Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiodicunt vna illarumuꝫ que ſerutur extra calicēſignantur beati. Item dicitur pars ſeruata ſignificatmortuos. Contra. pci aut nulli reſeruant: nulli perficiunt ſacramentū. Iteꝫ Sergius ponit expoſitōeꝫ hāc.Dars oblate in calicem miſſa corpus xp̄i quod iaꝫ reſurrexit monſtrat. Bars ꝯmeſta ambulantes ſunt adhuc ſuper terraꝫ. Pars in altari vſqꝫ ad finem miſſe remanenscorpus iacens in ſepulcro: quia vſqꝫ in finem ſeculi corpora ſanctorum in ſepulchris erūt. Poteſt ergo queri ratioexpoſitionis eorum qui ponunt xp̄m ſignificari per vnamportōnem diuiſionis. et illorum qui ponunt ſolummodomembra alia a xp̄o ſignificari ip̄as ꝑtes. Rn̄ſio. ſicut habetur a mgr̄o. iiij. ſenten. ipſa fractio paſſionem xp̄iſignificat. Pre. Aug. in li. ſententiaꝝ proſperi. Cuꝫ frangitur hoſtia. dum ſanguis de calice in ora fidelium funditur. quid aliud ꝙͣ dominici corꝑis in cruce immolatō eiuſ ſanguinis de latere effuſio deſignatur. Partes autemacte ſignant ẜm aliquas ꝑtes corporis miſtici. ꝗabra in corꝑe miſtico ſunt in triplici differentia. quidā em̄regnāt in gloria. quidam ſecuri expectant in ſepulchro.dam autem pugnant in merito. Ideo tm̄ tres partes ſunthec aūt ſignificant̉ verſibis pretactis. Ad illud autē qd̓primo obijcit̉. dicendum. licet iſtud ſacramentum ſit ſacramentū vnionis et in ſignificando efficiendo: tn̄ nihilimpedit qn fractio ſpecierum poſſit aliquid ſignificare. vtpote diuiſionem que fuit in paſſione xp̄i ſicut ſpecies vnaid eſt indiuiſa eſt ſignuꝫ vnionis. Ad illud qd̓ obijcitur tm̄ deberent eſſe due ꝑtes ſcilicet quibꝰ ſignificarent̉ caput et membra. dicendum hoc non oportet cum ipſabra in multiplici comꝑant̉ differentia. Ad aliud quodobijcitur. deberet ſufficere diuiſio in duas ꝑtes. cum ineccleſia ſint niſi viui et mortui. Dicendū mortui ſuntin duplici differentia. vnde due partes ſunt ad ſignificandum illos. Ad illud quod obijcit̉. non deberet aliquaeſſe pro beatis. Dicendum. hoc ſacrificium tm̄ offertur in expiationem defectuum: ſed in gratiarū actōnem. etideo pro miſeris beatis. Ad aliud qd̓ obijcitur. viuiſunt in multiplici differentia ſicut mortui. dicenduꝫſunt in tanta differentia. Quia om̄es viui indigent ſacrificio expiante a culpa. vnde ꝯuenienter ꝯprehendunt̉ ſubvna differentia. Quidam aut mortui ſacrificio liberantea pena. Alij ſolum laudis memoriā. Ad illud qd̓ obijcit̉de malis. dicendū ẜm Aug. ſacrificium corꝑis xp̄i ſolūpro his offerri debꝫ. qui ſunt de corꝑe xp̄i. nec valet xp̄cpro om̄ibus oblatus eſt: quia hic non ſignant̉ omnes proquibus eſt oblatus: ſed tm̄ illi qui ſunt de corꝑe miſtico. Ad illud qd̓ obijcit̉. calix ſignat paſſionem. Dicendū calicē figura xp̄i ſāguis. cꝰ effuſio erat afflictīa valdepenalis: nihilominꝰ guſtatio ſanguinis ſiue potatio valde eſt ſuauis delectabilis. Dicit̉ in glo. ſuper illud. j.Corin. xj. ſpūaliter letificat ſic inebriat vt ſobrium reddat. Un̄ calix meꝰ inebrians ꝙͣpreclarus eſt. Propter hasduas proprietates paſſionem ſignificat et patrie iocunditatem: vbi beati inebriabuntur ab vbertate domus dei. Ad illud quod per ꝑtem intinctam ſignificatur corpusxp̄i quod reſurrexit. Dicendum eadem proprietate ſigͥficatur corpus quod reſurrexit per partem intinctaꝫ: quaipſi beati. quia reſurrexit in plena et perfecta beatitudineUnde xp̄c patiens et xp̄c reſurgens per partem intinctamſignificatur ẜm duas proprietates iam dictas. quarū vnareſpicit effuſioneꝫ ſanguinis que eſt valde penalis: et aliapotatōeꝫ que eſt valde ſuauis. ſicut expreſſio vini botroeſt valde violenta: potatio autem vini iocunda. Ad aliud quod obijcitur. vna pars extra caliceꝫ ſeruata ſignificat bonos ẜm Inno. et Hug. et ficca pars dicitur ſignificare viuos .i. illos qui viuunt vita miſerie. Dicenduꝫſicut ꝑs intincta ſignificat vno modo immerſos in pena:ẜm calix ſignificat ſanguīs effuſionē. Alio modo ſignificat imbutos gaudio ẜm calix ſignificat potū ſanguis.