Queſtiolis oblatio ad honorem et gloriam: ita debet intelligi. vtad hoc proſit vt magis ac magis a fidelibus glorificet̉ interris: vt pleriqꝫ reputent non indigne ſanctorum gloriovſqꝫ ad iudiciū augmentari: et eccleſiam interim ſane poſe augmentū glorificatōnis eoꝝ optare.Queſtio. xlij. de fractionehoſtie. cEquitur de fractōehoſtie que eſt nona pars huius tractatꝰ.Circa hoc primo queritur de fractōne cōtenti. Secundo de fractōne continentis.Tercio de partium fractarum idemptitate. Quarto de partium ſignificatōne. Quinto de ꝑtiumrepletione.Membrum primūUerit̉ ergo primo. vtrū vera fractō ſit ī corpore xp̄i. Ꝙ ſic: videtur ab Augu. dicente.Norunt fideles qn̄ manducant carnem xp̄ivnuſquiſqꝫ accipit ꝑtem ſuam. quod ſi verūeſt: ergo diuiditur in ꝑtem ⁊ partem. ¶ Item hoc idem videtur ex cōfeſſione Berengarij. que accepta fuit a Nicolao papa. de ꝯſe. di. ij. Confeſſus eniꝫ eſt corpus xp̄i verūmanibus attrectari ſacerdotis et frangi. Si ergo iſta confeſſio accepta eſt vt fidelis patet ⁊cͣ. ¶ Item corpus xp̄i verum manducat̉. ꝙ ſi hoc atteritur: ergo frangit̉. ¶ Itē ſpecies exterior eſt ſacramentuꝫ nō corporis xp̄i. ſed dīc Pugo. ſi in aliquo ſacramentum a ſimilitudine recederet: verum ſacramentum nō eſſet. Si autem ſpecies frangitur etnon corpus: a ſimilitudine recedit. ergo cum ſit verum ſaG cramentum: neceſſe eſt ꝙ corpus frangat̉ ſicut et ſpecies.¶ Item cum ſpecies frangitur et maſticatur. aut corpꝰ xp̄ifrangitur et maſticatur: aut non. Si ſic: habeo ꝓpoſitum.Si non: et ſimilitudo hoc pretendit. dicit em̄ Hug. ꝙͣtumad nos ſeruat per omnia corruptibilis cibus ſimilitudinēet tamen non amittit ꝙͣtum ad ſe inuiolabilis corporis veritatem. videtur corrodi ⁊ manet incorruptus. et ſimilitudo eſt mater falſitatis: maxime cum non ſubeſt veritasapparet: ergo hoc ſacramentum non eſt ſacramentum veritatis ſed falſitatis. ¶ Contra. ſi corpus xp̄i frangeretuet diuideretur. cum ſit corpus animatum: eſſet corruptibile. quod ei non conuenit nec eſt poſſibile. ¶ Item ſi frangitur et maſticatur: eadem ratione ⁊ digeritur et in ſeceſſūemittitur. quod eſt nephas ſentire. ¶ Rn̄ſio. quidam dixerunt vt recitat magiſter in ſentent̉. ꝙ corpus xp̄i verumfrangitur in ſacramento. et tamen non corrumpitur. et hͦquidem fit per virtutem ſupra naturam ſicut factuꝫ eſt ꝙcorpus xp̄i paſſibile datum eſt diſcipulis et tamen nō eſtab eorum dentibus paſſum. Et in aſſertōne ſue poſitōnishabere voluerunt confeſſionem Berengarij. ſed hec poſitio non poteſt ſtare. quia ſi eſt incorruptibile non diuidit̉ſi frangitur diuiditur: ergo ſimul diuiditur ⁊ non diuidit̉⁊ tunc deus faceret duo ꝯtradictorie oppoſita ſimul eē vera. quod nunꝙͣ faciet. Propter hoc dicendum ꝙ corpꝰ xp̄iverum non frangitur. immo in quotcunqſꝫ partes ſpeciesdiuiditur: ip̄m corpus eſt totū et integrumn. Unde Hugo.Si ꝯtingat aliqn̄ ſicut ꝯtingere ſolet: aut videas aliqͣ fieri in hoc ſacramento que minus digna eſſe videbunt̉. nolihorrere: ſola ſpecies queapparet hoc habet. ¶ Ad id quodobijcitur de confeſſione FSerengarij et verbo Aug. Dicendum ꝙ vtrūqꝫ dictum eſt ratione ſpecierū exteriorum circa quas ꝯtingit eſſe attritōnem fractōnem ⁊ maſticatōemnec modus iſte loquendi eſt tenendus. Recipit tn̄ eccleſiaconfeſſionem Berengarij et publicauit ꝙͣuis minus exp̄ſſam ad elidendum ſuum errorem: quia non ꝯcedebat corpus xp̄i ibi verū eſſe niſi ſicut in ſigno. vnde ꝓpter hoc recipit illam eccleſia vt intelligeretur ibi vere eſſe: et nō verediuidi. ¶ Ad illud quod obijcitur de manducatōne. dicen.xlij.dum ꝙ in manducatōne ſunt tria. Maſticatio. In vētreꝫtraijcio. ⁊ incorꝑatio. ⁊ hec tria rn̄dent tribꝰ q̄ ſunt in ſacͣmento. qꝛ manducatō eſt ſpecieꝝ tm̄. incorꝑatio ꝙͣtuꝫ adcorpꝰ xp̄i miſticū. In ventrē traijcio eſt nō ſolū