Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioNembrū primumE primo obijcit̉ ſic: dn̄s datꝰ eſt homī ad eiꝰredēptōeꝫ ad eiuſdē refectōem. ſꝫ a mulieredatꝰ fuit homī ſimpliciter ad eiꝰ redemptōeꝫſil̓r vel fortiori ratōe videt̉ debeat vl̓ poſſitpari a muliere homī ſingulari ad refectōneꝫ. Pret. cumpiſpenſatō dn̄ici corꝑis debeat fieri timore deuotōne.mulieres magis ſunt timoroſe deuote. dicit̉ em̄ ſexus femineꝰ deuotꝰ a beato Grego. videt̉ magis ꝯueniat hecdiſpenſatō fiat ab aliqua ſexꝰ feminei ꝙͣ ab aliquo ſexꝰ virilis. ergo videt̉ mulier poſſit deferre corpꝰ xp̄i dare infirmis. Item mulieribꝰ dat̉ corpꝰ xp̄i in vſuꝫ. quare nonpat̉ eis ad diſpenſandū? magis ſit illud ſumere in vſumꝙͣ diſpēſare. cum maiꝰ periculū ſit indigne vti ꝙͣ indignediſpēſare. Grauiꝰ em̄ peccat qui in mortali pct̄o ſumit corjs xp̄i: ꝙͣ qui ī mortali alij diſpēſat. aūt ſit diſpēndū a muliere habet̉ de cōſe. di. ij. ꝑuenit. vbi inhibet̉damnat̉ hmōi diſpēſatō. Rn̄ſio. diſpēſatio ſacramēiorum officiū ſpectat ad mediatores. mediatores v̓o gerunt curam recōciliatōnis deo. talibꝰ aūt potiſſimegruit ſint ſexus virilis qui eſt ſexus nobilior principalior fortior: primo pͥncipali mediatori recōciliatoriſcꝫ xp̄o dn̄o ꝯformior. Unde diſpenſatio ſacramentoꝝ necmulieribꝰ ꝯuenit nec illis eſt ꝯceſſa. niſi ſoliꝰ baptiſmi.eſt in neceſſitate. Ad illud qd̓ obijcit̉. dn̄s datꝰ eſt homini a femīa ad redemptōeꝫ ⁊cͣ. Dicendū hoc dicit̉ veritatem habet quodāmodo loquēdi. ſcꝫ quia femina portauit genuit illū qui hominē redemit. Ex hoc aūt ſequitur neqꝫ locū a ſil̓i neqꝫ a maiori: modꝰ ille dandi officio mediatoris ꝯuenit. de beat ꝯuenire femīe. ſicut ſeꝗtur redemptor natꝰ eſt de femīa ergo corpꝰ eiuꝰ vt eſt ſub ſacramento debet diſpēſari a femīa. Ad aliud dicendū eſt licet ſexus femineꝰ ſit p̄cipue deuotꝰ. nihilominꝰ infirmꝰeſt mīme ꝯueniēs officio mediatoris. quod quidē officiūpotiſſime ꝯuenit ſexui principali nobiliori xp̄o conformiori. Ad aliud dicendū eſt ſimile de vſu diſpenſatione. Uſus em̄ omnibꝰ indultus eſt fidelibꝰ: ſed diſpenſatio exiſtentibus in officio mediatoris. Ad illud quodadditur maius eſt ſumere corpus xp̄i in vſum ꝙͣ ⁊cͣ. Dicendum et ſi ſit maius ꝙͣtum ad meritum vel demerituꝫid eſt ſi ſit maioris meriti vel demeriti: eſt tamen minusꝙͣtum ad minoritatem dignitatis officij. quia diſpenſatioeſt in dignitate excellentis officij: vſus auteꝫ eſt cuiuſlibetNembrū ſecūdumOnſequēter querit̉ vtꝝ diſpēſandū ſit corpꝰxp̄i a layco. ſic: