Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioquicūqꝫ ſciēter ē in mortali ſi accedit peccat mortaliter.ſed vt dicūt qui ē in mortali ignorās ſe in mortali. licꝫaccedat in aliquo caſu peccat. vt accedit qn̄qꝫ. quādoatteritur quis de peccatis ſuis. credit ſe cōtritu ſufficienter fuiſſe licet ſit. et fecerit alia que eccleſia ordinat. fecerit dico oꝑe exteriori. dicūt talis accedēs ſine om̄i remorſu ꝯſciētie peccat mortaliter: adhibitisalijs que ſunt adhibēda. Ad illud igit̉ quod obijcitur.qui māducat indigne ⁊cͣ. Dicēdum ẜm illos. talismāducat indigne eo quo ibi ſumitur indigne. Indigne em̄ māducat vt habet̉ ex glo. qui aliter celebrat miſteriū eukariſtie ꝙͣ a xp̄o traditū ē ⁊cͣ. Un̄ pōt notari inillo verbo triplex dignitas. Una in verbo alia in mentetercia in volūtate. Uel vna reſpicit p̄teritū. alia pn̄s. tercia futurū. Preterea dicit. qui aliter celebrat ⁊cͣ. dicit ꝙͣtum ad cōficiētes ſiue ad volētes ꝯficere. qui deuota mēte ad eukariſtiā accedūt. qd̓ facit qui diſcernit corpus dn̄i ab alijs cibis: ſed indiſcrete et negligēterſumit: veneratōem ſingl̓ariter debitā exhibēs. qd̓tat̉ .j. coꝝ. xj. dr̄ diiudicans corpus xp̄i vt patet inglo. Uel qui in volūtate manet peccādi. et hoc dr̄ ꝙͣtumad cōficiētes et ad ſumentes. Si igitur aliquis exiſtensin mortali habens voluntatē peccādi accedat debita reuerētia: nec celebrat aliter miſteriū ꝙͣ a xp̄o traditūē: non accedat indigne. Ad aliud qd̓ obijcit̉. omnisexiſtēs ī mortali indignus ē. ſꝫ vt dicit glo. j. coꝝ. xj. Indignus ē qui aliter celebrat ⁊cͣ. dico qui ſic ē indignꝰpeccat. Indignus em̄ ꝓut ibi deſcribit̉ dicit indignitatēin accedēdo. aūt dicit indignitatē ex pct̄o al̓s cōmiſſoUnde glo. ibi exponēs indigne exponit indignus. vn̄ſic māducat indignus indigne māducat. Ad aliud qd̓obijcitur. ſi ſciēter exiſtēs in pct̄o ⁊cͣ. Dicēdum licetqui ſciēter ē in peccato. ita ꝑiculoſe peccat ſic̄ ignorāter: tn̄ magis ē indiſpoſitus ad corpus xp̄i ſumēdumꝙͣ ille qui ignorāter. quia talis accedit ꝯtemptū et ireuerētia ſacramēti. Un̄ ſicut ē duplex medicina corꝑalis. curatiua et cōſeruatiua: ſic ē duplex medicīa ſpūalisſcꝫ curatiua et ꝯſeruatiua. Curatiua penitētia. cōſeruatiua eukariſtia. Un̄ qui ſciēter ē in peccato. minus eſt diſpoſitus et magis indiſpoſitus ad medicinā ꝯſeruatiuāſcꝫ eukariſtiā. qui ignorāter ē ī peccato: magis ē indiſpōſitus ad medicinā curatiuā. Ad id quod queritur.maius ꝑiculum damnatōnis tollit indignitatē accedēdi īmo potius ponit. Dicēdum ē reuera tollit ſedcauſa illius tollit ſcꝫ ignorantia: eo quia ignorant̉ peccat minus cōtemnit. Unde ignorātia eſt cauſa minoriscōtemptus. Ad aliud quod obijcitur iuſtus credensſe eſſe ī mortali: eſt melius diſpoſitus ꝙͣ peccator credēsſe iuſtum ⁊cͣ. dd̓m. licet melius ſit diſpoſitus primꝰꝙͣ ſecundus ſimpliciter: tamen ꝙͣtum ad hoc: eoſcientia de peccato maiorem generet cōtemptum. Adhoc quod obijcitur. qui indigne accedit indignus accedit. hoc ſequitur ad hoc. igit̉ ⁊cͣ. Dicēduꝫ ſequitur indignus ex quacūqꝫ cauſa: ſed dignus ex cauſa quaſequitur ad indigne. Unde ſicut non ſequitur homo ē albus: igitur animal ē album. ꝓut animal ſumitur in ſuageneralitate .i. ſequitur om̄e. Similiter dico ī ꝓpoſito bene ſequitur. ſi indigne accedēs peccat. igit̉ indignus accedens peccat. tn̄ ꝓut indignus ſumitur ī ſuageneralitate .i. ꝓut indignus dr̄ quis ex quacūqꝫ cauſa:ſed ꝓut indignus ē ex acceſſu hmoi. Ad id quod obijcitur. qui indigne accedit peccat igitur ⁊cͣ. Dici pōt ?facit quod in ſe eſt .i. cum omni diligentia et modo poteſt et debet p̄parat ſe: tunc dominus facit quod in ſe eſtid ē cōfert gratiam. Sed licet faciat quod in ſe eſt .i. p̄parat ſe ſufficienter ẜm cōſcientiam ſuam. et ita ē ſibicōſcius peccati. ꝓpter hoc ē cōſequens dominus faciat quod in ſe eſt .i. cōferat ſibi gratiā. Unde. j. coꝝ.iiij. Nihil mihi ꝯſcius ſum: ſed ī hoc iuſtificatus ſuꝫ.glo. In nullo remordet me cōſciētia mea. ſed ideo meiuſtum puto. quia poteſt eſſe qd̓ neſcio. Delicta em̄ quis.xlvj.intelligit. Humiliatꝭapl̓s hec dicēs. vt homo loquiturqui poteſt habere ciim neſcius. hec glo. Talis igiturqui p̄parat ſe eſt ſibi cōſcius peccati vt dicunt quidam digne accedit .i. peccat accedendo. Ad illud ſideſit fides ⁊cͣ. dd̓m intelltur eſſe in cōſcientia. vn̄ſi deſit .