Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

menſam dn̄i manducare: ſed exactorē moneat timere moneat intelligere: coram populo ſed ſecreto. Iteꝫ ſi tūc daret ſequeret̉ multa incōueniētia. vnū eſſet corrector illiꝰ peccatoris ſed ꝓditor. niſi em̄ cōfeſſus fuiſſet eipeccatū ſuū dediſſet ei ſicut ceteris. hoc habet̉ ab augij. q. j. Si peccauerit. Si ſolus noſti quia peccauit viscoram omnibꝰ arguere. eris corrector ſꝫ ꝓditor. Iteꝫſi poſſet ſacerdos alicui tali corā populo negare poſſꝫ malicioſus ſacerdos malicioſe ſanctis negare ſic illos ſcandalizare infamare. Iteꝫ hoc videtur exemplo dominiqui dedit corpus ſuū iude quē ſciebat eſſe in peccato mortali. Contra. medicus corꝑalis medicinā quaꝫ egro ſciret mortiferam quātacūqꝫ inſtantia peteret eam egrotꝰſibi dari: peccaret mortaliter et homicida eſſet ſi eam ſibidaret. Euchariſtia autem eſt medicina ſalubris bonis quemalis mortifera eſt. tm̄ corpori ſed etiam ſpiritui quodgrauius eſt. Unde augu. li. iij. de trini. Sancta bonis ſuntad ſalutem malis ad iudicium. loquit̉ de corpore ſanguine xp̄i. igitur licet egrotꝰ ſpiritualiter .i. exiſtens ī mortali cum inſtantia petat: non tamen debet ei a medico ſpirituali dari. īmo ſi det videtur mortaliter peccet. Itemnullus eſt caſus in quo non peccet ſacerdos mortaliter ſiſcienter voluntarie proijceret euchariſtiam in lutum velſterquilinium. Exiſtens autem in mortali eſt quaſi lutumvel ſterquilinium. Sapi. ix. luto vilior vita ip̄ius. igitur innullo caſu poteſt dare ſacerdos tali corpus xp̄i niſi peccādo mortaliter. Item ſi ſacerdos tenetur dare tali hoceſt quia dignus eſt: ſed propter ſcandalum vitandum. ſedcontra veritatem vite iſtius eſt hoc ſibi dari. quia peccatmortaliter accipiendo: igitur cum non eſt faciendum contra veritatem vite propter ſcandalum: non videtur debeat ſibi dari. Ite melius eſſet illi qui petit corpus xp̄i dari ſibi redderetur ſuſpectus de crimine ꝙͣ ꝯmittere crimen. Igitur cum duobus malis minꝰ malum eligendumſit cum alterum vrget: videtur diſcretus ſacerdos debetnegare corpus xp̄i criminoſo vt minꝰ malum maius vitetur .i. non reddatur ſuſpectus ne manducet indigne. ſic opponit Inno. Item Thob̓. iiij. quod ab alio oderis tibifieri ⁊cͣ .i. debes odiſſe: vide ne aliquādo alteri facias. heceſt lex caritatis. ſed ſi eſſes in peccato mortali deberes odire corpus xp̄i tibi dari: igit̉ illud alij dare debes. Itēaugu. non eſt dandus gladius furioſo ne ſeip̄m alios occidat. peccator aūt ſi ſumit euchariſtiam eam ſeip̄m occidit: igitur eam illi dare debet ſacerdos. Itē Math̓.xv. Non eſt bonū ſumere panem filioꝝ .i. euchariſtiaꝫ queeſt panis angeloꝝ hominū exiſtentiuꝫ in caritate: darecanibus .i. exiſtentibꝰ in mortali. Item Math̓. vij. Nolite ſanctum dare canibꝰ. Rn̄ſio. ſi ſacerdos nouit aliquem eſſe in mortali confeſſionē. debet euꝫ monere in ſecreto ne accedat ad menſam dn̄i. tali aūt debet negari corpus xp̄i ſi petat in ſecreto. Si d̓o petat illud ī publico: tūcaut eius peccatū eſt publicū aut priuatū. Si publicuꝫ: negare debet illi. neqꝫ peccatū prodit: quia publicum eſt. Sipriuatum oportet dare ne deterius ꝯtingat. Ad primuꝫigitur contra hoc dicendū. ſacerdos eſt diſpenſator nondn̄s ſacramētoꝝ eccleſie. Unde dando euchariſtiā datſuū ſed reddit alienū: quod negare pōt de iure. quia igitur in dicto caſu niſi daret medicꝰ ſpūalis euchariſtiā queeſt medicina mortifera ip̄i peccatori: fieret ꝓditor ſcandalizaret ip̄m alios. ideo non debet ei negare. nullū autem iſlorum ꝯtingeret medico corporali. ſi negaret infirmomedicinam mortiferam: licet infirmitatem corporalemderet. ideo non eſt ſimile de medico ſpūali corꝑali. Aaliud dicendum. ille qui dat proijcit corpus in lutumīmo ꝯpellens ſacerdotē ad dandū ſibi inſtantiam ſue petitionis proijcit. ideo peccat mortaliter. ſicut ſi tu ferrescorpus xp̄i egroto qui ꝓijceret te in lutum cum euchariſliapeccaret mortaliter. tu non. ꝯpulſus