Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

yludꝰ talis eſt licitꝰ. quia licet dn̄o facere de re ſua ⁊cͣ. Di ꝙͣuis licitꝰ ſit ꝙͣtum ad ius ciuile: tn̄ ꝙͣtum adnis. qꝛ et ſi liceat dn̄o ꝑdere ſiue deſtruere res ſuius canoas .i. etſi eſt puniēdus ꝓpter deſtructōeꝫ rerū ꝓpriaruꝫẜm iudiciū iuris ciuilis qd̓ forte eſt verū exquo ſic damnificat publicā: tn̄ licet ẜm iudicium iuris canonici.īmo qui ſic faceret peccaret puniendus eſſet. Ad illudquod querit̉ quare licet amittere pecuniā ad ludū aleeſicut ad ludū pile. Dicendū hoc eſt ꝓpter mala que ſolētaccidere in exercitō ludi alee frequētie: que ita ſolentaccidere in ludo pile. Unde ludꝰ iſte eſt ꝓhibitꝰ: ille. li.cet em̄ ludus pile qn̄qꝫ exercet̉ ꝓpter deſideriū lucrādi: tn̄ludus pile afficit̉ tanto deſiderio ꝓpter modicitatem lucri quato afficit̉ in ludo alee. Ad illud quod obijciturmagis videt̉ illicitꝰ ludus ille quo quis danificat̉ in corpe⁊cͣ. Dicendū ludus alee eſt illicitus. qꝛ damnificat inpecunia tm̄: ſed quia etiam damnificat in anima. vt patetex malis que accidūt in hmōi ludo.Mēbrum ſextumOnſequēter querit̉ de diuīatoribꝰ. ſortilegis carmīa tricibꝰ. vtꝝ debeāt accedē ad ſacrāꝯmūionē. Et videt̉ ſic. hoc ſortes exqrere licituꝫ ſit. oſtēdit̉ multa exēpla. Un̄eſt dn̄s p̄copit Ioſue vt ſortibꝰ exꝗͥreret que facturꝰ eratde anathemate hiericho Ioſue. vij. Aliud exempluꝫ eſt deIona eiuſdē pͥmo. Aliud eſt de mathia Act̉. j. de his. xxvj.q. ij. c. j. Aug. in libro pſalmoꝝ. Sors non eſt aliquid maliſed res in hūana dubietate diuinā indicās voluntatem. Contra. ſortilegi diuini exquirētes ſorte mortalit̓ peccant. qd̓ patꝫ hoc qd̓ habet̉. xxvj. q. ij. c. j. Sortilegi diuini ſi ceſſare noluerint excoīcandi ſunt. Item ibidem.Siquis clericꝰ vel monachus vel ſcolaris diuīationes velauguria eſſe credidit obſeruāda. vel ſortes quas metiūtureſſe ſanctoꝝ quibuſcūqꝫ putauerint intimādas .i. iocūdas his qui eis crediderint ab eccl̓ie coīone pellāt̉. Rn̄ſio. tales oīno debēt accedere ad ſacrā coīonē. qd̓ habetur plane de ꝯſe. di. ij. pro dilectōne. ibi em̄ habet̉. magis ceteris xp̄ianis ſacra ꝯmūio debet dari. hoc etiāpatet Iſido. dicenteꝫ. viij. li. ethimo. ſortilegi ſunt: quiſub nomīe ficte religionis quaſdā quas ſanctoꝝ ſeu apoſtoloꝝ vocāt ſortes diuīatōnis ſcientiaꝫ ꝓfitent̉. aut quarūcunqꝫ ſcripturaꝝ inſpectōne futura ꝓmittunt̉. Pret. diuinatio quocūqꝫ modo fiat qualitercūqꝫ vocet̉ damnataeſt. vt. xxvj. q. v. fere totū. Et ꝓhibita. extra de ſortilegisca. j. dicit̉ ſorte furta ſunt requirēda: nec