Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

aſſignatur ſpecialiter augmentū caritatis magis ꝙͣ alterius v̓tutis. Rn̄ſio. hoc ſacramento augent̉ v̓tutes.nec ex hoc ſeꝗtur ꝯtingat ꝑuenire ad ſummuꝫ gradumvirtutis in via frequenti ſumptōne huiꝰ ſacramenti. ꝗa etſi virtutes augent̉ hoc ſacramento. qꝛ hoc ſacr̄m datur inrobur medicinā remediū: magis fit hec augmentatio ꝙͣtum ad robur ne ſuccūbat temptatōe aduerſitatis. et ī remediū ne ſuccūbat temptatōe voluptatis. et in medicināꝙͣtum ad curatōeꝫ venialiū:ꝙͣ ꝙͣtum ad augmentū ẜm eſſentiam v̓tutū. Un̄ ꝙͣtum adtria augent̉ hoc ſacramentovirtutes. ſcꝫ ꝙͣtum ad roborandū ꝯtra temptiōeꝫ aduerſitatis. Unde dicit̉ panis ꝯfirmat cor hominis. ꝙͣtum adefficaciā efficiendi aīam ſobriam ꝯtra incentiua voluptatis. Und̓ glo. ſuꝑ illud Marci. xiiij. Accepit ih̓s panem.Ebrietas felix. ſalutaris ſacietas: que quanto copioſiꝰ ſumit̉: tanto ſobrietatem mentibꝰ donare dignatur. et ꝙͣtunad curatōnem venialiū. Uude Grego. in omel̓. paſchaliDedit nobis hoc ſacr̄m ſalutis. vt quia nos quotidie peccamus ille iam mori pōt: iſtud ſacramentū remiſſionem pct̄oꝝ ꝯſequamur. Ad illud qd̓ obijcit̉. v̓tutesaugent̉ baptiſmū ꝯfirmationeꝫ ⁊cͣ. Dicendū ꝙͣtumad plura augmentant̉ diuerſa differenter diuerſa ſacramenta. Per baptiſmū em̄ augent̉ ꝙͣtum ad expeditionem ſuoꝝ actuū. Eo em̄ baptiſmū tollunt̉ pct̄a ꝙͣtuꝫad culpā et penā que ſunt magna impedimēta exitꝰ virtutum in ſuos actꝰ: efficiunt̉ expedite ad exercitiū eorūdem.Per ꝯfirmatiōeꝫ augent̉ ꝙͣtum ad facilitatē aggregiendiardua difficilia. eiꝰ ē ꝯfiteri publice fidē xp̄i.er hoc ſacramentū augerent̉ ꝙͣtum ad radicatōeꝫ. Eo em̄ hocſacr̄m redditur caritas feruentior fortior eſt radix virtutum ip̄a caritas firmiꝰ radicat̉ alie v̓tutes ꝯſeq̄nter. ex iſta firmiori radicatōne augent̉ ꝙͣtum ad tria predicta ſcꝫ robur. remediū. medicinā. Ad illud qd̓ ſubiungitur. vniꝰ ſacramenti vnꝰ eſt effectꝰ ⁊cͣ. Dicendū verum eſt primꝰ et ꝓpriꝰ. plures tn̄ ſunt cōſequentes. Effectꝰauiē huiꝰ ſacramenti primꝰ eſt vnio membroꝝ cum capitexp̄o et membroꝝ adinuicē caritate mediante. Un̄ Augu.vnus panis vnū corpus eccl̓ia dicit̉. eo ſicut vnꝰ panis ex multis granis vnū corpus ex multis ꝯponit̉bris: ſic eccl̓ia ex multis fidelibꝰ caritate mediante et copulante ꝯnectit̉. Ad hoc qd̓ quod querit̉ quare mgr̄ inſenten. ſpāliter dicit de caritate hoc ſacr̄m auget̉ magis ꝙͣ de alijs virtutibꝰ. Dicendū eodē ſpiritu vegetāturom̄ia membra corꝑis vniꝰ ſcꝫ ſpiritu ꝓprio iſtiꝰ corꝑis cuius ſunt membra. ſꝫ quedā magis