Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioad aſſequendū rem ſacramenti euchariſtie in plenitudīe:ſed potiꝰ impedit̉ inhabilitat̉ ad illud. vnde ꝯmeſtio ſacͣmētalis tm̄. nullo oꝑatur ad aſſecutōem effectꝰ alicuiꝰhuiꝰ ſacr̄i. et ex hoc eſt ex aliqͦ ſequēti ad indignam ſumptionē aſſeꝗtur ſumens effectꝰ ipſiꝰ ſacr̄i. Ad illd̓ qd̓obijcit̉. dulcedo amica ē vnicuiqꝫ guſtui. dd̓m verūeſt vnicuiqꝫ ꝑticipāti illā. ſꝫ palatuꝫ ſanū cui dulcia vident̉ amara ꝑticipat illā. palatū ſanū: eſt palatumſpūale ipſiꝰ pct̄oris. Prete. illa diuina dulcedo omni guſtui eſt amica: eſt dulcēdo ipſiꝰ dei quā ſoli beati ꝑticipantde qua pͣs. magna multitudo dulcedinis tue domine. Ad illud quod dr̄. ad ſimilitudinē carbonis materialis carbo ignitꝰ ſpūalis agit in ſil̓i et in ꝯtrario. Dd̓mſicut carbo ignitus materialis agit in ſimili .ſ. augmētando illud qd̓ inuenit ſimile: aliter in ꝯtrario ſcꝫ exinaniendo illud. ſil̓r eſt hic quodāmodo. Caro em̄ xp̄i eſt res ſacra ſumpta ab eo eſt ſimilis .ſ. iuſto: eſt augmenti boni vtpote virtutuꝫ in illo. Sumpta aūt ab eo eſt ꝯtrariꝰi. ab iniuſto eſt exinanitōnis leſionis illius. Ad vltimū dd̓mſine p̄iudicio. etſi peccator accedat ꝯtritꝰ confeſſus ſine ꝯſcīa mortalis non hn̄s voluntateꝫ peccādi:tn̄ aſſeꝗtur effectum ſacr̄i quantū eſt de virtute ip̄iꝰ. Sac̄mentū em̄ hoc hꝫ efficaciā niſi in iuſtis. Quia tn̄ largitas diuina eſt limitata: neqꝫ virtꝰ eius eſt alligata ip̄isſacramentis. pie pōt ſupponi gratiam aliquā vel donuꝫaſſequat̉ a domino.Irticulus ſecundusOnſequenter querit̉. vtrū hoc ſacr̄m hēat efficaciam in iuſtis ſcꝫ ꝗbuſcunqꝫ. ſic: videt̉hoc. hꝫ efficaciā vbi non hꝫ obicem. ſꝫ in nullo iuſto hꝫ obicē. ⁊cͣ. Item ſacramentalis manducatōſemꝑ hꝫ efficaciā qn̄ eſt ꝯiuncta ſpūali. ſꝫ ſemꝑ ē ꝯiūcta ſpirituali in iuſto manducāte: qꝛ ſpūaliter manducare eſt inxp̄o manere vt dicit Aug. ſꝫ om̄is iuſtus manet in xp̄o. ergo ⁊cͣ. Item dicit Dam. caro xp̄i eſt ſicut carbo ignit̉ſꝫ hn̄s ſenſum corꝑalem ſemꝑ calefacit cōtactū carbonismaterialis: ſimiliter hn̄s ſenſum ſpūalem carbonē ſpiritualem. ⁊cͣ. Item Amb̓. ſpūaliter manducat innocentiā ad altare portat. Innocentiā v̓o vocat purgationeꝫa mortali: ſꝫ in tali hꝫ hoc ſacr̄m efficaciā. Contra. baptiſmus non hꝫ efficaciā in adulto. niſi ſe p̄paret ad ſuſcipiendum effectū illius: ſil̓r nec hoc ſacr̄m. et hoc habet̉..Corin. xj. vbi dr̄. Probet aūt ſeip̄m homo ſic de pane illo edat et de calice bibat. Glo. ſuꝑ illud. probet .i. examinet purget ſeip̄m. vt ſi pct̄a ſint quotidiana vel mortifera et dimittat ꝯfratri acceſſurus ad altare et dicat. dimitte nobis debita noſtra: ſicut nos dimittimꝰ debitoribus noſtris. ſic ſecurus accedēs de pane illo edat calice bibat. Ecce reꝗͥritur p̄paratio ſcꝫ examinatōnempurgatōe. Item efficacia huiꝰ ſacramenti ꝯſiſtit ī de augmento virtutū. ſꝫ venialia dimittunt̉ niſi ſe p̄paret ꝯtritōeꝫ: ex actu nr̄o ſint ꝯmiſſagent̉: in om̄i iuſto habet efficaciaꝫ.acciditiuſtus hꝫ ꝯſcientiā ſe grauiter peccaſſe vel ſit in pct̄eortali. nec tn̄ eſt: quia freq̄nter peceniale reputaꝑfectis: nec tn̄ ꝓpter hoc cadit a iuſticia. ſꝫtindigne accederet nec aſſequeret̉ efRn̄ſio. hoc ſacr̄m ſꝑin iuſtis. Qn̄qꝫ em̄ iuſtus accedit ad altare ita tepide indeuote ita ſine debita reuerentia timore tanta diſtractōne animi: nulluꝫ reportatmodū: licet incurrat offenſam mortalē. Reꝗrituriuſtus adſeat efficaciam in eo. itac hoc ſacr̄m hex eo cōmodū reportet. p̄parat ſe ꝯſiderando ad qd̓ accedat vt cum deuotōne rentia accedat. Unde glo. ſuillud j. Corint̉. xj. Non diiudicāsorpus xp̄i per hoccet cum timore et deuotōne accedendum eſſe ad cōmunionem: quia dominus eſt cuius caro ſumit̉: vt gratiam videamur redemptori recderiergo non impediat̉ efficaciahuius ſacramenti: debet accedens cibū iſtum ab alijs di-.xlj.