Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

aliquis comedens habet fidem informē: aliquis formataꝫpͣs. Aliꝗs hꝫ dilectōeꝫ modū doni gratiſdati: aliꝗs moduꝫ gratū facientis. vbi aūt ē fides formata dilectō modum doni gratū facientis ī manducāte: ibi eſt maior vnio manducato. talis manducās ſpūaliter māducat. vbiaūt eſt fides informis et dilectio modū doni gratiſdati.ibi eſt minor vnio manducatō ſacramentalis. Concedēdum eſt igit̉. in vtraqꝫ manducatōe ſacramentali et ſpirituali eſt vnio quedā. ſed differt vnio ꝓut eſt ſacramentalis manducationis ſpūalis: eo modo dictum eſt. Expatet rn̄ſio ad obiecta. ſupponat̉ hoc ad pn̄s quouſqꝫ hocpleniꝰ determinetur ſicut infra fiet.Nlembrum terciūOnſequenter querit̉ quanto dicit̉ ꝗs ſpūaliter manducare. Et querit̉ vtrū ex actu fidei eſt crede̓. ſic: videt̉ hoc. exiſtente fide in actu ſi eſt manducatō eſt ſpūalis.exiſtente fide: non eſt manducatō ſpūalis. ex fide ſiue exactu fidei eſt manducatō ſpūalis. Iteꝫ.. ad Ro. Iuſtꝰex fide viuit. Idem habet̉ Abacuc.. Uita aūt eſt ſinemanducatōe. Ioh̓. vj. Niſi māducaueritis carneꝫ filij hominis biberitis eiꝰ ſanguinē habebitis vitā in vobisPōt ſic argui. vita eſt ex fide. et vita eſt ſine māducatōne: gͦmanducatō hmōi eſt a fide ſiue ſine fide. IteꝫAug. Crede māducaſti. ſed ꝯſtat hoc intelligit̉ deducatōne ſpūali: videt̉ ex actu fidei ſit manducatō ſpiritualis. Contra. multi iniuſti hn̄t actū fidei. qui etiācum deuotōne ſumūt corpꝰ xp̄i. ſi ſpūaliter manducare ēab actu fidei: iniuſti manducāt corpꝰ xp̄i ſpūaliter. qd̓ eſtꝯtra Aug. dicentem. nullꝰ ſpūaliter manducat: niſi quieſt mēbrū xp̄i et manet in xp̄o. Si diceret̉ manducatōſpūalis eſt ex actu fidei formate .i. oꝑantis dilectōnem.Adhuc obijcit̉. ſi actus fidei cum caritate ſufficit ad ſpiritualē manducatōeꝫ: om̄e qd̓ credimꝰ diligimus manducamꝰ: cum multa alia credamꝰ ꝙͣ hoc ſacr̄m vel huius ſacramenti: videt̉ manducatio ſpūalis ſit multorūalioꝝ et omniū articuloꝝ. et manducatio ſit huic ſacramento ꝓpria: quod falſum eſt. Item manducatō ſpiritualis dicta eſt ad ſimilitudinē materialis: ſed manducans materialiter ſibi cibū incorꝑat. Qui aūt credit diligit xp̄m: incorꝑatur xp̄o. potius manducat̉ ꝙͣ manducat. videt̉ manducatio ſpūalis eſt ex actu fidei operantis dilectōeꝫ. Rn̄ſio. in corꝑalibꝰ eſt ꝓprie manducatio ab illis ad ſpūalia eſt tranſlata. Notandū ergo multi actꝰ ꝯcurrunt ad ꝑfectam manducatōeꝫ. In commeſtione enim ſpūali ſunt plures actus ſpūales ad inſtarmaterialis. ſcilꝫ maſticatio. refectio ſiue delectatio. aſſil̓atio et in corꝑatio. Maſticatō ꝯſiſtit in diſcreta deliberatōne ſiue ꝯſideratōne illius qd̓ ſumendū eſt in cibū .