videt̉ hoc. videt̉ eſſemaioris pt̄atis dignitatis diſpēſare illudſacramētuꝫ qd̓ eſt fundamētuꝫ oīm ſacramētorum fructuoſiſſimū maximum: ꝙͣ illud qd̓ eſt minushmōi. ſed ſacramētuꝫ baptiſmi eſt fundamētuꝫ alioꝝ fructuoſiſſimū maximū. vtpote quo aꝑitur ianua efficiturſuſcipiens promptus ad euolanduꝫ. minus hmōi eſt iſtudſacramentum: ergo maioris poteſtatis dignitatis eſt diſpenſare baptiſmi ſacramentum ꝙͣ hoc ſacramentum. ſeddiſpenſare ſacramentū baptiſmi licitum eſt layco in caſuſimiliter videt̉ iſtud. Item bonꝰ laycꝰ magis eſt acceptus deo ꝙͣ malꝰ ſacerdos. in om̄i oꝑe ſuo gratioſior. Un̄omnia volita habentis caritatē ſunt licita tuxta illud auguſ. Habe caritatē fac quicqd̓ vis. ergo videt̉ diſpenſatio corꝑis exercita a layco bono magis eſt accepta deo ꝙͣ aſacerdote malo. ſed qd̓ eſt deo magis acceptū eſt magis licitum: ergo ⁊cͣ. Contra. de ꝯſe. di. ij. ꝑuenit. ibi dicitur.Quidā p̄ſbiteri intantū ꝑuipēdebāt diuīa miſteria. vt layco aut femīe ſacrū corpus dn̄i tradāt ad deferenduꝫ infirmis. qd̓ ꝙͣ ſit horribile ꝙͣqꝫ deteſtabile omniū religioſoruꝫaīaduertit prudentia. igitur interdicit omnia ſynodusne talis temeraria p̄ſumptio vlteriꝰ fiat. Ex hoc pateteſt licitū ⁊cͣ. Rn̄ſio. diſpenſatō corꝑis ſanguīs dn̄i.Quinquageſimaquibꝰ facta eſt primo p̄ncipaliter recōciliatō generis humani cum deo: ꝯuenit illis ẜm ꝯgruentiā ꝯmiſſionē quorum eſt officium recōciliandi. hoc aūt officium eſt primoꝝ principaliū miniſtroꝝ eccleſie. Unde hec diſpenſatō neqꝫ laycis ꝯuenit qui ſunt membra inferiora: neqꝫ mulieribus que ſunt ſexus inferioris. Ad primū contra. dicēdū diſpenſare ſacramentum baptiſmatis eſt tam laycis indultum ꝙͣ mulieribꝰ. quia eſt ſacramentuꝫ neceſſitatis. vn̄inꝙͣtum eſt ſacramentū dignitatis: eius diſpenſatō eſt ꝑſonarum digniorum. inꝙͣtum neceſſitatis eſt oīm in ꝯmuni. Ad aliud dicendū. diſpenſatō huiꝰ ſacramenti magisſpectat ad officij dignitatem ꝙͣ ad ꝑſonarum ſanctitatem.ꝓpter quod ratio p̄dicta nullius eſt efficacie. Ad hoc qd̓dicit̉ bonꝰ laycus in om̄i tꝑe ſuo gratioſior ⁊cͣ. Dicendū hoc verum eſt ẜm opus ſuuꝫ dicit̉ quod ꝓprie ſpectatad eum: non ẜm opus ſuum dicit̉ opus ab eo exercitum dicit auguſ. Habe caritatem fac quicquid vis. intelligendum eſt quicquid vis voluntate ordinata. qꝛ vnūquodqꝫ tale eſt meritorium.Nēbrum terciumOnſequēter querit̉ vtꝝ diſpēſandū ē a dyacono. videt̉ hoc: quod dicit̉ in legendabeati laurentij. exꝑire vtꝝ ydoneū miniſtrūelegeris cui ꝯmiſiſti dn̄ici ſanguīs