QueſtioNlēbrum terciumOnſequēter querit̉ vtꝝ baliſtarij ⁊ ſagittarijpn̄t accede̓ ad ſacrā ꝯmūionē. Et videt̉ ꝙ nōextra de ſagittarijs dicit̉. Artē illā mortiferā⁊ odibilē baliſtariorū ⁊ ſagittarioꝝ aduerſꝰxp̄ianos ⁊ calholicos exerceri decetero ſub anathemate ꝓhibemꝰ. exercētes autē ea que ſub anathemate ꝓhibenturdamnatōeꝫ anathematis incurrūt. tales aūt nō debent accedere ad ſacraꝫ ꝯmūionē: ergo ⁊cͣ. ¶ Contra. bella multadeo placēt. Ande aug. ad bonifaciū. Noli extimare nemineꝫ deo placere poſſe qui armis bellicis mīſtrat. In hmōiaūt bellis licet quolibet genere armoꝝ vti. qd̓ videt̉ ꝑ locūa maiori. quia in hmōi bellis vt vincat̉ dolis ⁊ inſidijs inEſtendū eſt. Unde aug. ⁊ habet̉. xxiij. q. ij. dn̄s. Ubi iuſtuꝫbellū eſt: nihil ad iuſticiam int̓eſt vtꝝ aperte an ex inſidijspugnet̉. ¶ Pret. hmōi armis efficaciꝰ hoſtes deterrent̉ eteoꝝ violentia repellit̉. hec autē licita ſunt in bello iuſto. ſꝫpro nullo licito neceſſe eſt aliquē ſubtrahere ſe a ſacra cōmunione: ergo ⁊cͣ. ¶ Ad hoc dicendū. ꝙ baliſtarij ⁊ ſagittarij ⁊ alij pugnatores quolibet genere armoruꝫ licite poſſunt ſaracenos debellare. nō autē xp̄ianos ⁊ catholicos vtdicit decretalis ſupradicta. licet tamē corpora ꝓpria ⁊ poſſeſſiones iuſte poſſeſſas hmōi armis tueri ⁊ cuſtodire. Dico ergo ſine p̄iudicio. ꝙ in bello iuſto licet vti armis hmōiad ſui ⁊ ſuorū ⁊ maxime reipublice cuſtodiam ⁊ defenſionem. ⁊ qui ꝓpter has cauſas vtuntur hmōi armis. nec ꝓpoſitum habent vtendi alia cauſa. poſſunt ad ſacram ꝯmuionem accedere. Qui aūt indifferenter in quocūqꝫ bello ſiueiuſto ſiue iniuſto ꝓpoſitum ⁊ voluntateꝫ habent vtendi armis: tales nō debent accedere īmo ſi accedant: grauit̓ peccant. ⁊ nō ſolūmodo quia habent voluntatē exponendo ſein bello iniuſto: ſꝫ ratōne interdictōnis ana thematis. Talia aūt genera armoꝝ non ſine cauſa interdicta ſunt. quiamaxime ſunt mortifera. Unde vtente illis in bello iniuſtopeccant quia in bello iniuſto vtunt̉: et quia ſunt peſtiferaculpam exagerant. Iniuſte aūt impetere proximum ⁊ armis mortiferis ſceleratiſſimū eſt.Nembrum quartūOnſequenter querit̉ vtꝝ pugiles debēt accedere ad ſacrā ꝯmunionē. videt̉ ꝙ ſic: ꝑ hoc ꝙꝯmittere duellū vel monomachiā licitū eſt. ⁊monomachia eſt pugna ſingularis a monosqd̓ eſt vnū ⁊ machia qd̓ eſt pugna. Ꝙ ſit licitū videt̉ ꝑ hocꝙ dauid ꝯmiſit duellū cū Golia. j. Reg. xvij. ob qd̓ magnāꝯſecutꝰ eſt gloriā ⁊ ꝯmendatōeꝫ in ſcriptura. ¶ Pret. ſuſtinetur ab eccleſia ⁊ eccleſiaſtice ꝑſone ſua repetut per congreſſum hmōi. quod nō ſuſtineret̉ ab eccleſia ſi eſſet illicitum ¶ Contra. temptare deū eſt prohibitū. Deut̉. vj. Nontemptabis