ſ. ꝙͣbn̄ficum viuificatiuū. vtpote corpꝰ xp̄i qd̓ fuit nobis expoſi in preciū ad redimendū ſcꝫ in cruce in altari: in cibūexponit̉ ad viuificandū ſcꝫ vita gr̄e. Ioh̓. vj. Niſi manducaueritis car. fi. ho. et bibe. eiꝰ ſang. ha. vi. in vobis. etad nutrienduꝫ ad vitā eternam. Ioh̓. vj. Qui manducatcar. me. bi. ſang. me. hꝫ vitā eternam. ad hoc ſeꝗtur delectatio ſiue delectabilis refectio ex ꝯſideratione p̄cioſitatiset bonitatis eiꝰ quod ſumit̉. eſt panis de celo deſcendēsde quo Sapiē. xvj. Panem de celo preſtitiſti eis ſi. la. ⁊cͣAd hoc ſeꝗtur aſſimilatio. hec aūt duo ſcꝫ deliberatō ſiueꝯſideratioaſſimilatio fiūt fidem. De ꝯſideratōe patet.De delectatōe ſiue delectabili refectōne habet̉ ab Auguſ dicit. in cognitōe eſt tota delectatō iuxta illud. Ioh̓.xvij. Hec eſt vita eterna vt cognoſcant te verū deū et queꝫmiſiſti ih̓m xp̄m. Si em̄ aliꝗs diligit aliquē ꝓpter hocdelectat̉ in ip̄o. ſꝫ ſi bona illiꝰ videt: tūc delectat̉. Sil̓r fidem eſt aſſil̓atio. Un̄ Ioh̓. j. Dedit eis pt̄atem filios deifieri his credunt ⁊cͣ. Incorꝑatio ꝓprie dr̄ vnitō. fit peramorē eſt copula amātis amati. Ad ſpūaleꝫ manducatōeꝫ reqͥritur ꝯſideratio fidei affectio amoris. Ad illud qd̓ primo obijcit̉ ꝯͣ. dd̓m ſufficit fides qͣliſcunqꝫſꝫ reꝗritur illa que eſt oꝑans dilectioneꝫ. Ad illud qd̓obijcit̉. ſi actꝰ fidei oꝑantis dilectōneꝫ ſufficit ad ſpūalem māducatōeꝫ. qd̓ credimꝰ diligimꝰ manducamꝰ. etita om̄s articulos ⁊c̄. Dd̓m ſeꝗtur. qꝛ māducatōeſt cuiuſcūqꝫ: ſi cibi. vn̄ a quolibet actu fidei oꝑantisdilectōeꝫ eſt ſpūalis māducatō: ſꝫ ſolū vt eſt reſpectu cibi. cibi talis: ſcꝫ carnis xp̄i expoſite nobis in cruce. in prciū redemptōis et in altari in cibū educatōis ſiue refectōnis. Ad illud qd̓ obr̄. māducās corꝑaliter incorꝑatbi cibū hic fit ꝯtrariū ⁊cͣ. Dd̓m non eſt oīmoda ſil̓itdo in illa hac māducatōe. eſt tn̄ ſufficiēs ſil̓itudo ad trāſlatōeꝫ. qꝛ ſicut in corꝑali māducatōne ē maſticatō. delct̄atio. aſſil̓atio incorꝑatio: ſic in ſpūali. ſꝫ in eſt diſſil̓itido. ī corꝑali māducās. qꝛ nobilior eſt v̓tuoſior ipſo cibo: ꝯuertit in ſe cibū. In ſpūali eſt ecōuerſo: qꝛ cibꝰ eſt virtuoſior dignior ꝯpletior māducāte. Pre. nos mutabiles ſumꝰ: ipſe eſt cibꝰ īmutabilis. aūt ꝓpoſita nullaeſt: quia in tranſlatōne hmōi non requirit̉ oīmtudo ſed ſufficit aliqualis.Alembrum quartūOnſequenter querit̉ quāto dicit̉ quis ſacramentaliter māducare. querit̉ an ex ſola actōne corꝑali. ſic: videt̉ ſimile in ſacramento baptiſmi