ſcernere actu fidei. deinde ſeipſum examinare et purgare.demum cum deuotōne reuerentia illū aſſumere. hec patent per oppoſita iſtoꝝaccidunt: qn̄ quis indigne accedit vt patet ex textu etrin. xj. Ad illud quodobijcit̉. in viro iuſto non inuenit̉ obex ⁊cͣ. Dicendumomiſſio preparatōnis obex eſt tm̄ peccatum. Ad illd̓ iuſtus ſemper manducat ſpūaliter ⁊cͣ. Dicenduꝫ ẜm manducat ſpiritualiter eſt in deo manere ſicut dicebatur opponendo. ſicut iuſtus ſemꝑ manducat ſpūaliter. ſedfrequenter in manducantibꝰ ſpūaliter hoc modo habꝫhoc ſacramentum efficaciam ꝓpter negligentiam et inſufficientem reuerentiam alios defectus qui frequenter accidunt ex ꝑte manducantis. Scd̓m autem ſpiritualitermanducare eſt digne manducare. ꝓut dico digne: modum oppoſitum dicit ei quod eſt indigne māducare. deſcribitur.. Corin. xj. in ſpiritualiter manducātibus ſemꝑ habet hoc ſacramentum efficaciam. Ad iſtum autem modūmanducandi ſpiritualiter requirit̉ preparatio ſupͣdicta. Ad illud quod obijcitur. ſpūaliter manducat innocentiam ad altare portat. Dicendū ille portat innocentiam ad altare non habens maculaꝫ peccati mortalisſufficienter preparatꝰ accedit digne ad menſam dn̄i. vtpote qui neqꝫ eſt in peccato mortali. nec peccat ex omiſſionealicuiꝰ quo fit dignus ad accedendum ad ſacram ꝯmunionem. Pre. ꝯcedi poteſt iuſtus ſpiritualiter manducat ſacramentum habeat in eo aliquam efficaciam. verūtamen ex negligentia eius eo ſcꝫ accedit non debito modo paratus. maius incurrit incōmodum ꝙͣ aſſequat̉ commodum. Ad illud quod obijcitur primo pro alia parteſcꝫ baptiſmus non habet efficaciā in adulto niſi ſe preparet ⁊cͣ. Dicendū immo. licet em̄ habeat efficaciamꝙͣtum ad collatōeꝫ gratie: habet tamen efficaciā ꝙͣtum adcollatōnem et impreſſionem caracteris. Ad illud quodobijcitur. ſcꝫ efficacia huiꝰ ſacramenti conſiſtit in deletion venialium ⁊cͣ. Dicendū cum ꝙͣtum ad plura attenditur augmentū virtutū ꝯferri in hoc ſacramento vt ex dictis patet: fortaſſe ꝙͣtum ad aliquod eoꝝ ꝯferendū eſt eiꝰefficacia in caſu ꝓpoſito. vtpote ꝙͣtum ad robur contraptatōnes vel aliquod aliud. Exiſtimo em̄ ſine p̄iudicio.iuſtus accedens ad ꝯmunionem ſacram. licet negligēs fierit in preparando ſe modo debito et ſufficiēti. dummodonon cadit a iuſticia: aſſequat̉ aliquo modo effectum principalem huius ſacramenti ſcꝫ vnionem firmiorem cuꝫ capite et cum membris. et ex vnione illa firmiori fortior efficitur contra temptatōnes. hoc opinando dico non aſſerēdo. Ad vltimum dicendum. ſi iuſtus in caſu poſito accederet ad ſacram ꝯmunionem peccaret mortaliter: quiahmōi acceſſus poſſet eſſe ſine ꝯtemptu mortali.Articulus terciusUppoſito duobꝰ modis ſumitur hoc ſacͣmentum. de hoc enim erit infra queſtio. Conſequēter querit̉ vtrum hoc ſacramentuꝫ habeat maiorem efficaciam in ſumente ſacramentaliter et ſpiritualiter: ꝙͣ in ſumente ſpūaliter tm̄. ſic: videtur. Quia ꝗdaꝫbaptizati ſunt ſiue baptizabant̉ baptiſmo flaminis tm̄.dam baptiſmo fluminis tm̄: quidam baptiſmo flumini flaminis. Sed baptizati baptiſmo fluminis flaminisdiuina beneficia vberius aſſequuntur. quia eis omninoremittitur culpa et pena ꝙͣ baptizati baptiſmo flaministm̄. licet enim talibus remittatur culpa: non tamen penaA ſimili videtur hic. qui manducat corpus xp̄i ſacͣmētaliter et ſpiritualiter. vberius aſſequitur effectus huiꝰ ſacramenti ꝙͣ qui ſpiritualiter tm̄. Cōtra. ſpiritualisducatio eſt per fidem et dilectōneꝫ. vnde virtute fidei caritatis eſt manducatio ſpiritualis. Preterea cōtactu ſpecierum ſub quibus eſt corpus xp̄i: niſi fide et dilectōnetingatur res contenta: nihil efficitur in māducante: ergotantum prodeſt manducare ſpiritualiter quantum ſacramentaliter et ſpūaliter. exquo manducans fructū ſiuemodum aſſequitur ſolū ex fide et dilectione. Item non