diuinationesaliquas in aliquibꝰ rebus quis obſeruare p̄ſumat. Prete.eodem ti. ſeq. c. Ex tenore. damnat̉ inquiſitio furti. inſpectōnem aſtrolabij. Et e. t. ſe. c. Eccleſia ꝓhibet ne electōfiat ſortes electio facta ſortes damnat̉. Dicendū erzo. exercētes ſortilegia diuinationes ſiue artem magiam ſunt in ſtatu ſaluandoꝝ. vnde dum ꝑſeuerāt in ſuamalitia: debet accedere ad ſacram ꝯmunionē vt de magis habet̉ de conſe. di. ij. vt dictum eſt. Ad illud qd̓ obijcitur contra exempla legis veteris. Dicēdū hec aliamulta ꝑmittebant̉ ante ꝑfectōem legis euāgelice. que poſtpenitus ſunt elimīa: a. vt habetur. xxvj. q. ij. Sors non eſt Ad hoc quod obijcit̉ exemplo Mathie. Rn̄det̉. xxvj. q.ij. exemplo. vbi dicit̉. non exēplo Mathie. vl̓ Ionasꝓpria ſorte dep̄henſus ſit indifferēter ſortibꝰ eſt credendūcum priuilegia paucoꝝ (vt Diero. ait) ꝯmunē legem facere non poſſunt. Ad illud quod dicit auguſ. ſors eſtaliquid mali ⁊cͣ. Dicenduꝫ licet ſors ſit aliquid maliin ſua natura: ꝓhibita eſt tamen cauſa neceſſaria. Undexxvj. q. ij. Sors non eſt. vbi dicitur. in ſortibꝰ nihil mali ineſſe monſtrat̉. prohibet̉ tamē fidelibꝰ ne ſub ſpecie diuinationis ad antiquos ydolatrie cultus redirent. Unde quibuſdam ꝯſtellatōnes futuroꝝ ſigna cuſtodientibꝰ apl̓usait. dies obſeruatis menſes tꝑa annos. Uel vt dicuntquidam. hoc intelligitur ẜm antiqua tꝑa quādo erat prohibita. Dicunt autem quidam ſi eſſet cauſa honeſta ſubeſſet neceſſitas. vt ſi eſſet ꝯtentio de electōne aliquoꝝ eētparitas vtrobiqꝫ in omnibus: exemplo Mathie poſſentfieri ſortes p̄uenientibꝰ oratōnibꝰ ſupplicationibꝰ deo directis. Et hoc videtur īnuere Beda. xxvj. q. ij. non exemplo. vbi dicitur. Si qui neceſſitate aliqua cōpulſi deuꝫ putant exemplo apoſtoloruꝫ eſſe conſulendum: videant hocipſo apoſtolos non niſi colecto fratrum cetu precibꝰ addeum fuſis egiſſe. Uidetur auteꝫ mihi eſſe melius omninoab huiuſmodi ceſſandum caſu propoſito inſtante vel alioquocūqꝫ. exquo hoc canon reprobat. in caſu ꝓpoſito potius videtur ſuꝑiorem eſſe gratificandū vel iterum eligēdum. De carmīatricibꝰ de carmīatoribꝰ credo carmina adiuratōnes eis ſunt inhibende. Si autem facta īhibitione ceſſare nollent: peccarent mortaliter eſſent arcendi a ſacra ꝯmunione.Nembrū ſeptimumOnſequēter querit̉ vtꝝ hiſtriones pn̄t accedere ad ſacrā ꝯmūionē.: videt̉ de ꝯſe.di. ij. dilectōne. ibi dicit Cyprianꝰ. dilectione tua ꝯſulendū me exiſtimaſti ſuꝑ fraterkariſſime quid mihi videat̉ de hiſtrione mago illo quiapud nos ꝯſtitutus: adhuc in artis ſue dedecore ꝑſeuerat. magiſter doctor