Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Unde qui ſentiūt ſe tāta feditate pollutus ⁊ tāta infectione nec ꝓpter hoc ceſſant ab acceſſu: nimis vident̉ irreuerēter accedere. hec igit̉ ſcꝫ inhabilitas mentis ⁊ irreuerentiaſunt quaſi cauſe neceſſitatis quare in caſu iſto nō eſt accedendum. alia ſunt cōgruitatis ſcꝫ multiplex repugnantiahuiꝰ operis ⁊ tanti ſacramēti. vna eſt quia in paſſione xp̄imaximus fuit dolor cuiꝰ paſſionis ſacramentum hoc eſt repreſentatiuum. In pollutōne hmōi maxima eſt delectatiomaxime aūt diſtant maximus dolor ⁊ maxima delectatio.Item in pollutōne atteſtat̉ antiqua p̄uaricatō qua homoreceſſit a deo ⁊ deus ab homīe. In hoc ſacramēto deus accedit ad hominē ⁊ homo ad deum. Item in hoc opere corrūptio p̄ualet nature: ꝯtentuꝫ in hoc ſacramento nihil habet corruptōnis. Propter hoc igit̉ dicendū. ꝙ nō eſt accedendum niſi cauſa aliqua ſpecialis interueniat. Ad primum igit̉ quod obijcit̉ ꝙ nō eſt peccatū ⁊ ita nō diſplicetdeo. Dicenduꝫ ꝙ etſi nō diſplicet deo actus in ſe: diſplicettamē acceſſus ad ꝯmūionem ⁊ īmolatōeꝫ in caſu tali ꝓptercauſas p̄dictas. Ad aliud quod dicit̉. ꝙ nullū eſt impedimentū alicuiꝰ vnionis ⁊cͣ. Dicendum ꝙ hec triplex vnionō ſufficit ad hoc ꝙ digne fiat īmolatō vel ſumpto huiꝰ ſacramenti: ſed reuerētia timor iudiciū ſui ⁊ hmōi que diſponunt habenteꝫ fidem ⁊ caritatem ad hoc ꝙ digne accedat. Ad hoc quod obijcit̉ ꝙ mīmū veniale peccatū reddit hominem magis diſſimilē deo ⁊cͣ. Dicendū ꝙ hoc verum eſtinꝙͣtum hoc ſcꝫ veniale peccatū ⁊ īmūdicia corꝑalis conſideratur in ſe: tamē aliqua īmūdicia corꝑalis ad aliud relata ſicut accidit in ꝓpoſito: reddit hominē magis diſſimilē.quia reddit hominem magis irreuerenteꝫ reſpectu diuinemaieſtatis ⁊ magis inhabilem ad gratiā huiꝰ ſacramenti. Ad illud quod obijcit̉ ꝙ iſte cibꝰ eſt mētis ⁊ ſpūalis ⁊cͣ.Similiter ad hoc qd̓ dicit̉ ꝙ nō requirit̉ niſi purgatō habitaculi cibi ⁊cͣ. Dicēdū ꝙꝓpter alia que tacta ſunt .i. impedimēta ꝯgruitatis ⁊ neceeſſitatis nō iudicāda eſt mēs bene diſpoſita ſiue purgata. dūmodo ſit in volūtate accedendi ad tantū ſacramētuꝫ in caſu iſto: niſi aliqua cauſa ſpāli inducat̉ ad hoc: quia nō accedit in tali reuerētia ⁊ timore ⁊ habilitate in quali deberet. Ad hoc quod obijcit̉ ꝙīmūdicia carnis tranſit ſicut īmūdicia ſpūs ꝑ ꝯfeſſionem.Dicendū ꝙ īmūdicia exterior tranſit. nihilominꝰ infectiocorruptōnis excitata quodāmodo ex actu hmōi. vnde inhabilitatio mentis relinquit̉ ⁊ pronitas ad īmundas cogitationes ⁊ affectōnes nō tranſit. Pret. nō tranſit debitꝰ indignitatis iudiciū a mente nō diſpoſita. Unde ⁊ ſi tranſit imnudicia exterior. tamē habilitas ⁊ pronitas non tranſit. ⁊cum hoc