quedā minꝰ: ẜm membra illa magis vel minꝰ vniunt̉ corꝑi viuificato ꝑſpirituꝫillum. Similiter dico de corꝑe ſpūaliter viuificato ſcꝫ corpore xp̄i miſtico. ſumendo euchariſtiaꝫ xp̄o incorꝑat̉ etei ſpūaliter ob hoc vnitur. et eo ipſo ſpiritu eiꝰ ampliꝰ viuificatur. Sed ſpūs xp̄i. ſpūſſanctus eſt. qui et caritas eſtappropriatōeꝫ. igitur ſumendo euchariſtiam ꝓprie ſpāliter eo ipſo caritate accendimur. et ideo dicit ſpecialitereuchariſtia eſt ad augmentum caritatis. dicitur enim ſacramentum amoris et vnitatis: quia ſpecialiter nos vnitAlembrum tercium Onſequenter querit̉ in quibꝰ hoc ſacr̄m habet efficaciā. Et primo vtꝝ in malis ſiue iniuſtis. Scd̓o habito non: vtruꝫ in iuſtis.Tercio vtrum maiore efficaciā habeat ī inſto ſumente ſycramentaliter et ſpūaliter ꝙͣ in ſumente ſpiritualiter tm̄. Quarto vtrum in beatis.Articulus primusſcꝫ ꝗ̄ eſt in mortali pct̄o. ſic: videt̉. FabianꝰUeritur vtrū habeat efficaciaꝫ eſſe in iniuſtopapa. Et ſi frequētiꝰ ſaltē in āno ter vbiqꝫ homines fideliū cōmunicēt. niſi forte ꝗs maioribꝰ criminibꝰꝗbuſlibet īpediat̉. In paſcha vicꝫ. In penthe. In nataledn̄i. Ecce hr̄ a canone ter in āno dꝫ fidelis accedē adſacramentū ad ſacram communionem: niſi impediaturmaioribꝰ criminibꝰ. ſed ꝯſtat venialia pct̄a dicunturcrimina ſed mortalia. ergo maiora crimina dicuntur mortalia. ergo videtur non mortale quodcūqꝫ impediat acceſſum hmōi nec efficaciam ſacramenti. Item ſi aliquis ficte vt adultus ꝯtritus accedat ad ſacr̄m baptiſmi. licet ſacr̄m baptiſmi tūc non hꝫ effectum in illo: hꝫpoſt .ſ. data ſibi gr̄a ꝯtritōnis. A ſimili videt̉ de ſacr̄oſi aliꝗs indigne accedit ad ſacr̄m efficaciā habebit. velqͣre. Ite diuina pulcritudo amica eſt aſpectui etiamquantocunqꝫ infirmo. ſimiliter videt̉ diuina dulcedomaxime illa que incarnatōeꝫ efficitur aliquo ꝓportōnalis guſtui humano: om̄i guſtui etiā ꝙͣtumcunqꝫ infirmſit amica. dulcedo huiꝰ ſacramenti in quo ſumit̉ filiꝰ deiincarnatꝰ om̄i guſtui eſt amica. ſꝫ in om̄i tali habet effectū ⁊cͣ. Item ſicut dīc Dam̄. Caro xp̄i eſt ſicut carbo ignitus. Ignis em̄ non ſolū agit in ſecū ꝑticipantē ſꝫ in omīnoꝯtrario. ſil̓r videt̉ de hoc carbone ignito ſoluꝫ habeat efficaciā in ꝑticipante ſecū .i. in iuſto: ſed etiā in ꝯtrarioi. in iniuſto. Item eſto aliꝗs habens ꝯſcientiā motalis attritus ꝯfeſſus accedat ad altare: eſt tn̄ in mortaliẜm veritateꝫ. Iuxta illud. j. Corin. Qihil mihi ꝯſcius ſuꝫſꝫ non in hoc iuſtificatꝰ ſum. mouet̉ ad accedēdū: qꝛ tenet̉ſaltē ſemel in anno accedere. et ſcit peccaret ſi accedētet voluntate