conſecrationem .i. ſacrā diſpenſatōem. Contra. de ꝯſe. di. ij. ꝑuenit. ibi dicit̉biter ſemetip̄m infirmū ꝯmunicet. qꝛſi aliter fecgradus ſui ꝑiculo ſubiacebit. Item diſ.xciij. Non decet dyaconē panē dare .i. corpꝰ xp̄i. Rn̄ſioin neceſſitate licet dyacone corpus xp̄i ſanguinē diſpenſare. Unde diſ. xciij. p̄ſente p̄ſbitero dyaconꝰ euchariſtiā corporis xp̄i ſi neceſſitas cogit iuſſus eroget. Nota dīc iuſſus: quia ep̄o vel p̄ſbitero longe poſitis iuſſus pōt. licet. vt ſcꝫ eodem dyacones vbi dicitur de dyaconibꝰ. abſqꝫep̄o vel p̄ſbitero baptizare audeant: niſi p̄dictis ordinibus fortaſſis longius ꝯſtitutis neceſſitas extrema cōpellatquod etiā laycis facere plurimū cōtingit: ſacri corꝑis erogationeꝫ ſub ꝯſpectu ep̄i vel p̄ſbiteri nec his abſentibꝰ ius habeant exercendi. aūt dicit̉ in canone ſacri corꝑiserogatio ⁊cͣ. non refertur ad īmediatam lr̄am. quia nunꝙͣlaycis concedit̉ erogatō corporis xp̄i. Nota ergo vbi neceſſitas exigit p̄ſbiter eſt abſens. pōt dyaconꝰ iure baptizare corpus xp̄i erogare infirmis ſi ꝯſecratū eſt in eccl̓iain p̄ſentia p̄ſbiteri pōt etſi neceſſitas exigat: niſi iuſſusa p̄ſbitero. puto cum multi ſint qui indigēt baptiſmoſbiter omnibꝰ non poteſt ſufficere. ſil̓r ſi multi volunt accipere corpus xp̄i. nec p̄ſbiter ſufficit omnibꝰ. igitur illud decretum om̄imodo p̄ſbiter ⁊cͣ. intelligi debet niſi vrgente neceſſitate vel fortaſſe oīno ſeruanduꝫ erat ad tempus ad extirpandum conſuetudinem horribilem deteſtabilem. dequa premittitur in eodem ca. Ad illud quod obijciturnon oportet dyaconem paneꝫ dare. exponitur ſic id eſt panem conſecrare.Nlembrū quartūOnſequēter querit̉ vtꝝ diſpenſandū ē corpꝰxp̄i a ſacerdotibꝰ fornicatorijs. circa hoc ſic.di. xxxij. nullꝰ miſſaꝫ audiat p̄ſbiteri quē ſcitIꝯcubinā indubitāter habere aut ſubintroductam mulierē. Introducta dicit̉ que ſub ſpecie alicuiꝰ ſeruitij intrat domū ſacerdotis. Et ſi miſſa eorum non eſt audienda: multo fortius nec ab eis ſacra cōmunio ſumenda. Item ea. di. c. ſequēti. p̄ter hoc p̄cipiendo mādamus vtnullus miſſam preſbiteri audiat quē ſcit cōcubinam indubitanter habere. Unde ſancta ſynodus hoc capitulū ſubexcōmunicatione ſtatuit ⁊cͣ. Item di. lxxxj. Si qui ſuntpreſbiteri vel dyaconi vel ſubdyaconi qui crimen fornicationis habeant. interdicimꝰ ei ex parte om̄ipotentis deiſancti petri auctoritate eccl̓ie introitū: vſqꝫdum peniteātvel ſe emendant. ſi qui d̓o in pct̄o ſuo ꝑſeuerare voluerint:nullus veſtrum eoꝝ p̄ſumat audire officium ita vt prius