Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiodum p̄cipit̉. Iudei ſeruiliter ſeruabāt diē ſabbati ad luxuriam ebrietatē. quāto melius femīe eoꝝ lanā facerent ꝙͣin neomenijs ſaltarēt. Item GreI. Meliꝰ eſt fodere arare die dn̄ica ꝙͣ choreas ītere. Ex his verbis videt̉ choreatrices magis peccāt in ſabbatis tripudiando cantando: ꝙͣſi intenderent lanificio vel alicui oꝑi tali qd̓ exercere licet in ſabbato. Cōtingit exercitiū choreaꝝ ē mortale pct̄m. ſed exercētes opꝰ tale debēt accedē ad ſacraꝫꝯmūionem ⁊cͣ. Rn̄ſio. choreatrices quibꝰ īnoteſcantmala que ex vſu choreaꝝ ꝓueniunt vel ꝓpria induſtria velexpientia vel p̄dicatōe. nihilominꝰ exercitiū hmōi habēt inꝯſuetudine geſtibꝰ ſuis cantibꝰ ſe alios incitāt ad laſciuiamꝓuocāt ad libidinē. dum ꝑſeuerāt in volūtatenōi exercendi officiū. debent accedē ad ſacrāꝓpoſito hr̄ꝯmunionē: quia dum ſibi alijs laqueos mortalis peccativoluntarie p̄parant: mortaliter peccāt. vt em̄ habet̉ Ecc̄i.qui amat ꝑiculum ꝑibit in illo. Si aūt aliqua mulier raro inuita īmiſceat ſe hmōi choreatricibꝰ. non audeo diffinire peccet mortaliter nec illam aſſecurare a mortali peccato: cum ingerat ſe ꝑiculo prouocando aſſiſtentes ad libidinem. videtur vicium ꝯſuetudinem choreatricum approbare. Eſtimo tamen quādoqꝫ aliquas excuſat a peccato mortali ſimplicitas innocētia puritas intentōis.vtpote illas que intendūt niſi ludum. oīno ignorantesaliquod ꝑiculum ex tali ludo ꝓuenire. Ad illud qd̓ obijcitur cantꝰ choreaꝝ eſt malus in ſe. eſt tamē malꝰ ratione ꝯcurrentiū. que ſunt excitatō ad laſciuiaꝫ. ꝓuocatioad libidinem impedimētuꝫ cultus dei alia hmōi. Adillud quod dicit̉ eſt ꝓhibitus. Dicendū ſic ex cōſequenti tamē in p̄cepto de obſeruatōe ſabbati.Nlembrū nonumOnſequēter querit̉ vtꝝ fardātes ſiue fucarites ſe. aut crines adulterinos ſiue mortuoꝝſiue viuoꝝ ſibi ad ornamētū vſurpātes: debeant accedē ad ſacrā ꝯmūionē. Et videt̉ ſic hoc ſunt licita alicui ſcꝫ ornare ſe colore extraneo capillis alteriꝰ. nuptis maxime vt viris ſuis placeāt. etiam alijs vt illoꝝ aucta pulchritudine magis laudet̉ deus.pulchritudo em̄ creaturaꝝ eſt materia incitamētum adlaudem dei. Pret. licet qn̄qꝫ mulierē aliquā vti veſtibusalteriꝰ ad ornatū ſui. quare ſimiliter capillis. multodecentior pulchrior eſt ornatꝰ veſtium ꝙͣ capillorū. etiāagis prouocatiuꝰ ad libidinē. Ex his videt̉ ⁊cͣ. Cōtra.nōi picture ſiue fardature fiunt in ꝯtumeliā ſummi artificis ſcꝫ dei. in ꝓuocatōeꝫ indignatōnis eius. vnde Cyprianus vt dicit auguſ. in. iiij. li. de doctrina xp̄iana. dicit.Si quis pingendi artifex vultum alicuiꝰ ſpeciem coriporis qualitateꝫ emulo colore ſignaſſet. ſignato iam ꝯſumatoqꝫ fraudulenter manꝰ alius inferret. vt iam formatāiam picta quaſi ꝑicior reformaret. grauis prioris artificisiniuria indignatio videret̉. tute exiſtimas impune laturam tanꝙͣ improbe temeritatis audaciā dei artificis offenſam. vt em̄ impudica circa homīes inceſta mulier lenocinantibꝰ berſis corruptis violatiſqꝫ que dei ſunt. peior adultera detineris ornari te putas. putas comi impugnatio eſt: iſta diuini oꝑis preuaricatō eſt veritatis. Ite tales oꝑe verbū dei infirmāt quātū in ſe eſt ꝯtempnūt. Unde Cyprianꝰ vt ibidem refert aug. Non ſinceritas perſeuerat veritas. quādo que ſincera ſunt polluūtur colorumadulterinis medicaminū fucis in mendaciū vera mutant̉dn̄s tuus dicit. Non poteſt facere capillū tuū albū aut nigrum: tu ad vincendā dn̄i dei tui vocem vis te eſſe potiorem. audaci ornatu ſacrilego contemptu crines tuos inficis. malo preſagio futuroꝝ. capillos iam tibi flameos auriſpicaris. Ex his videtur hmōi ornatus adulteriniſunt liciti. īmo potius mortaliter peccant illis ꝑtentes. Rn̄ſio. multe ſunt cauſe quare