Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

beat bis celebrare in die: licitum eſt ſibi et ꝯueniens ſuſpēdere ſe vt niſi ſemel corpus xp̄i accipiat. Rn̄ſio. totiens ꝯmunicandū eſt corpꝰ dn̄i etiā ſanguīs a ꝯſecrantequotiens fit ꝯſecratō. vt habet̉ de ꝯſe. di. ij. Relatū. Cuiꝰratio eſt. quia ꝯmunicatō eſt ꝯplementū ſacrificij et ꝙͣtuꝫad ſignū. Un̄ Aug. li. ſen. ꝓſperi. Et habet̉ de ꝯſe. diſt. ij.vbi dicit̉. dum frangit̉ hoſtia ſanguis de calice in orefidelium fundit̉: quid aliud ꝙͣ dn̄ici corꝑis in cruce īmolatio eiuſqꝫ ſanguis de latere effuſio deſignat̉. et ꝙͣtum adefficaciā. In ſacramentali em̄ ſumptione ꝯplete habet̉ effectus ipſius ſacramenti in digne fuſcipiente. quia ſumptio eſt ꝯplementū ꝯſecratōnis: eſt licitū conſecrare ſine ſumptōne. Unde de ꝯſe. di. ij. Relatū. Quale erit ſacrificium. cui nec ipſe ſacrificans ꝑticeps eſſe dinoſcit̉. q. d. eſt ꝯpletum ſacrificiū. hoc aut patet ex ipſo dn̄o inſtituendo hoc ſacramentum non ſolummodo panem ꝯſecrauit ſed ſumpſit ꝯſecratum. Unde vt dicit̉ in canone pretacto. ſacrificantes non edunt: rei ſunt dn̄ici ſacramēti. qꝛipſum ſacramentū non ꝯplent. immo ip̄m beneficiū ſacramenti irritum faciūt. Ad primū dd̓m. in caſu ꝓpoſito eſt licitū ſacerdoti ſuſpendere ſe a ꝯmunione. īmo pōthoſtiā diuidere vnam ꝑtem ſumere de illa ꝑte ſatiſface̓infirmo. Ad aliud dd̓m. in caſu ꝓpoſito non eligiturminꝰ malū de duobꝰ ſed maius: qꝛ plus peccaret ſi non ſumeret ꝙͣſi ſumeret. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ de reuerentia ⁊cͣ.dicendū in caſu ꝓpoſito recōpenſat̉ pct̄m qd̓ ꝯmittitur ex hoc ſumitur corpus dn̄i reuerentiā que exhibet̉ ex eodem. quia non ſumere eſt pct̄m graue. inſufficientia reuerentie ex ſumptione in caſu tali cōcurrentibusalijs que reꝗruntur ad dignam ſumptōem eſt reputandum pct̄m niſi forte leue vt videtur.Nlembrum quintumOnſequenter querit̉. vtrū actus maducandi ſit videndo vel maſticando vel guſtando videndo videt̉ ſic. Cibꝰ iſte eſt vere cibꝰaīe corꝑis: ſꝫ aīa cibat̉ maſticando velſic aliquo ſed aſpiciendo ſiue videndo eo em̄ eſt cibꝰſpūalis et cibatur ſpūale maxime dꝫ ſumi in vſum ſenſu illo eſt maxime ſpūalis ſcilꝫ viſu. Item xp̄c in pr̄iainꝙͣtum videbit̉ erit refectio ꝯprehenſoꝝ ſolum inꝙͣtuꝫhuiꝰ quia viſio eſt tota merces igitur debet eſſe refecto viatorum inꝙͣtum videtur. Item ꝯprehenſor cibat̉ videndoẜm veritatē: igitur viator debet cibari videndo ſimilitudinē. ſpēs panis ſimilitudinē xp̄i gerit vt ſumit̉ in hocſacramento. Itē aug. Ut quid paras ventrē crededucaſti. qd̓ intelligitur de māducatōe ſpūali .