erudiendoꝝ ſed ꝑdendoꝝ pueroꝝ:id quod male didicit ceteris quoqꝫ inſinuat. an talibus ſacra ꝯmunio cum ceteris xp̄ianis debeat dari: aut nobiſcūdebeat ꝯmunicare. Puto nec maieſtati diuine nec enangelice diſcipline cōgruere vt pudor honor eccleſie tam turpi infami ꝯtagione fedetur. Contra. de ꝯſe. di. ij. Siibi dicit Hyla. papa. Si ſunt tāta peccata vt excoīcet̉quis: nec ſe debet a medicina corꝑis ſanguīs dn̄i ſeꝑare.igitur vt videt̉. nec hiſtriones nec alij peccatores debet ſubtrahere ſe a ſacra ꝯmunione: niſi tam graui inuectant̉ peccato debeant excoīcari. Rn̄ſio. nullꝰ exiſtens ī mortali ſciēter debet accedere ſicut dictū eſt. ſed ſiue ſit hiſtrioſiue alio pct̄o notatꝰ: poſt ꝯuerſionē ad deū relictis peccatis ſuis debet illi negari gr̄a ſiue beneficiū ꝯmūionis.Unde de conſe. di. ij. ex ꝯcilio cartaginen̄. iij. Scenicis atqꝫ hiſtrionibꝰ ceteriſqꝫ ꝑſonis hmōi vel apoſtatis reuerſisvel ꝯuerſis ad deū: gratia vel recōciliatō neget̉. Adillud quod dicit Cyprianꝰ. non ꝯgruit maieſtati diuinevt pudor honor eccleſie tam turpi infami ꝯtagione fedetur. Dicendū Cyprianꝰ loquit̉ de notorio manifeſto īfami cui eſt imꝑcienda ſacra ꝯmūio. idem dicendū eſtde quolibet exiſtenti in mortali crimīe. hoc ſonant verbaſua que ſunt. puto maieſtati diuine ꝯgruere vt pudorhonor eccleſie tam turpi infami cōtagione fedet̉. Infamidicit: qꝛ tales infames ſunt. Ad illud qd̓ dicit Hyla. papa. ſi ſunt tāta peccata vt excoīcet̉ quis ⁊cͣ. Dicendū excoīcatio vno modo dicit̉ ſeꝑatio a ꝯmūione ſacramentoꝝ. vnde. xj. q. iij. Nullꝰ ſacerdotū. Alio dicit̉ ſeꝑatioa ꝯmūitate fidelium. vt. vj. q. j. Illi qui illa. Tercō mododicit̉ ſeꝑatio a nūero fideliū. ſeꝑatio dico ꝙͣtuꝫ ad meritu hoc vltimo modo ſumit̉ hic excoīcatio. hoc modo aliquis exiſtens in mortali eſt excoīcatus. Unde ſic intelligit̉verbum Hyla. ſcꝫ ſi non ſunt tanta peccata vt excoīcet̉ .i.ſit ſeꝑatus a numero fidelium. merito dico: ſic em̄ eſſe peccatum mortale efficit excoīcatum.Ale̓mbrū octauūOnſequēt̉ querit̉ vtrū choreatrices poſſuntad ſacraꝫ coīonē accede̓. videt̉ ſic: hoc cantꝰ choreaꝝ eſt malū in ſe: neqꝫ ē malum qꝛ ꝓhibitu. exercētes choreas ſuntoꝑatrices maloꝝ. ergo ex hmōi exercitō fiūt indigne beneficio ꝯmūionis. Contra. ſabbata obſeruāda ſunt indei cultū expēdēda. Choreatrices ſabbata expendūt intumeliā creatoris. alliciēdo ꝓuocādo aſſiſtētes ad luxuriam: verbis. cantū geſtu. peccāt ꝯtra p̄ceptū dn̄i de obſeruatōne ſabbati. Item aug. ſuꝑ Ioh̓.. obſeruare dieꝫſabbati magis nobis p̄cipit̉. qꝛ ſpūaliter nobis obſeruan-