ꝓpter cauſas p̄dictas bene diſpoſita mens iudicatur indignū accedere in hoc caſu. niſi interueniēte aliquacauſa ſpeciali. Ad illud quod dicit̉. ꝙ īmūdicia hmōi nōimpedit māducatōeꝫ ſpūaleꝫ ⁊cͣ. Dicendū ꝙ in māduca tōne ſpūali tm̄ eo ꝙ nullo modo eſt acceſſus corporalis ad ſacramentuꝫ ſed ſpūalis tm̄ vt ꝑ fidem ⁊ caritatem: ſufficithabere fidem ⁊ caritatem. In ſacramentali. quia eſt acceſſus corporalis: requirit̉ ablatio īmūdicie ⁊ ex ꝑte carnisſimpliciter. vnde peccaret qui accederet manibus coinquinatis luto vel ſanguine: ⁊ ex parte carnis inꝙͣtum eſt aliquo modo cauſa infectōnis anime. ⁊ hoc eſt quia qui accedit ad ꝯmunionē ſacramentalē ſi digne accedit: habundātius ſibi confert̉ gratia ꝙͣ qui ſolum ſpūaliter. Unde ⁊ ratione ꝑtractatōnis ſacramenti in ſacramentali manducatione quicquid eſt inhoneſtum ex parte carnis debet auferri. ⁊ ratione expectationis maioris gratie habende debetmelius preparari ex parte anime: ne ſuo defectu effectusgratie vnionis impediatur. Rationes poſitas pro aliaparte concedo. in caſu tamen vt infra tangetur dignus eſſet excuſatōne qui accederet pollutus. Nihilominus ad illud quod obiectum eſt ex glo. que eſt. ꝙ deus diligit mundiciam corporalem. igitur odit īmundiciam ⁊cͣ. Reſponſio. ꝙ hoc verum eſt ratione qua honeſtas quedam eſt ſiuediſpoſitio vel cauſa iniurie alicuius ſiue irreuerentie. vnde dicitur diligere mundiciam obſeruandam circa locumvbi erat exercenda veneratio diuina. quia non impediebat reuerentiam ⁊ honeſtatem obſeruandam quam requirit cultus diuinus. Similiter dicitur odire īmundiciarhuiuſmodi non inꝙͣtum eſt: ſed inqͣtum impedit reuerentiam huiuſmodi.Ayticulus ſecūdusOnſequēter querit̉ de cauſis a beato Greg. poſitis quibꝰ exiſtētibꝰ licet vel nō licet accedē adhoc ſacramētuꝫ. Intelligēdū eſt ergo. ꝙ Greg.determīat hanc queſtionē ꝑ diuiſionē que ponit̉ diſ. vj. teſtamentū. diuidit em̄ ſic. Aliqn̄ ex cogitatōne ꝯtingit pollutio. aliqn̄ ex crapula. aliqn̄ ex ſuꝑfluitate vel infirmitateEi quidem cui ex nature ſuꝑfluitate vel infirmitate euenitoīno hec illuſio nō eſt timenda: quia hanc animꝰ neſciensꝑtuliſſe magis dolendus eſt ꝙͣ feciſſe. Cum v̓o vltra modiappetitus gule in ſumendis alimētis rapitur. ꝙ exinde bumorum receptacula generantur: habet animus exinde aliquem reatum. nō tamen ad prohibitōneꝫ corporis xp̄i p̄cipiendi vel miſſarum ſolennia celebrandi: cum fortaſſis autfeſtus dies contigit aut exhiberi miſterium pro eo ꝙ ſacerdos alius in loco deeſt ip̄a neceſſitas compellit. mutatis tamen veſtibus cantet. Nam ſi aſſint alij qui implere officiūvaleant illuſio per crapulam factam a ꝑceptōne ſacri miſterij prohibere non debet ſed ab