em̄ īmergit̉ corꝑaliterin aqͣ forma baptiſmi ſeruata: baptizat̉ ſacr̄aliter. ſil̓r videtur recipit ſacr̄m hoc corꝑaliter manducat ſacr̄aliter. Item maducatio ſpūalis attendit̉ in actōne ſpūali. videt̉ ſacr̄alis attendit̉ in actōne corꝑali. Item minima diſpoſitio poſſit haberi ad hoc ſacr̄m eſt fides informis. ſꝫ ſine hac pōt māducari ſacr̄aliter: ſola actio corꝑalis ſufficit. Probatō mīoris. hereticꝰ ſacerdos pōt cōficere. ſꝫ minꝰ eſt ꝯficere ꝙͣ ſacr̄aliter ſume̓: hereticꝰ pōtſacr̄m ſumere. ſine actu fidei pōt ſacr̄aliter māducari:ſola actōne corꝑali. Item quecūqꝫ inſeꝑabiliter ſūt vnita. ꝙͣdiu ſunt in nullo actu ſeꝑant̉. ſi vnū ſumit̉ māducatur aliud. ſed ſic ſe hn̄t ſpēs panis et corpꝰ xp̄i: igitur manducat ſpēm comedit corpus xp̄i. ſed ſpūaliter:ſacramentaliter. comedit ſacr̄aliter ſola actōne corꝑa Contra. ad actū ſacr̄alem reꝗritur intentio. ſi em̄ verba diceret aliquis intenderet ꝯſecrare ꝯficeret. Aſimili videt̉ et ſi quis ſumeret ſpēs ſacramēti māducaret. intenderet ſumere ſacr̄m: manducaret ſacr̄aliter. Item fides eſt fundamentum oīm ſacr̄oꝝ. maxime huiꝰ: quia in forma huiꝰ dicitur miſterium fidei ⁊cͣ. ergo ſi aliquis deguſtat credit: non ſumit ſacramentaliter. Item duo ſunt de integritate ſacramenti. ſcilꝫ ſignificatio ſanctificatio. ſꝫ ei credit nec ſignificat ſacr̄mneqꝫ efficaciam ſanctificationis preſtat: talis nullo modo manducat. Iteꝫ ſi ſola maſticatio corꝑalis ſufficerettūc malus vel angelus aſſumpto carne et homo ignoſacr̄m ſacramentaliter ſumeret: quod eſt verū. Rn̄ſio. ſacramentaliter manducare eſt ſacr̄m manducare⁊vt ſacr̄m. ad hoc em̄ actus ſit ſacramentalis: neceſſe eſt reſpiciat ipſum ſacramentū vt ſacramentū. ad aliquis manducando ſpēs manducet ſacramentum: duo exiguntur. ſcꝫ exiſtentia cibi et eiꝰ ad cibatum debita conueientia. et poſt exigitur exiſtentia cibi et eius ad cibandūdebita ſiue naturalis ꝯuenientia. Primū patet. qꝛ ſi nonp̄ceſſerit ſacramenti confectio: non pōt ſequi manducatioScd̓m exigitur. quia cibus iſte ſolū hominibꝰ eſt ꝯceſſuꝫvnde ſicut ſolꝰ baptizat̉: ita corpus xp̄i ſacr̄aliter a ſolohoīe manducat̉. ſicut ſolꝰ ſuſcipit ſacr̄m baptiſmi: itſolꝰ ſuſcipit ſacr̄m euchariſtie. Ad autē manducetvt ſacr̄m neceſſaria eſt intentio intentōnis regulatō. velẜm fideꝫ que eſt in xp̄o: vel ẜm fidem que eſt in altero. Intentio inquā neceſſaria eſt. Nam ſi quis iret ad menſaꝫintenderet corpꝰ reficere. et aliꝗs pane ꝯmuni ſacr̄m ſibiſicut panē offerret. et ipſe intenderet oīno cibum corporalem ſumere: nemo diceret eum ſacramentum māducaſſe.