ſic ꝑs ſicca ſcꝫ que intingit̉ in calice ſignificat viuos vtpote illos qui ſunt extra calicē affluentie delectatōnis gl̓ie.xlij.ſimiliter beatos vtpote illos qui ſunt oīno extra caliceꝫpaſſionis. Ad quod obijcit̉. pauci vel nulli reſeruant⁊cͣ. Dicenduꝫ etſi ꝯſuetudo illa modo non ſeruatur forte ꝓpter ꝑiculum: nihilominus in tripertita diuiſione triplex ſtatus xp̄i ꝯuenienter ſignificat̉. Ad illud quod vltimo queritur. dicenduꝫ eccl̓ia que eſt corpꝰ xp̄i miſticūvno ꝯſiderata ꝯtinet numerū iuſtorum reꝑatorum xp̄m ſic ꝯtinet eccl̓ia ſiue corpus xp̄i miſticum ip̄m xp̄moeſt caput. Alio modo ꝯſiderata ꝯprehendit numerū iuſterum ſimpliciter. videlicet ẜm extendit̉ ad membruꝫ reparans et membra reꝑata: et ſic ꝯprehendit caput membra alia. Si autē queratur quare non diuidit̉ hoſtia inꝑtes equales. ſꝫ ita vna ꝑs ꝯtinet quaſi medietatem hoſtie: alie due aliam medietateꝫ. Pōt dici ſine p̄iudicio.ꝑtes diuiſe ſignificant xp̄m et alia membra: aut aliabra tm̄. ẜm ſignificant xp̄m exultauit vt gigas ad currendū viam cum membris ſuis cōuenit ip̄m ſignificari.ꝑtem que in duplo excedit illam ꝑtem qua ſignificat̉ vnādifferentia membroꝝ. Eſt em̄ gigas .i. gemīe ſubſtantie diuine humane. ẜm aūt ſignificat tm̄ membra: quia vnādifferentia membroꝝ eſt adhuc in duabꝰ ſubſtātijs .i. corpore et anime: ꝯuenit illa ſignificet̉ ꝑte que eſt duplicisportōnis reſpectu illaꝝ que ſignificant alias differentiasNlembrum quintumOnſequenter querit̉ de ꝑtiū repletōne. Etq̄ritur hoſtia rotūda ſit et poſt fractōneꝫvna pars eſt ſemicixcularis alie triangl̓ares. vtruꝫ corpus xp̄i replet formas has ẜm ſic ſunt diuerſaꝝ figurarū. Et videt̉ ſic: quia corpusxp̄i vbiqꝫ eſt in illis ſpeciebus vbi ante fuit panis. nihilrelinquit̉ in ſpeciebꝰ ꝯtinentibꝰ quod ſit repletū corꝑexp̄i: ſicut ante nihil fuit quod fuit repletum ſubſtantiapanis. Si em̄ aliqua ꝑs eſſꝫ vacua a ꝯtinentia corꝑis xp̄icorpus illud eſſet vbiqꝫ in ſpeciebꝰ illis indifferenter ītoto in ꝑte. Cuius ꝯtrariū dicit Hyl̓. ſcꝫ vbi eſt parscorꝑis eſt totum. Contra. om̄e ꝯtentū replens ſuū continens. eſt eiuſdem figure ꝯtinente. fi corpꝰ xp̄i replet illas formas eſt eiuſdem figure cum illis. ergo neceſſario pꝰfractōeꝫ corpus xp̄i eſt ſemicirculare triangulare. hocſimul ſemel. quod eſt manifeſte falſum. quia corpus xp̄iformā habet hūani corꝑis. licet enim ſit ſub ſacramentoformā tn̄ naturalē amittit. Rn̄ſio. nulla ꝑs ſpēi ēvacua a ꝯtinentia corꝑis xp̄i ſicut ſupͣdictū eſt. nec ſeꝗtur ꝯtentum eiuſdem figure ſit ꝯtinente. Ad hoc eniꝫ qhoc ſequeret̉: oporteret fieret illa repletio per cōmenſiratōeꝫ et ꝯfiguratōeꝫ totius ꝯtenti ad totum ꝯtinens ettium ad ꝑtes. quod non eſt hic. licet em̄ corpus xp̄i in eadem veritate in eadem quantitate eſt in celo ſit ſb̓ quolibet ſacramento: ita tamen eſt totū corpꝰ xp̄i toti ſpecieireſpondet. ſimiliter totum ſingulis ꝑtibus: et non totumtoti ꝑs ꝑti. Unde non eſt ꝯmenſuratio neqꝫ configuratōtotius et ꝑtium ex ꝑte ꝯtenti: et totius et partis ex ꝑtetinentis. et quia non eſt ibi configuratio neqꝫ idemptitasfigurarum. non enim poſſunt aliqua eſſe eiuſdem figure:niſi ipſa ẜm ſe tota et partes ſuas poſſint cōfigurari. Primum ergo ſcilicet hoc. omne ꝯtentum replens ſuum continens. eſt eiuſdem figure cum cōtinente: eſt falſum. Sed ſiadderet̉ ꝯfiguratōnem totius ad totum et ꝑtis ad ꝑteꝫtūc eſſet verū. Sꝫ ẜm hūc modum eſt corpꝰ xp̄i replensſpēm ꝯtinentem: Uel pōt aliter dici. duplex eſt repletioquedam que reſpicit inanitatem quantitatis. quedaꝫ quereſpicit inanitatem ſubſtantie. In illis ſpeciebus eſt inanitas quantitatis. quia virtute ſupra naturam eſt in illis. longitudo latitudo. profunditas ſiue ſubſtantia. Unde inanitatem quantitatis non replet corpus contentuꝫ ſꝫinanitatem ſubſtantie. ſed hec repletio non reddit contentum et continens eiuſdem figure: ſed illa que eſt quantitatis. Figura eniꝫ circularis et ſemicircularis ẜm hic lo-