dn̄m deū tuū. ⁊ ideꝫ repetitū eſt a dn̄o. iiij. Mathei. quaſi ſimpliciter cauēduꝫ ſꝫ pugiles temptāt: gͦ ꝯmittunt rem illicitā. ſꝫ nullꝰ exiſtēs in ꝓpoſito tali vel volūtatedebet accedere ad ſacrā ꝯmūionē. ergo ⁊cͣ. ¶ Item lex eamꝓhibet. C. de gladiatoribꝰ. l. ij. dicūt quidā hoc licere ī locis in quibꝰ talis viget ꝯſuetudo. inducētes illud aug. proſe. quādo mos erat: crimē nō erat. ſꝫ illud fuit diuina relatione ꝯceſſum. qd̓ qn̄qꝫ dicitur mos. qn̄qꝫ fas. ¶ Rn̄ſio. ꝙlex noua monomachiā nō recipit. vt. ij. q. iiij. monomachivbi dicit̉. Monomachiā in lege nō aſſumimꝰ quā p̄ceptaꝫfuiſſe nō reꝑimꝰ. quā licet inijſſe quoſdam legamꝰ ſicut ſanctum dauid ꝯtra Goliaꝫ. vt ſacra prodit hiſtoria: nūꝙͣ tamen vt pro lege teneat̉ alicubi diuina ſanxit auctoritas.cum hec ⁊ hmoi ſectantes deū ſolūmodo temptare videantur. Dicendū ergo ꝙ pugiles exultantes in ꝓpoſito ⁊ volitate pugnandi. non debent accedere ad ſacram ꝯmunionēcum mortaliter peccent. Mortaliter peccat qui monomachiam p̄cepit ⁊ qui eam facit. nec excuſatur conſuetudinelicet eccleſia tolleret. ſicut ⁊ meretrices ⁊ vſurarios tollerat. nec ip̄i excuſant̉ ꝑ conſuetudinē. ſimiliter ⁊ illi qui arma benedicūt. ¶ Ad illud qd̓ obijcitur de dauid. dicendū.xlviij.priuilegia paucoꝝ ꝯmunē legem nō faciūt. vt dicit Hieo. Pret. pie p̄ſumit̉ dauid hoc feciſſe inſtīctu diuino. ſimpliciter igitur dicendū. ꝙ quacūqꝫ ex cauſa ſiue timoris ſiue amoris ſiue pietatis ſiue alteriꝰ cuiuſcūqꝫ ꝯmittat̉ duellū mortaliter peccat ille qui ꝯmittit nec ꝓpter vllam penāeſt ꝯſentiendū. xxxij. q. v. ita potius quelibet mala tolleretꝙͣ malo conſentire decernat. Huiꝰ opinionis fuerunt pleriqꝫ vt in eorum ſcriptis patet ⁊ hoc: quia nulla cauſa debet aliquis ꝯmittere cauſam ſuam ſorti monomachie: ex qͦfieri non poteſt ſine dei temptatione. eo ꝙ diuina iuſticiaſiue miſericordia in humano ponit̉ arbitrio. Iudith. viij.Sed durum videtur diffinire ꝙ quando innocens accuſatur de crimine ad mortem. qui ſi duellum recuſauerit ſtatim ſuſpendetur: ꝙ tenetur potius ſe ſuſtinere ſuſpendi ꝙͣſe defendere in duello. Propter hoc dicunt quidaꝫ ꝙ duellum oblatum in cauſa criminali licet ſuſcipere: ſi alio mōvite diſpendiū nō poſſit vitari. Similiter dicunt in cauſaciuili. de rebꝰ temporalibꝰ ponentes. ꝙ ſicut layco licet ſuas res defendere armis ⁊ raptorē occidere. ſi aliter defendere nō poſſit: ſimiliter licet in duello. nō ꝙ ip̄e offerat: ſedꝙ a iudice offertur vel potiꝰ infertur. Prima opinio ſecurior eſt ⁊ illi ꝯſentio ꝙ nullo caſu licet duellū offerre. necillatū vel oblatū ſuſciꝑe: cum monomachia ſit in lege cirli ꝓhibita ⁊ eius