ſ. fide. igitur ſacram̄talis dꝫ viſione corꝑali vel quare. Itē ſiſpecies ſub qua eſt corpus xp̄i maxime et ꝓprie ē obiectuꝫviſus magis ꝙͣ guſtus. quia color videtur ꝓprie: guſtusaūt ē niſi groſſe ſubſtātie. quia etſi ſapor ſit obiectū guſtus: guſtatur ſapor ſꝫ ſapidum: ſꝫ color ꝓprie videtur:igitur ſi ſacramētalis manducatio ē miſterium ſenſus:prie debet eſſe viſum. Item vtraqꝫ manducatio .ſ.ſcramētalis ſpiritualis fiat fidem. fides aūt ē ex auditu Ro. x. videtur ſacramētali māducatōe ſpirituali debet potius deſeruire ſenſus auditus: ꝙͣ guſtus vel viſus. Cōtrarium huius patꝫ ex diſpenſatōe dn̄i. em̄dedit diipulis ſuis corpus ſuum ad videndū ſed adſtandū. Rn̄ſio. multiplex ē quare ſumptio ſacrattalis habeat fieri ꝯmedēdo. Una ē exp̄ſſio repn̄tatio mortis xp̄i. hoc em̄ ſacramentum ē ſignum ſiue ſacramentummortis xp̄i. Un̄ hoc facite in mea ꝯmemoratōꝫ. luce. xxij.vulneratio at̄ corꝑis effuſio ſanguinis xp̄i expreſſius ſignificatur ẜm ꝯmeſtionē quā actū alterius ſenſus. Un̄mors xp̄i dicitur cōmeſtio. pͣs. Zelus domus tue ꝯmeditme. glo. id ē fuit mihi cauſa mortis. Alia ē expreſſior rep̄ſentatio effectus ſacramēti qui ē roboratio anime. hoc at̄ſacramēto datur robur aīe ad reſiſtēdū ad ꝓficienduꝫMaius p̄ſtatur robur ex vſu guſtus ꝙͣ alterius ſenſusItem vſus alimēti magis deſeruit vnioni membrorū ī corpore ꝯſeruatōi in vnione et augmētatōi que exerceri habet guſtum ꝙͣ vſus auditus vel viſus. quia igitur ſacͣmētum ē ad ꝯſeruandū vnionē membrorum xp̄i miſtici.ad augmentum vnionis ꝯſeruatōis ⁊cͣ. Preterea. om̄isſacramētalis ſumptio cuiuſcūqꝫ ſacramēti ē quo cōfertuꝫgratia delens culpā: ē ꝯiunctōem corporalē ſacramenticum ſuſcipiēte. hoc requiritur quia debet ſuſcipiens ſacramētum humiliare ſe ſub creaturis inferioribꝰ: ſicut inpeccādo humiliauit ſe ponēdo creaturā inferiorē inter ſe deū: deberet immediate ꝯiungi deo. hec humiliatōfieret in ſolo aſpectu elemētoꝝ huius ſacramēti ſicut fit īguſtu. Dicēdum igitur ad primo obiectū licet cibusſit ſpiritualis quod cibatur ſpirituale: ꝓpter hoc debet fieri ſenſum maxime ſpiritualē: ſꝫ ſenſum cꝰ vſusmaxime deſeruit ſpiritui ſiue ſpirituali refectōi .ſ. guſtusUſus em̄ guſtus maxime deſeruit ſpirituali refectoni. qꝛexpreſſius repn̄tat ea ꝓpter que inſtitutū fuit ſacramentūiſtud. Quod igitur dr̄ anima cibatur maſticando hmōi eſt veruꝫ: īmo magis ꝙͣ videndo: eo hocexpreſſius ſignificatur anīe quare datur cibus hmōi. Ad hoc quod obijcitur. ſola viſio ē refectio in patria⁊cͣ. Dicēdum viſioni que eſt ſpeciem in patria reſpondet illa que fidei ē. ſed viſio que eſt tota merces ē cōpleta in ſola ſpeculatōe: ſed in experientia guſtus cui reſpondet in via fides vt ē ſolum in cogitatōe: ſed vt ē oꝑans dilectōem. ad gal̓. v. hec viſio .