corpꝰxp̄i defertur quocunqꝫ ſpecies deferunt̉ et in ventrem canis vel ſuis vel in alia loca immunda: videtur vera. ſaluoenim vero eſſe ſpecierum: adhuc non deſinit eſſe ſacramentum nec xp̄c ſub ſpecie. Scd̓a opinio videtur ſimiliter vera ꝙͣtum ad aliquid. qꝛ dūmodo ſpecies ſunt ī ſuo vero ordinabiles ad refectōeꝫ: deſinit eſſe ſacramentū. ſed ibi ſit corpꝰ xp̄i quouſqꝫ ſit ꝯpleta refectionis oꝑatō: vel exiſtentibꝰ ſpeciebꝰ in vero eſſe ſuo ꝑmanet oꝑatio refectōnis: non videtur veruꝫ nec veriſimile. Similiter tercia opinio vera eſt. ẜm tūc dicit̉ eſſe ſumptio completaqn̄ ſpeciebꝰ ꝯſumptis xp̄c tranſit in animam. ẜm auteꝫſumptio dicit̉ eſſe completa facta de guſtatōne ſiue deglutione non eſt vera. Quarta aūt opinio vera eſt. Uerbū at̄Hug. quod eſt. In viſu in tactu in ſapore. tecum eſt ꝙͣdiuſenſus corꝑalis ⁊cͣ. intelligit̉ ꝙͣtum ad aptitudinem:tum ad guſtatōeꝫ. guſtus eſt tm̄ in lingua: ſꝫ in introtu cibi in ventrē ſiue in corpꝰ. ẜm opiniones iſtas dici pōtcorpꝰ xp̄i tranſire in ventrē. Quidam aūt aliter dixerūtcorpꝰ xp̄i nunꝙͣ intrat ventrē. ſꝫ cuꝫ eſt in ore: tūc id eſſub ſpecie. ſed qn̄ glutitur tranſire in menteꝫ. Qd̓ videtiAug. velle qui dicit. Ꝙdiu habes in ore tādiu eſt in te. et ducit̉ in ſeceſſum: ſꝫ rapitur in exceſſum. ſꝫ ſpēm panisdicūt tranſire in ventrē. Qd̓ patꝫ nihil eſſe: cum nihil niſiſolus deus poſſit intrare ſubſtantiam anime. vnde corpusxp̄i intrare pōt. ꝓpter hoc dici pōt. intrante ſpecie inventrē corpus xp̄i intrat in ventrē ſicut in os vel in pixide. Unde nota eſt intrare in ventrē dupliciter. quia vl̓ꝙͣtum ad ſubſtantiam. vel ꝙͣtuꝫ ad cibandi efficaciā. Primo deſcendit aliquod corpꝰ in ventrē: etiaꝫ ſi ſit cibꝰſꝫ ſcd̓o. Sil̓r eſt aliꝗd intrare in aīam duplicit̓. qꝛ velꝙͣtum ad ſub̓am: et ſic intrat aīam ſoluꝫ qd̓ illabit̉ animeſcꝫ ſolus deꝰ. vel ꝙͣtum ad efficaciā ſic dicit̉ intrare aīaꝫquia illam reficit. Si loquamur de intratōne ꝙͣtum adcibandi efficaciā: ſic corpus xp̄i vadit in ventrem ſed īmentem: ſicut dicūt ſancti. Si loquamur ꝙͣtum ad ſubſtātiaꝫ. ſic vadit in ventrē eo modo quo dictū eſt. Dicendūigit̉ ad illud quod primo obijcit̉ ꝯtra. Matheus loquitur de cibis corꝑalibꝰ mutantur in comedentem: decibo ſpūali mutat in ſe comedentem. Ad aliud dicen corpus xp̄i in ventre hominis eſt adorandꝰ neqꝫē ibi venerandꝰ veneratōe exteriori. quia non pōt conſtareqn̄ vel ꝙͣdiu eſt in ventre. Pre. an̄ ſumptōneꝫ in ip̄a ſumptione ē adorandꝰ: ſꝫ pꝰ gr̄arūactōibꝰ ē vacandū bn̄ficioaccepto. Eſtimo at̄ vbicūqꝫ credit̉ ſiue in ventre ſuisſiue ī ore vel ſinu viri vel mulieris. Solēt aliq̄ ꝑſone corpus xp̄i deferre in ore vel ſinu qn̄qꝫ vt de illo aliqd̓ opꝰ flagitioſuꝫ facerēt. ibi ſit venerandū adorandū interiꝰ inaīa: lꝫ exteriꝰ in oꝑe. Ad illd̓ qd̓ ſeꝗtur ad v̓bū Anbro. dd̓m trahicit̉ in corpꝰ vt alimentū: nihi lomin