cauendi ſibi a pct̄o in iſto acceſſu vt videt̉ſacr̄m habebit aliquē effectum deletōnis culpe mortalis.exquo bona ꝯſcientia attritus ꝯfeſſus et bene motꝰaccedit ſcꝫ ne peccet mortaliter: cuꝫ voluntate cauendi apct̄o. Contra. hoc ſacr̄m hꝫ efficaciā mediante manducatōne ſpūali. Manducatio aūt ſpūalis fit niſi mediāte caritate. efficaciam hꝫ niſi in habente caritatem. Item ad iſtam ꝑtem pn̄t adduci auctoritates poſite ībleumate p̄cedenti Rn̄ſio. ſacramentū iſtud habꝫefficaciā niſi in iuſto. Naꝫ ꝓpter pn̄tiam ſaluatoris. recordatōneꝫ hūane redemptōnis. exp̄ſſioneꝫ diuine caritatisremediū humane infirmitatis in huiꝰ ſacramenti ſumptōne ꝯcurrūt: pōt ſumi ab iniuſto ſine maxima ingratitudine ꝯtemptū. Unde quia iniuſtꝰ in tāta accedit ingratitudine: non habet ſacr̄m in eo efficaciam. Ad primum dicendum. Fabianus papa vocat maiora crimina mortalis peccata. Crimen enim ſumitur communiterproprie et magis proprie. Communiter em̄ dicuntur peccata venialia crimina. que ratione frequētis iterationishominem vilem oſtendunt: in conſpectu proprio crimēdignum. Hiere. Ꝙuilis facta es nimis iterans vias tuas. Proprie dicuntur crimina mortalia peccata. que ſemper miſeriam et diſpendium inferunt homini: ipſum efficiunt in conſpectu dei crimine dignum. Magis propriedicuntur crimina illa peccata que criminalia dicūtur. vtpote propter que peccator trahendus eſt in iudicium dignus eſt accuſatōne. Peccata ergo mortalia dicuntur crimina et grauiora reſpectu venialium. Ad illud qd̓ queritur illo qui accedit indigne et poſt efficitur dignꝰ. vtꝝaſſequitur effectum huius ſacramenti ⁊cͣ. Dicendumnon. Ratio aūt eſt hec. In ſacramento baptiſmi ſunt triſcilicet ſacramentum tm̄. ſacramentum et res ſcilicet caracter. res tm̄ ſcilicet gratia abluens. exiſtente primo ſempereſt ſcd̓m etiam in ficte ſuſcipientibus: ſed non tercium. nihilominus ſi poſt ſuſceptōnem ſacramenti conſequat̉ contritio: habetur illud quod deficiebat ſcilicet res ſacramēti tm̄. Unde quia ad illud quod eſt ſacramentū tm̄. ſeꝗturillud quod eſt res ſacramentum. et ẜm ꝯtritōnem ſequtem additur quod eſt res tm̄ ſcilicet gratiā neceſſario. Siablutōnem exteriorem que eſt ſacramentum tm̄ ſequiturcontritio: habetur complete res ſiue effectus ſacramentibaptiſmi. et hoc eſt. quia qn̄cunqꝫ ſuſcipiatur ſacramētuꝫbaptiſmi ſuſcipitur illud quod eſt res ſacramentum ſcꝫcaracter. vn̄ eſt ſuſcipiēti diſpoſitō ad ſuſceptōeꝫ rei tm̄ ēꝯpletio ſacramenti. Sed quando aliꝗs ſumit corpus xp̄iſacramentaliter tm̄. non ex hoc aliquo modo diſponitur