Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Irticulus primusIrca primū ꝓcedit̉ ſic ſuꝑ illud Marci. xiiij.Ue homini illi ⁊cͣ. glo. Ue hoī illi qui ad menſam dn̄i indigne accedit. Iſte em̄ in exemplūiude filiū hominis tradit. ſꝫ ꝯſtat taliter ꝯꝑando peccat mortaliter: ergo qui accedit indigne. vtpote qui eſt īpeccato mortali mortaliter peccat. Itē ſuꝑ illd̓ .j. coꝝ.xj. Qui māduca: ⁊cͣ. glo. patet quia ſancta obſunt maliset bonis ſunt ad ſalutē: malis ad iudiciū. loquit̉ ibide corꝑe xp̄i qui ſumitur a malis ad iudiciū ꝯdemnationis: ſed mali ſunt peccatores ⁊cͣ. Itē qui ꝓijceret corpus xp̄i in ſterquiliniū peccaret damnabiliter: ſed eſtvilius ſterquiliniū ꝙͣ peccator. ⁊cͣ. Cōtra. hoc ſacramentū ē de maximis bonis: ſed maximis bonis nonꝯtingit male vti vt dicit aug. de li. ar. ergo nec hoc ſacramēto cōtingit male vti. peccator non peccat ſumendo. Itē egent qui ſani ſunt medico: ſed qui male habētluce. v. ergo cum peccator male habeat medicina indigetet maxime iſta in qua ille accipitur in vſuꝫ qui ē ſummamedicina. ſed qui accedit ad medicinā quā indiget errat. etſi errat peccat. ⁊cͣ. Iteꝫ peccator teneturaliquo tꝑe ſumere corpus xp̄i. ſed nullus peccat faciendo id ad quod tenetur. ⁊cͣ. Si diceret̉ peccat quia debito modo facit. Cōtra. actus māducatōis ē in p̄cepto modus. ⁊cͣ. Rn̄ſio. peccator ſumit corpusxp̄i ad ſui damnatōem. quia vt habet̉ .j. coꝝ. xj. Iudiciūſibi māducat et bibit. quia ip̄m corpus ſed et aīaꝫ maculat. Unde glo. ſuꝑ illud .j. coꝝ. xj. Quicūqꝫ manducatvtiqꝫ ſanctum ē qd̓ accipimus. nec illo reus eſt qui accipit quia illa res ē mala quam accipit: ſed quia ille malꝰmale accipit quod accipit. hoc ē quia peccator ip̄mtemit: ſe p̄parare quem immundū ſcit negligit. Et ēibi peccatum omiſſionis peccatuꝫ ꝯtemptus. quia xp̄oꝙͣtum in ſe eſt cōtumeliam facit. vn̄ dicit apl̓us. reus ēcorꝑis et ſanguinis domini. quia ei cōtumeliam facit etcōtemnit. Ad primū cōtra hoc dd̓m. ſoluꝫ iſto ſacramento ſed etiā ip̄o deo cōtingit male vti: ſcꝫ ip̄e diligitur ꝓpter aliud. virtutibus aut ſpecialiter ꝯtingitmale vti. quia ille ſunt quibus formaliter vtit̉. Cōtingittamē virtutibus male vti vt obiecto: ſic intelligēdum ēin ꝓpoſito. Ad alid̓ quod obijcitur. peccator indigetmedicina ⁊cͣ. Dicēdum. ſicut medicina corporalis nocet infirmo inparato: ſic ſpiritualis homini inparatoē occaſio nocumēti. Unde medicina ſumēda eſt a p̄parato ſiue cum p̄paratōne: tm̄ corporalis ſed et ſpiritualis. et maxime illa ē nobiliſſima et mundiſſima. Adillud quod obijcitur peccator tenetur manducare ⁊cͣ.Dicēdum peccat ratōne actus. ſed circūſtātie. ſicuſi aliquis elemoſinā daret in ꝯtemptum dei: ſic ille peccat qui bonum malo modo facit. Ad id quod ſubditur modus eſt in p̄cepto. Dicēdum etſi ſit expreſſus aliquo p̄cepto: maxime tamen eſt attendendus ſicutpatet. .j. coꝝ. xj.Articulus ſecundusOnſequēter querit̉ vtrum peccator ſemꝑ peccat mortaliter .i. in omni caſu. ſic. videturlj. coꝝ. xj. Qui māducat indigne iudicium ſibi manducat et bibit. et ſumitur ibi iudicium damnatōne. ſed nullus meretur damnatōem niſi peccans mortaliter. igit̉ ⁊cͣ. Sed oīs exiſtēs in pct̄o mortali ſi māducat: manducat indigne: igitur omnis exiſtens in mortali. ⁊cͣ. Si diceretur exiſtens in mortali ī aliquo caſupoteſt accedere et indigne: tunc ſic. omnis exiſtens inmortali indignus eſt ad ſumendū corpus xp̄i. ſꝫ .j. coꝝ.xj. Qui māducat et bibit indigne ⁊cͣ. ibi glo. Indignuseſt qui aliter celebrat miſterium eukariſtie ꝙͣ a xp̄o traditu eſt. et qui indeuota mente accedit ad eukariſtiā. velin voluntate peccādi manēs: et ille talis reus ē corporiset ſanguīs domini .i. mortis xp̄i penas dabit .i. ac ſi xp̄mocciderit p̄unietur. hec glo. Ex hoc patꝫ. exiſſēs ī mortali ſemper peccat mortaliter accedendo ad eukariſtiam Item exiſtens in mortali et