ſpēꝝ ſꝫ etiācorꝑis xp̄i veri. qd̓ ibi eſt ꝙͣdiu ſpēs panis remanet. Nongͦ dicit̉ corpꝰ xp̄i verū manducari corꝑaliter: qꝛ corꝑalitermaſticet̉. Sicut em̄ nō frangit̉: ſic nec maſticat̉. ſꝫ dicit̉ māducari rōne incorꝑatōnis. nō qꝛ manducans illud ſibi incorꝑat ſed econuerſo. Unde Aug. Non tn̄ me mutabis inte ſicut cibum carnis tue: ſꝫ tu mutaberis in me .i. corporimeo miſtico vnieris. ¶ Ad illud Hug. ſi in aliquo a ſimilitudine recederet ⁊cͣ. Dicendū ꝙ verbū Hug. ſic dꝫ intelligi. ſi cibꝰ iſte ſacramentalis recederet in aliquo a ſimilitudine cibi corꝑalis: ſacr̄m hoc non eſſet verū ſacramētūſed ex hac diſſimilitudine ipſa veritas manifeſtaretur vnde ſubditur. ⁊ proderet ſe ibi ⁊ tolleret locū fidei. neqꝫ iaꝫcrederet̉ ſed videret̉. Uerbigratia. Si ſpēs panis nō eſſetdiuiſibilis neqꝫ maſticabilis ſic̄ nec cōtentum. ⁊ iſta recederet a cibo corꝑali diſſimilitudine hac: iam apparet etiaꝫẜm ſenſum ꝙ ibi ꝯtineretur aliquid indiuiſibile ⁊ incorruptibile: et ita fides non haberet ibi locum hoc credendo.¶ Ad aliud dicendū. ꝙ ſimilitudo de qua loquitur Hug.non eſt mater falſitatis. qui intelligit d̓ ſimilitudine. queeſt inter ꝯmeſtitōnem ſacramentalem que fit in maſticando ipſas ſpecies et in ventrem traijciendo. ⁊ comeſtionemcorꝑalem que fit comedendo verum panem. huic enim ſimilitudini veritas ſubeſt. Non aūt loquitur de ſimilitudine que eſt inter diuiſionem ſpecierum et corporis xp̄i contenti. ſi autem loꝗtur de illa: locum haberet argumentuꝫſed non eſt ſic. Ꝙ autem dicit ꝙͣtum ad nos ſacramentumſeruat ⁊cͣ. dicit ratōne ſpecierum. Ꝙ autem ſubdit ⁊ tam̄non amittit ⁊cͣ. dicit ratōne corporis xp̄i contenti. Ꝙ autem dicit videtur corrodi: hoc intelligitur ẜm apparentiāexteriorem ſenſibilem. Sed ſicut ſupra tactum eſt. in hocſacramento decipitur iudicium ſenſus. quia ad comprehenſionem veritatis huiꝰ ſacramenti non poteſt attingerenec ꝓpter hoc eſt error vel deceptio in ip̄o. quia credit̉ iudicio intellectus eleuari per fidem qui ad veritatis comprehenſionem ꝑtingit.Nlembrum ſecundumOnſequenter querit̉. Utrum in ſpeciebꝰ ſitvera fractio. Et videt̉ ꝙ non: qm̄ qd̓ vere fitin ſigno ſignificat̉ fieri in ſignato. et ſi verepoteſt fieri in ſigno: vere ſignificat̉ fieri in ſignato. et ſi in ſignato non eſt fractio vt probatum eſt: ergonec in ſigno. ¶ Item om̄is actio terminat̉ ad hͦ aliꝗd ſcilꝫad ſub̓am: ſꝫ nō eſt hic aliqͣ ſub̓a niſi corpꝰ xp̄i qd̓ nō frangit̉. gͦ eſt hic totū fractio apparēs. ¶ Item multa apparēt inhoc ſacr̄o aliter ꝙͣ ſunt ẜm veritatē. ſicut apparent hic accidentia eſſe in ſubiecto ⁊ nō ſunt. ⁊ hoc nō eſt incōueniens.Cimiliter videt̉ ꝙ nō eſt incōueniēs. ſi h̓ appareat fractioſpecierū: licet nō ſit ẜm veritatē. ¶ Item in diuiſione cibicorꝑalis primo ⁊ ꝑ ſe fit diuiſio ſub̓e. ⁊ ex ꝯſequenti ⁊ peraccidens diuidunt̉ ip̄a accidentia. et ſi non diuidit̉ ſub̓a:nullo modo diuidunt̉ accidentia. In illis em̄ priꝰ eſt diuiſio corꝑalis ſub̓e ꝙͣ corꝑalis quantitatis. A ſimili videt̉in ꝓpoſito. ꝙ ſi illud quod eſt cibus verus ſcꝫ corpꝰ xp̄i nōdiuidit̉ nec ſpēs diuident̉. vnde vt videtur eſt ibi apparēsfractio nō vera. ¶ Contra. in Math̓. Mar. et Luc. habetur. ꝙ dn̄s bn̄dixit ⁊ fregit. ſꝫ ibi fuit vera benedictō: ergovera fractio. aliter verba euāgelij non eſſent vera. ¶ Itemdiuiſio ſeꝗtur quantitatē. ergo ſi eſt ibi vera quantitas: nihil īpedit qn̄ ſit ibi ſit vera fractio et nō tm̄ apparēs. ¶ Rn̄ſio. quorūdam opinio fuit ꝙ ibi nō eſt vera diuiſio ſed tm̄apparēs. nec tn̄ eſt ibi falſitas vel deceptio. quia non fit adfallendum ſed ad inſtruendū. ſicut etiam dominꝰ alio modo apparuit ꝙͣ erat diſcipulis eūtibꝰ in emaus vlti. Luce.nec tn̄ vlla fuit ibi falſitas. Sed iſta opinio ſtare non pōtqꝛ ſi ibi nō eſt vera fractō: ergo nec vere maſticant̉ ſpecies