ſ. fidei ꝯꝑātis dilectō maxime reficit aīam in via. Unde ex ꝯꝑatione p̄dicta ſequitur refectio que habetur ex manducatōe huiꝰſacramenti: debeat eſſe viſionē huius ſacranenti. Adaliud quod obijcitur. ſicut apprehenſor cibatur videndoẜm veritatem: ſimiliter et viator ẜm ſimilitudinē ⁊cͣ. Reſponſio. hoc verum eſt ẜm ſimilitudinē enigmaticā et ſpecularē. ẜm quā ē viſio fidei. hec em̄ viſio illi reſpondet queeſt in patria. vn̄ peccatum ẜm cōſequens ē in argumēto. Ad illud quod obijcitur. ſpiritualis manducatio eſt viſionē ſpiritualem ⁊cͣ. Dicēdum hoc oportet.ducatio ſpiritualis que ē vnio cum corpore miſtico: cōuenit viſione ſpirituali que eſt fides: quia hmōi viſio maxime diſponit ad hmōi vnioneꝫ. Un̄ quia ſacramentalis.manducatio ordinata ē ad ſpiritualē. ſacramentalisducatio habet fieri vſu illius ſenſus qui maxime diſpōitad manducatōem ſpiritualem. Uſus autē guſtus maxīediſponit eo expreſſiue repn̄tat ea ꝓpter que ē hoc ſacramentum. Ad hoc qd̓ obijcitur. fides eſt ex auditu ⁊cͣ.Dicenduꝫ hec manducatio eſt mediante fide habita exauditu. Un̄ auditꝰ deficit illi ſcꝫ fidei qua mediāte ē manducatio ip̄a. Un̄ auditus inqͣtum fides eſt ex auditu p̄cedit ipſam manducatōneꝫ. ergo ratōne qua fides eſt exauditu. manducatio illa debet eſſe audiendo: ſed potiꝰ comedendo. ratione multiplicis expreſſionis que magis conuenit vſui guſtus ꝙͣ alteriꝰ ſenſus.Membrum ſextumOnſequenter querit̉. vtꝝ peccator peccet videndo corpꝰ xp̄i. ſic: videt̉. qꝛ peccator eoy eſt indignꝰ peccat māducando corpꝰ xp̄i.ſed ſicut pct̄or indignꝰ eſt māducare: ita eſtindignꝰ videte: peccat videndo ſic̄ manducādo. Itemj. Reg. vj. leglt̉ bethſamite ꝑcuſſi fuerūt qꝛ videbant art ratio eſt. qꝛ peccatores fuerūt et indigni vicham dn̄i. Edere archam. multo fortiꝰ digni ſunt ꝑcuſſione peccatoresreſpicientes ip̄m ſacr̄m ſiue hoſtiā ꝯſecrataꝫ. ſub latentſecreta diuina. ſed ſi digni ſunt ꝑcuſſione. hoc non eſt niſiqꝛ peccant reſpiciēdo.. Contra. ab eccl̓ia inſtitutū eſtvt corpꝰ xp̄i īmediate pꝰ ꝯſecratōeꝫ ī altum eleuet̉ vt videatur ſaluator adoret̉. et non tm̄ a iuſtis ſed ab omnibꝰ:inſpicere corpus xp̄i intentione adorandi nulli eſt illicitꝰ Rn̄ſio. licitum eſt peccatori inſpicere corpus xp̄i eaintentōne qua inſtitutū eſt ab eccl̓ia. quia ex iſta inſpection ſacramenti accidit cōmodum inſpicienti. non tm̄ iuſto immo etiaꝫ pct̄ori. ex ponderatione caritatis ſalua