Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

conditor ꝑtitur ſanctiſſima idem ei et vnimode ſacracōcenantem docens ⁊cͣ. glo. cōditor ſimbuloꝝ dn̄s ih̓us. Itē alia glo. cōcenantē iudam dicit. qui dicit̉ cōcenāsſacra. qꝛ in cena ſumpſit corpus dn̄i alijs. et qͣre hocp̄mittit̉ ibidem ratio in textu et vt infra patebit. IteꝫCriẜ. ſuꝑ math̓. omel̓. lxxxj. Quāta eſt excecatio proditoris et miſterijs ꝑticipās. ꝑmāſit idem et melioratꝰet horribili fruens menſa trāſmutatus eſt ſcꝫ in melius. horribilem menſam vocat illā: in qua dn̄s dedit corpus ſuū et ſanguīem. qui debet incutere horrorē peccatoribꝰ ne accedant ad illam. Et poſt in eadē omel̓. Qullꝰcōicet eoꝝ .i. corꝑis et ſanguīs xp̄i ſit diſcipulꝰ. nullus accipiat iudas et vt que iude fuerūt patiat̉. Itēſuꝑ illud j. coꝝ. xj. Iudiciū ſibi manducat et bibit. glo.Iudas petro cōuerſari potuit. ſed inꝗnari valuit. et ad ip̄am dn̄icam pariter acceſſit. ſed petrus accepit ad vitā: iudas ad mortē. Ex his pꝫ dn̄s dedit corpus ſuū iude. Cōtra. ſi iudas accepiſſꝫ corpus dn̄i peccaſſet mortaliter accipiēdo. ſed dn̄s eēt illi cauſa occaſio peccati ſui. qd̓ cum ſit verū: videt̉ dederit ſibi. Itē dn̄s dixit Math̓. vij. Nolite ſanctū dare canibus. ergo ſanctūſct̄oꝝ eſt dandū peccatori iuxta p̄ceptum dn̄i. ſed vidr̄ dn̄s fecerit oppoſitū eius quodp̄cepit. Item ſi ſacerdos cōferret corpꝰ xp̄i alicui quēſciret circūplexū graui peccato cui in nullo tenereturvtpote alicui qui eēt ſubditꝰ eius. conſtat grauiterpeccaret et ratio huiꝰ eſt. quia ī nullo tenet̉ illi. Qn̄ aliquis ſacerdos dat corpus xp̄i parochiano ſuo quē ſcitin graui pcīo. dūmodo peccatū ſit occultū et ip̄e inſtāterpetat cerā alijs: debet ſibi dare. Un̄ aug. Non ꝓhibeatdiſpēſator pingues terre .i. pct̄ores mēſa dn̄i maducareſed exactorē moneat timere. Et ratio huiꝰ ē. qꝛ ſacerdoseſt diſpēſator ſacramentoꝝ ꝙͣtum ad ſubditos ſuos:dn̄s. Si ergo dn̄s in nullo tenebat̉ iude: nec fuit diſpenſator huiꝰ ſacramēti ſed dn̄s: videt̉ debebat illi dare exquo ſcinit eum graui peccato irretiri. Item cumoꝑatio xp̄i ſit nr̄a inſtructio. exqͦ dn̄s dedit corpus ſuuꝫiude etiā exigenti: videt̉ licitū ſit ſacerdotibꝰ curatis idem facere ſubditis ſuis. Item quare ſaltem nonmonuit eum dn̄s ne accederet. Reſpōſio. dn̄s cōtulit corpus ſuū iude vt ex obiectis patet. Et hoc multiplici rōne. quarū quedā ſumpte ſunt ex ꝑte diuine ſapiētieQuedā ex ꝑte diuine miſericordie. Quedā ex ꝑte diuineiuſticie. Ex ꝑte diuīe ſapiētie ratio fuit duplex. īſtructioſcꝫ oīm vt inimicis bene facerēt ẜm illud math̓. vj. Benefacite