ꝓhibitō in canone approbata. Sed ſuſtinebit ne innocēs in cauſa crimīali ſe ſuſpendi in ꝯfuſionēꝓpriam ⁊ generis ſui ⁊ patrie ſcandalū? credo ꝙ ſic in caſu iſto cū cōfeſſione innocētie ſue ⁊ reputatōe humili ſe iſlaalias meruiſſe. Oīno ergo videt̉ mihi ꝙ exiſtēs in volūtate vel ꝓpoſito aliqua cauſa ꝯmittendi duellū. eo ꝙ ꝓhibitum eſt ⁊ eo ꝙ ꝯmittere cauſaꝫ ſuā ſorti duelli eſt deū temptare: intendit facere quod illicitū eſt. nō debet accede̓ adſacram ꝯmunionem.Alembrum quintumOnſequēter querit̉ vtꝝ aleatores debeāt accedere ad ſacrā ꝯmūioneꝫ. qd̓ videt̉ ꝑ hoc: qludꝰ alee licitꝰ ſit. Ꝙ aūt ſit licitꝰ videt̉ ex hͦ.ꝙ dn̄o rerū licet illas dare ꝯmutare īmo perdere ſiue ꝓijcere in mari. ſicut legit̉ de quodā ph̓o. ꝙ aurūqd̓ poſſidebat ſubmer ſit in mari. ¶ Pret. quare nō licꝫ ladere ad aleam vel tax illos ſicut ad pilam ⁊ exponere pecuniam ſuam ſorti iſtius ludi ſicut illius. ¶ Itē magis videtur ludus illicitꝰ quo ludens damnificat̉ in corpore ꝙͣ quodamnificat̉ in pecunia. ſꝫ ludus licitꝰ eſt quo ludentes frequenter damnificant̉ in corpore. ſicut cōtingit in haſtiludijs ⁊ hmōi gymnaſijs. multo fortiꝰ videt̉ ꝙ ludus alee veltax illorum ſit licitus quo quis non ledit̉ in corpore ſed inpecunia ſolum quātum eſt de ſorte ludi. Ex his videtur ꝙexercentes ludum talem poſſunt accedere ad ſacrā ꝯmūionem. ¶ Contra. di. xxxv. c. epiſcopꝰ. ibi ſcribit̉. Epiſcopꝰaut p̄ſbiter. aut dyaconus alee aut ebrietati deſeruiēs autdeſinat aut certe damnetur. Subdyaconus aut lector autcantor ſimilia faciens: aut deſinat aut ꝯmunione priueturſimiliter ⁊ laycus. ecce ꝙ aleatores tam layci ꝙͣ clerici priuandi ſunt ſacra ꝯmunione. ¶ Rn̄ſio. ꝙ aleatores nō debent accedere. dicuntur auteꝫ aleatores qui ludum alee ⁊tax illorum ducūt in conſuetudinē. tales em̄ non ſunt in ſtatu ſaluandoꝝ. Et nota ꝙ canon dicit deſeruiēs quo notat̉conſuetudo. Deſeruiēs em̄ dicitur qui eſt valde ſeruiēs. deem̄ ibi eſt augmētatiuum. Aſſueſci v̓o in ludo iſto non contingit ſine grandi peccato. ⁊ maxime propter ea que circahmōi aſſueſcentiā contingūt. que ſunt deſiderium lucrandi qd̓ eſt cupiditas. Uolūtas ſpoliandi ꝓximū qd̓ eſt rapina. Cōmiſſio vſure grauiſſime. cōcedūt em̄ tales. xj. ꝓ. xij.nō ſoluendū menſe vel ſeptimana: ſꝫ eodem die. Multiplicatio mendacioꝝ. periuriarū. blaſphemiarum. fraus ſiuedolus. Corruptio proximorum frequenter confluentiū adludum reſpiciendum ſcandalū bonorū. Contemptꝰ prohibitionis eccleſiaſtice ⁊ multa alia mala. Ludꝰ v̓o alee dicitur omnis ludꝰ qui ſortibꝰ ſiue vicibꝰ fortune innitit̉ ⁊ oīstalis eſt prohibitꝰ. ff. e. l. finali. ¶ Ad illud quod obijcitur