em̄ inuitus ꝓijceres euchariſtiam in lutum. Ad tercium dicendū plures ſunt cauſe ꝓpter quas ſacerdos debet tali dare corpusdn̄i. Una eſt celatio crimīs. alia eſt vitatō ſcandali. alia eſtapparentia iuris ip̄ius petentis. alia eſt ignorantia diuineoperationis. debet dare ne prodat crimen eius. ne aliosſcandalizet. quia videtur habere ius in petendo. quianeſcit ſacerdos vtrum deus occulte operetur in eo. Dicendum ergo neqꝫ tota ratō neqꝫ potiſſima propter quā ſacerdos debet tali dare corpus xp̄i eſt vitatio ſcandali: ſedpotius debitum vitandi proditionem crimīs illius. Adem̄ maxime tenetur ſacerdos ſcꝫ vt non prodat crimē alicuius cuiꝰ curam gerit. cuiꝰ noticiā habet confirmationem. Unde Inno. iij. querendū eſt qua ratōne medicꝰ ſalutaris medicinā dabat egroto quā ei ſciebat eſſe mortiferā.Sciebat em̄ qui manducat indigne iudicium ſibi manducat bibit. aut vt ſuo doceret exemplo ſacerdos ꝯmunionem debet negare cuiꝰ crimen ſi ſibi ſit notum:tamen eſt eccleſie manifeſtuꝫ: ne forte non ſit corrector ſedproditor. Unde cautū reperitur in canone. Non ꝓhibeatdiſpenſator pingues terre menſam dn̄i manducare. ſꝫ moneat exactorem timere. igitur hec eſt prima ratō quare debet tali dare corpus xp̄i ſcꝫ ne prodat crime illius. exconſequenti vitatio ſcandali alia que tacta ſunt. Pret. ſacerdos in caſu iſto non facit aliquid quod eſt contra veritatēvite. neqꝫ vite proprie neqꝫ vite illius cui dat. quia ex quohabet neceſſitatem dandi: datō illa non eſt voluntaria ſedcoacta: quia neceſſitas iuris compellit. vnde non eſt dicendus auctor illius facti. ſicut nec ille qui ẜm legem aliqueminterficit non dicitur auctor interfectōnis. ſed lex potius. Ad aliud reſpondet Inno. ſic. Sane cum nemo debeatvnum mortale ꝯmittere ne proximus aliud mortale cōmittat. eligendum eſt potius ſacerdoti non prodere peccatorēꝙͣ vt ille non peccet. ſed ille debet potius eligere vt abſtinēdo reddatur ſuſpectus: ꝙͣ ꝯmunicando manducet indigne Ad aliud dicendum. ſi ſacerdos exiſtens in mortalipeteret inſtanter in publico corpus xp̄i ſibi dari. deberetvelle illud ſibi dari. hoc enim eſſet iuſtum. ideo debet eſſevolitum. ſed non deberet velle illud inſtanter petere. Adaliud dicendum. negando furioſo gladiuꝫ prodere ſiceius infirmitatem corporalem licitum eſt. nec eſſet hoc alicui ſcandalum. ſic non eſt in propoſito. Pret. in iudicō reddendus eſſet gladius furioſo ſi non conſtaret eum eſſe furioſum. ſed quia peccator in caſu propoſito eſt quaſi in iudicio quia in facie eccleſie. non apparet ſuum peccatumdebet ei dari quod petit. Ad primā auctoritatē Math̓.dicendū eſt bonū ſumere ⁊cͣ. voluntarie ſupple quod facit ſacerdos īmo coactus hoc facit. Ad aliud Mathei. dicendū dicit dn̄s date. ſciuit em̄ quādoqꝫoportet hoc facere ex coactōne. ſꝫ dicit nolite. q. d. hoc nondebet aliquis ſacerdos facere voluntarie.Nlembrū ſecūdumOnſequēter querit̉ vtꝝ corpꝰ xp̄i dandū eſtſuſpectis de aliquo crimīe. Et primo querit̉vtrum ſit dandum talibꝰ. Secūdo vtrū dandum eſt ad ſuſpectoꝝ purgatōeꝫ.Arliculus primusD primū dari debeat videt̉ hoc de vnoquoqꝫ p̄ſumēdū eſt ſit bonꝰ quouſqꝫ ꝓbatunfuerit ꝯtrariū. vt habet̉ a Hiero. Pret. ſemꝑdubia interp̄tanda ſunt in meliorē ꝑtē. igit̉ nihil qd̓ eſt dubium male ſentiendū eſt de ꝓximo. nec ꝓpter hoc aliquodbeneficium corꝑis xp̄i. Ite ſuſpectis de furto dandumeſt corpus xp̄i. habet̉ plane. ij. q. v. ſepe cōtingit. Cōtranullus debet dare ſponte corpus xp̄i alicui de quo ſuſpicat̉ indigne accedit. ergo debet dari illi qui eſt ſuſpectude pct̄o mortali: ſuſpicat̉ de eo indigne accedit. Itequi ſuſpicat̉ de aliquo ſit in mortali peccato. ſuſpicaturde eodem peccat mortaliter ſumēdo corpus xp̄i. ſi auteꝫin tali ſuſpitione dat ſibi corpus xp̄i. ſponte credit ſe patrocinari peccato ſuo. et ſi hoc: peccat ſpōte faciendo.illi de quo ſuſpicat̉ malum hoc debet quis dare corpuxp̄i. Itē nulli debet dari corpꝰ xp̄i niſi noſcat ſit mūdꝰ