his qui oderūt vos. dn̄s em̄ cibans ꝓditorē ſuum ꝓpria carne: inſtruxit mēbra ſua deberēt beneface̓inimicis. et huiꝰ ſacramēti mīſtroꝝ. In hoc em̄ negauit corpꝰ ſuū iude qui erat graui pct̄o irretitꝰ: inſtruxit diſpenſatores huiꝰ ſacramēti peccatoribꝰ in caſuidem debēt cōferre de quo caſu infra dicet̉. Item ex ꝑtediuīe miſericordie fuit ſubuētio. et hoc ꝙͣtū ad duo. queſunt a malo reuocatio et in bono ꝓmotio. Bene em̄ debuit miſer ille ex cōſideratōne diuīe bonitatis que maxime apparuit in hoc tradidit illi corpus ſuum: a maloꝓpoſito reuocari. et cōſequēter virtuti tanti ſacramentimeliorari. ſꝫ ille auxit peccatū: vn̄ debuit ſibi auxiſſe meritum. Unde Criẜ. ſuꝑ Math̓. dicit. Maius factū ē idpeccatū alterutrū. et qm̄ tali mēte ad miſteria acceſſitet qm̄ neqꝫ a timore. neqꝫ a beneficio neqꝫ ab honorē cuꝫacceſſiſſet factus eſt potior. A timore dico cōminationis que exprimit̉ Math̓. xxvj. Ue homī illi quem ⁊cͣ.A beneficio collatōnis ſacramēti. Ab honore ꝯformisdiſpēſatōnis. Magnū em̄ honorē exhibuit illi dn̄s: diſpenſando ei ip̄m ſacramentū cum apl̓is alijs. Ex partediuine iuſticie ratio fuit euidētia diuīe iuſticie ꝙͣtum adduo. que ſūt augmētū culpe retributio ſiue damnatiopene. Ex quo em̄ tanto beneficio a malicia concepta noluit ceſſare. iuſto iudicio dei punitꝰ eſt lapſu culpe grauioris ſcꝫ deſperatōnis. Iuxta illud vltīo Apoc. qui ī ſordibꝰ eſt ſordeſcat adhuc. vt em̄ dicit glo. quedā. j. ad ro.Strictiſſimo dei iudicio fit vt peccata peccatis punianꝰPreterea. ex ingratitudine tāta: euidētior eſt diuīa iuſticia in eiuſdem punitōne. Preterea. ratio aſſignata adyoniſio ē cōformitas diuīe cōuerſatōis. Dicit em̄ ſic īeccleſiaſtica hierarchia diuiniſſima vniꝰ et eiuſdē paniset calicis cōicatio et pacifica traditio: ſimilē cōuerſatōꝫeis diuīam tanꝙͣ ſimiliter edentibꝰ ꝓmulgat. q. d. cōſimilis cōicatio indicat debet cōuerſatōis diuīe. Exhis v̓bis vr̄ haberi ꝓpter hoc dedit ſibi dn̄s corpꝰ ſuūſimul cum alijs: vt oſtēderet debet cōſimilis cōuerſatōnis bone alijs. Item ratio Criẜ. eſt ꝑfecta eiꝰ correctio quātum eſt ex ꝑte dn̄i. dicit em̄ ſic. xp̄c ꝓhibuieum ꝙͣuis omnia nouerat: vt diſcas qm̄ nihil dereliquiteoꝝ que in correctōne cōueniūt. ꝓpter hoc et ante hoc etpoſt hoc cōtinue rememorabat detinebat. oꝑa etſermonē minas et honorē. ſed nihil eum remouit ahifficili hac egritudīe. Ad primū cōtra hoc obiectumdicendū dn̄s neqꝫ fuit iude cauſa neqꝫ occaſio peccatiſed ip̄e ex beneficō dn̄i ꝓpria nequicia occaſionē ſumpſipeccati: vnde debuit ſumere rōem merēdi. Multi ſuntqui ex beneficijs