tales grauiter peccantindignos ſe efficiunt ſacra ꝯmunione. Una eſt contumeliaſummi artificis operis eius impugnatō. Alia eſt diuinverbi infirmatio contemptus. vt patet ex verbis Cypri.xlviij.ani ecce peccatū in deum. Alia eſt fictio mendaciū inducens errorem ex certa qientia. Unde Cyprianꝰ. de formis es cur te formoſam eſſeſentiris? nec tue conſcientienec alieni gratiam erroris habitura. ecce peccatū in proximum. Alia eſt iniuria facta ꝓprie nature in hoc peccat inſe. Unde Cyprianꝰ. licet vilis mulier alteri ſibi tamenpeccat. tolerabiliora ꝓpemodum in adulterio crimīa ſūt.ibi em̄ pudicitia: hic natura adulterat̉. Dicendū ergo. ſiue ſint ſolute ſiue ꝯiugate peccant mortaliter hmōi vtētesabuſionibꝰ. Non tamē nego quin ꝑmiſſum ſit ꝯiugatis ornare ſe ornatu honeſto vellium ꝓpter maritos: dum tamennihil falſitatis aut adulterine picture. aut capillature vſurpent. Ad illud quod obijcitur ſic ornando ſe faciuntplaceant maritis ⁊cͣ. Dicendū voluntas placendi maritis ſiue ipſa placentia excuſat eas a peccato mortali. qꝛmodus quem placent vel placere intendūt nec deo placetvt ex dictis patet. neqꝫ maritis. Unde augu. de conſe. di. vlti. fucare figmentis quo vel rubicūdior vel candidior appereat. adulterina fallacia eſt. qua dubito etiam maritosſe nolle decipi: quibus ſolūmodo permittende ſunt femineornari ẜm veniam non ẜm imperium. Nam verus ornatꝰmaxime xp̄ianorum xp̄ianarum. tam eſt vllus fucꝰ velcolor mendax factus. verum nec auri quidem veſtiſqꝫ pompa: ſed boni mores boni ſunt. Pret. licet pulchritudo creature ſit materia laudis diuine non tamen ꝓcuranda eſt inp̄iudicium dei vtex illa laudetur. Ad aliud dicenduꝫſecus eſt de vſu habitus humane ꝓuiſionis habitus naturalis productōnis. habituum v̓o naturalium quia datiſunt a natura humana ꝓuiſione. quando illis alitervtitur ꝙͣ eo modo quo ſunt accomodati a natura cōceſſiab opifice nature: fiunt adulterine vſurpationes que quidem licite ſunt. Non ſic eſt de habitibꝰ humane prouiſionis cuiuſmodi ſunt veſtes. habitus nature inꝙͣtum ſunthmōi accomodant̉ cum quadam p̄ciſione ſcꝫ ita iſti nonilli: ita eſt de illis qui ſunt ab arte. Quidam autemdicunt ſi femina ſoluta vel coniugata morpheaꝫ aliquāaut maculā haberet in collo vel facie peplo velaret ne deformis appareret. aut ſi fluxum capillorum pateretur tumorem aut gibbum quem capilli facere ſolebant. aut panniculis aut ſtupis ſuppleret abſqꝫ intentōne corrupta: ſedne deformitas eius apparens riſuꝫ videntibus faceret autmarito ſcandalum: non peccaret mortaliter. Similiter ſiconiugata non vt laudaret̉ de pulchritudine. vel vt prouocaret alios ad ſui concupiſcentiaꝫ aut al̓s corrupta intentione: ſed tm̄ ne maritus eius propter eius deformitatemſcandalizatur: exorrēs eam adulterium incurreret. autcincturis aliquibus vteretur. aut capillis alienis: mortaliter peccaret. Et hi dicunt Cyprianus alij hanc abuſionem deteſtantes intelligunt de illis que huiuſmodi faciunt intentōne corrupta. Prima autem diffinitio videturmihi melior certior.Queſtio. xlix. quibꝰ diſpen eſt hoq ſacramenturEquitur de manducatōne ꝙͣtuꝫ ad ꝯditōes diſpēſandi. Etmo quibꝰ diſpēſanduꝫ eſt corpꝰ xp̄i. Scd̓oa quibꝰ. In pͥma ꝑte querit̉ vtꝝ dandūeſt corpꝰ xp̄i peccatoribꝰ. ꝗbꝰ ꝯſtat ſūtin pct̄o mortali. Scd̓o vtꝝ danduꝫ eſt ſuſpectis de aliquocrimine. Tercio vtrum dandum eſt energuminis. Quarto vtrum frenetico vel amenti. Quinto vtrum puero nonhabenti vſum diſcretionis. Sexto vtrum alicui licet daripanem non conſecratum.Nembrū primūRimo querit̉ vtꝝ ſacerdos debet dare corixp̄i illi quē ſcit in mortali pct̄o ꝯfeſſior dare debeat videt̉ ſic. Aug. de conſe. di. ij.Non prohibeat diſpenſator pingues terre .i. peccatores