ſ. ī cōſcientia. hoc eſt ſi credat ſe habere mortale. Ad illud quod obijcitur. indigne accedit qui ī crimine ē. Dicēdum hoc intelligitur hac determinatione diiudicans corpus xp̄i. Ande glo. ibidē. ꝓpter iudicium ſibi manducat qui indigne manducat. diiudicans corpus dn̄i .i. diſcernens corpus domini ab alijs cibis: ſed indiſcrete et negligēter ſumit veneratōem ſīgulariter debitam exhibens. Unde ex hac glo. habeturlicet ſit ī peccato mortali aliquo. dummo accedat diſcrte et reuerenter accedit indigne. et hoc intelligitur ſi habeat in ꝯſciētia. Ad illd̓ quod obijcitur. debeteſſe examinatus et purgatus ⁊cͣ. Dicēdum reuera debet examinare cōſcientiam ſi ſit in mortali vel. Si at habet mortale in cōſcientia tūc debet purgare ſe a qͦtidianis. Unde glo. ibi ꝓbet ⁊cͣ. vt ſi peccata ſint quotidiana et ſint mortifera et dimittat ꝯfratri acceſſurus adaltare et dicat. et dimitte nobis debita noſtra ſicut nosdimittimus debitoribꝰ nr̄is. Ad illud quod obijcit̉.inter dignum et indignum manducātibus eſt mediū⁊cͣ. Dicedum volens ad hoc ſacramentū accedere debet p̄parare ſe. ſed quādoqꝫ ſufficiēs eſt p̄paratio: tuncaccedens digne accedit. vtpote quādo reſtat aliquodmortale in anima. et accedit timore et reuerētia. Qn̄qꝫ p̄paratio ē ſufficiēs ẜm veritatē: ſed tn̄ ẜm ꝓbabilitatē et ꝯſcīaꝫ accedētis. Qn̄qꝫ neutro: vt vbi ē ſimpliciter cōtemptus. vel interp̄tatiue. vt vbi ē grauius culpaligentia. Qui at̄ ſufficiēter ē p̄paratūs digne. Qui at̄ imꝑatus accedit māducat indigne. Quiaūt ē ꝑatus ꝓbabiliter et ẜm dictamē ꝯſciētie. ſimpliciter māducat digne neqꝫ indigne. quia vn̄ talis meretur offenſam īmo frequenter inueīt gr̄aꝫ. Unde quodāmodo medium eſt inter digne accedere et indigne: ſumēdo indigne ſimpliciter et digne. Ad illud quod obijcitur. circūſtantia ſciētie facit nouum genus peccati. Dicendum ſciētia actus alicuius inꝙͣtum eſt circūſtantia illius actus. facit nouum genus peccati: facittamē inꝙͣtum refertur ad aliud qd̓ reſpicit actum vt qd̓eſt determinatio eius aut efficiēs illius. vt eſt ip̄e agensvel aliud hmōi. Uerbigratia. eſt aliud genus operisfornicari et fornicari ſcienter. vel coire et coire ſcienter:tamen cōire non ſua et ſcienter cōire cum non ſua. vt ly ſcienter referatur ad illud qd̓ eſt determinatio actꝰunt actus diuerſi generis .ſ. in moribus. quia aliquis pt̄cōire cum ſua ſine peccato: tamē ſcienter. Similit̓ſumere corpus xp̄i ſcienter ſumere ſunt actus diuerſi generis. ſed ſumere corpus xp̄i et ſumere cum ſcientiamortalis .i. ſcienter exiſtentem in mortali ſumere ē actꝰdiuerſi generis: ab eo quod ē ſumere. Dico ergo ſine preiudicio aſſentiens p̄dictis. quādoqꝫ exiſtēs aliquis inmortali ẜm veritatem. tamē habet cōſcientiam mortalis. qui p̄parat ſe ſufficienter ẜm ꝯſcientiam ſuam vt digne accedat. tamen ſufficienter ẜm veritateꝫ. bene accidit in ip̄a ſuſceptōe ꝯfertur ſibi gratia et reſurgit amorte peccati et vnitur corpori xp̄i. Nōne vt dicunt ſancti hoc ſacramento vniuntur mēbra corpori. Unde dico que vnita ſunt fortius vniuntur. qn̄qꝫ gr̄a collata inip̄a ſuſceptōe ſacramenti vnit vnitum. Unde aug. inquodam ſermone verbis euangelij. Qui manducat meviuit ꝓpter me. quando manducatur vita manducaturnec occiditur vt manducetur. Ecce plane dic̄ aug. qn̄manducatur viuificat mortuos. ſed ſi viuificat mortuoscōfert gratiam viuificantem.