dn̄i que debent illis cauſa gratitudinis et meriti degenerat in oꝑa peccati. nec ꝓpter hoc dicendus eſt dn̄s illis cauſa vel occaſio pctī. Ille aūt dicitur alio occaſio peccati: qui aliū exponit alicui qd̓de ſe allicit ad peccatū. vt qn̄ quis ponit iuuenē in cōſortio vel frequēti colloquio mulieꝝ. ſi ex hmōi cōſortio vl̓colloquio accidit ip̄m peccare: immerito dicit̉ potuit fuiſſe occaſio peccati. Ad illud math̓. Nolite dareſanctū ⁊cͣ. dicendū hec ꝓhibitio facta eſt ꝓprie diſpenſatoribꝰ ſacramentoꝝ. nec in aliquo coartat ip̄m dn̄m oeſt generalis benefactor et oīm ꝓuiſor: qui ſolem ſuū facit oriri ſuꝑ bonos et malos et pluit ſuꝑ iuſtos et iniuſtos Math̓. v. Ad aliud dicenduꝫ. licꝫ dn̄s in nullotenebat̉ iude. nihilominꝰ ſi ſibi qd̓ alijs ꝯdiſcipulis omnibus cōtulit non cōtuliſſet: maliciā illius manifeſſaſſet. Nec eſt ſimile de ſacerdote qui negat corpus dn̄i alicui qui eſt ei ſubditus. qꝛ talis eſt ꝓditor criminūeius. cum iuſte debeat illi negare: exquo curā aīme ſue habet. vnde etſi dn̄s eſſet dn̄s ſacramēti diſpenſator: tn̄ ſi qd̓ om̄ibus diſcipulis cōtulit ei negaſſet: maīfeſta criminis illius cauſa extitiſſet. Et nonne ꝓdidit dn̄scrimē ſuum ioh̓i dicēs. ille cui intinctū panē porrexero.et cum intinxiſſet panē: dedit iude Ioh̓. xiij. Reſponſioglo. buccellā intinctā exprimit̉ traditor tamē aꝑte Ad illud qd̓ obijcit̉. exemplo dn̄i licet curato cuicūqꝫ dare ſubdito corpus xp̄i de quo cōſtat ſibi eſt ī peccato mortali. dicendū verum eſt qn̄ peccatū eſt occultumſic̄ fuit peccatū iude. et hoc dico ſi temꝑis opportuītasſe offerat et coram alijs petat. dn̄s aūt iude petēti dedit quia ſciuit inſtāter peteret. ſic ſe iuſtificaret bonam cōſciētiā mētiret̉: niſi illū dando p̄ueniſſet. ſic grauius peccaret. hoc at̄ vidr̄ ex quadā glo. ſuꝑ math̓. xxvj.Cōtriſtari ceperūt dicere eſt. Alijs cōtriſtatis et cibomanum retrahētibꝰ. ea īpudicitia tradidit: manūmgr̄o mittit. vt audacia bonā ꝯſcīam mētiret̉. Ad hocqd̓ querit̉. quare monuit dn̄s accede̓t. dd̓m ſatis monuit īſinuādo debebat accede̓ dices.vnus vr̄m ē me traditurꝰ. Un̄ glo. ibi. Qui p̄dixit de palſione p̄dicit de ꝓditore. vt vidēs ſe latere peīteret facti. Uel pt̄ dici monuit ī generali ſatis dicēs. hoc ē corpus meuꝫ: ac ſi diceret. tales vos p̄parate vt digni ſitisad corpus meū ſumendū. vel cōmonuit ſcꝫ in ſpali qꝛſciuit incorrigibilē: et ita ex monitōe ſua fieri deleriorē. Unde glo. math̓. xxvj. Unus vr̄m ⁊cͣ. p̄mittit crimen in numero et agat cōſcius penitentiaꝫ. non tn̄ deſignat ſpecialiter: ne impudentior fieret.Nembrum quintum