ſciēs hoc. conſtat peccatmortaliter accedendo. ponatur igitur ſint duo homines quorum vnus eſt in peccato et hoc ſcit: alius ī peccato et neſcit hoc: ſed credit cōtrarium. iſte vltimus minus ē diſpoſitus ad māducādum ꝙͣ primus. igitur ſi primus ſemper peccat mortaliter accedēdo ſecūdus qui ēminus diſpoſitus. ꝓbatio minus ē diſpoſitus. Amb̓.Grauiſſime peccat qui ignoranter peccat. igitur iſte quiignorat ſe ī peccato grauiſſime peccat: igitur minimeeſt diſpoſitus ad medicinam. ſi exponatur grauiſſime .i.piculoſiſſime idē ſequitur. quia vt dictum ē. iſte ē in pecto mortali ſicut et alius in maiori ꝑiculo damnatōnisſed ē in maiori ꝑiculo damnatōuis tollit indignita accedendi. igitur ſi accedit: ita indigne accedit ſicut etalius. Item iuſtꝰ credens ſe in mortali ſi accedit peccat mortaliter et ſemꝑ taliter accedens peccat. Sed exiſtens in mortali credens ſe iuſtū deterius diſponiturad accedendū ꝙͣ iuſtus credens ſe in mortali: probatioꝙͣtum ad hoc iſte eſt iuſtus et ille in mortali. cōſtatmelius eſt diſpoſitus ꝙͣtum ad hoc iſte credit ſe ī peccato. et ille in gratia melius diſponit̉: quia hec credulitas ē ex humilitate .ſ. qua iuſtus credit ſe in peccato. illa ex p̄ſumptōe .ſ. qua peccator credit ſe iuſtum. ſꝫ melius diſponitur humilis ꝙͣ p̄ſumptuoſus: igitur omninomelius diſpoſitus ē iſte qui ē iuſtus et credit ſe eſſe ī peccato ꝙͣ alius. igitur ſi iſte peccaret ſi accederet: multo fortius et alius. Item qui indigne accedit indignus accedit. quia qui indigne accedit peccat mortaliter: igitur eſficitur indignus. igitur ſi ille qui indigne accedit peccatmortaliter: igitur qui indignus accedit peccat mortalit̓.In accidētibus ita ē illud quod ſequit̉ ad accidēs ſeꝗtur ad cōſequēs. vt ſi ē albus aīal ē albū: corpꝰ ē albū. It̓ qui indigne accedit peccat. igit̉ qui peccat digneaccedit. ſed qui digne accedit facit qd̓ in ſe eſt vt dignusſit tanto ſacramēto. ſꝫ ſi facit qd̓ in ſe ē: dn̄s facit quodin ſe ē. igit̉ dn̄s facit illū dignū. ſꝫ dignus fit niſi pergr̄am gratū facientē. ⁊cͣ. Item .j. coꝝ. xj. Qui bibit calicē ⁊cͣ. glo. ſi deſit fides vel caritas iudicium ſibi micat bibit. ſed exiſtēti ī mortali deeſt ⁊cͣ. Itē. j. coꝝ. xj.Qui māducat et bibit. glo. indigne. vt qui in crimine eſtvel irreuerēter tractat: omnis qui ē ī peccato mortali indigne māducat: ſed ſemper peccat qui indigne manducat. ⁊cͣ. Itē. j. coꝝ. xj. probet ſe ſic de pane illoedat. Ad hoc accedat ita ſit reus corꝑis dn̄i:oportet ꝓbet ſe. Sed glo. dicit ibidē. ꝓbet .i. examinetet purget ſeip̄m. ergo qui ꝯmedit non examinatus et nonpurgatus peccat. Sed exiſtēs ī peccato mortali ē examinatus nec purgatus. talis ſemꝑ peccat ꝯmedendo. Iteꝫ inter dignum et indignū manducātibꝰ nihil ē mediū. omnis qui māducat ē dignus vel indignꝰ. ſimiliter māducat digne vel indigne. ſꝫ nullus peccator dimanducat: nec digne. omnis indigne: ſed talis ſepeccat ⁊cͣ. Itē ſumere in mortali ē mortale vt dr̄. ſꝫſcienter ſumere ī mortali mortale ē. hoc cōſtat. igiturſciēter dicit circūſtātiā actus: circūſtātia ſciētie facit no genus peccati. ſumere ī mortali ē mortale. ſꝫſciēter ſumere facit nouū genus peccati. hoc aūt falſumquia ī nullo genere actus circūſlantia ſciētie facit nouūpct̄m. Cont̄. vt on̄ſum ē. ad indigne accedere ſeꝗt̉ indignū accedere et ꝯuertibiliter. indignum dico ex mortali peccato. igit̉ oppoſitum antecedētis ſtare poteſt cumcōſequente. igitur hec poſſunt ſimul ſtare ē indignus etdigne accedit. ſed qui digne accedit peccat: igitur queſt indignus eoꝙ eſt in mortali in aliquo caſu pōt accedēſine peccato. Item ſi accedere ī mortali ſꝑ eſſet mortale. nullꝰ pōt ſcire ſe eſſe in caritate. vere et certa ſcietia ſcit ſi accedit in mortali peccat mortaliter. īquicūqꝫ accedit neſcit vtrum peccat mortaliter velomnis accedens exponit ſe diſcrimini. Reſponſio.