īmolatione ſacri miſterijvt arbitror abſtinere humiliter debet: ſi tamen dormienteꝫturpi imaginatōne illuſio non concuſſerit. Nam ſunt quidam in quibus ita plerūqꝫ illuſio naſcitur. vt eorum animus etiam in ſomno poſitus turpibus imaginationibusnon ſedetur. qua in re ibi vnum oſtendit̉ ꝙ ip̄a mens omnino rea non tunc ſit ſed ſuo iudicio penitus libera cum ſe⁊ ſi dormiens corꝑe nihil meminerit vidiſſe tamen in vigilijs corporis meminit ſe in gluuiē ventris incidiſſe. Si d̓oex cogitatione turpi vigilantis illuſio oritur in mente dormientis patꝫ animo reatus ſuus. videt em̄ a qua radice īquinatio illa proceſſerit. quia quod cogitauit ſciens: hoctulit neſciens. hec canon. Sed cum neſcitur qua de caueuenit: vbi neceſſitas non eſt nec ſcandalum: melius eſt acelebratione ⁊ cōmunione abſtinere vt credo. Unde Iſid̓.infra eadem. Non eſt peccatum. qui nocturna pollutionepolluitur ꝙͣuis extra memoriam turpium cogitationuꝫ ſeſe perſentiat inquinatum: tamen hoc vt temptaretur culpeſue tribuat: ſuamqꝫ immundiciam ſtatim fletibus tergat. Queritur igitur de hac determinatione Grego. que eſtSi proueniat ex cauſa tali non eſt accedenduꝫ. ſed ſi ex tali bene poteſt quia aut hoc eſt. quia peccatum cōmittiturin pollutione quando prouenit ex cauſa tali. quod eſſe nōpoteſt. cum nunꝙͣ cōmittitur peccatuꝫ in ſomno. cum vſuꝫrationis non habeat dormiens. Unde auguſ. ſuper Gen̄.ad litteram. xij. dicit. Ꝙ magis videtur ꝙ ſine peccato dormienti accedat pollutio. Aut hoc eſt propter feditateꝫ autimmūdiciam corporalem. quod non videtur: cuꝫ tanta ſitfeditas ⁊ īmundicia quando prouenit ex cauſa tali: quanta quando prouenit ex illa. Aut hoc eſt quia cauſa illiꝰ eſtpeccatum: cauſa illius non. vel quia maius eſt peccatuꝫ ꝙͣillud quod non videtur. cum tantū ſit peccatum. crapulaꝙͣtum premeditatō vel maius peccatum. Pollutio autemproueniens ex crapula non impedit: ſicut que prouenit expremeditatione ẜm ſubiectum. igitur ⁊cͣ. Itē quare opera carnis magis impediunt acceſſuꝫ ad corpus xp̄i ꝙͣ aliaoꝑa que ſunt venialia tm̄. Ad hoc dicendum. ꝙ nō ſinecauſa dicit Greg. ꝙ qn̄ aliquis pollutꝰ eſt ex p̄meditatōnenō debet accedere. ⁊ ꝙ ex quacūqꝫ cauſa alia ſit pollutꝰ poteſt. vel ſimpliciter vel in caſu. Cauſa huiꝰ eſt. ꝙ illa pollutio que eſt ex premeditatōne magis inclinat mentem adaffectiones inordinatas ⁊ cogitationes. ⁊ fortiorem relinquit in mente impreſſionem. ſicut illud quod eſt compleneinordi natōnem mentis inordinate cogitātis. Pret. pollutio que ꝓuenit ex p̄meditatōe ē ex illa effectiue: que ex crapula eſt ex illa materialiter. ideo que eſt ex precogitatioque eſt vintaria. plus habet ex ꝑte noſtra ꝙͣ illa que eſt