Queſtiolicet comedenti ꝓmittatur vita eterna: nō ꝓpter hoc ſequitur ꝙ efficacia huiꝰ ſacramenti mereat̉ comedens vitameternā vt cauſa efficiente ſꝫ vt cooꝑante. Gratia em̄ gͣtum/faciens ſiue virtꝰ gratuita eſt vt efficiens mereti huius.ſꝫ virtꝰ ſacramenti cooꝑatur merēti roborando illū in v̓tute ⁊ ꝯſeruando. ¶ Ad id qd̓ obijcit̉. ꝙ ita exp̄ſſe eſt ſacr̄mpaſſionis xp̄i ſicut baptiſmꝰ ⁊cͣ. Dicendū ꝙ etſi vtrūqꝫ ſacramentū repn̄tat paſſionē xp̄i differenter tn̄: quia baptiſmus primo paſſionem: hoc ſacramentum xp̄m paſſum.Tanis em̄ et vinū ſignificant primo xp̄m ꝗ fuit ex puriſſimis portōribꝰ carnis. et guttis ſanguīs beate v̓ginis. vnde oblatio iſta que fit in altari. repn̄tat xp̄m oblatuꝫ in ara crucis. Sed ſacramentum baptiſmi ſignificat p̄mo ablutionem. qua fuit homo purgatus virtute paſſionis xp̄i.Illa em̄ ablutio aque repn̄tat ablutōem que fiebat in effuſione ſanguinis. de qua. j. Apoca. Lauit nos a pct̄is noſtris in ſanguīe ſuo. Pre. ſignat īmerſionē xp̄i in mortemẜm ꝙ dicit̉ Ro. vj. Quicūqꝫ baptizati ſumꝰ in morte xp̄ibaptizati ſumꝰ. Glo. in ſil̓itudine mortis ipſiꝰ. vt ſic̄ xp̄cſemel mortuus eſt in carne ⁊ ſemꝑ viuit: ita ⁊ nos mortuimalo ſemꝑ viuimꝰ ꝑ baptiſmū bono. Unde ꝙͣtum ad illd̓efficit baptiſmus ſcꝫ ablutōneꝫ a culpa. et ꝙͣtum ad illudqd̓ nō facit. ſcꝫ īmerſionē xp̄i in mortē: repn̄tat primo paſſionē xp̄i. Baptiſmus igit̉ primo ſignificat paſſionē xp̄i.ſacr̄m aliud xp̄m paſſum. vnde iſtud eſt ſacramentū vt eſtin facto eſſe: ſacramentū baptiſmi vt eſt in fieri. ſolūmodoem̄ eſt ſacr̄m vt eſt in fieri ſcꝫ in ablutōne. vnde dico ꝙ expreſſius repn̄tat baptiſmus illud qd̓ immediatius fuit cāſalutis. ¶ Ex hoc patet rn̄ſio ad aliud. quia ex hac repn̄tatione magis cōgruebat ꝙ baptiſmo daretur efficacia plena purgandi ꝙͣ ſacramento iſto. nec in aliquo p̄iudicaturnobilitati huius ſacramenti: ꝙ illo ſumpto non delet̉ culpa mortalis: ſed magis atteſtatur. Cibus enim iſte ē ſacramentalis tam nobilis et tam precioſus: ꝙ non debet dariniſi filijs. ¶ Ad id quod obijcit̉. ꝙ nullus baptiſmus ē maioris efficacie ꝙͣ alius: igitur nec aliqua immolatō debet⁊cͣ. Dicenduꝫ ꝙ non eſt ſimile. Baptiſmus em̄ non ſe habet ad baptiſmū ſicut immolatō ad immolatōeꝫ. Immolatio em̄ altaris habet efficaciā ab illa que eſt crucis. nonſic baptiſmus a baptiſmo. ¶ Ad hoc quod obijcit̉. ꝙ potior eſt veritas ꝙͣ figura ⁊ ſignificatum ꝙͣ ſignum ⁊cͣ. Dicendum ꝙ hoc eſt verū vbi ſignū habet ratōnem ſigni vel vmbre tm̄. ſicut dicit glo. j. Corin. xj. ꝙ in bonis melius eſt ſignificatū ꝙͣ ſignū: ſicut regnum celoꝝ melius terra ꝓmiſſionis. Paſſio aūt xp̄i licet ſit ſignum immolationis quotidiane in altari: nihilominus immolatio illa melior fuitꝙͣ iſta. et iſta eſt in memoriam illius. Un̄ Aug. de trinita.Quia morte dn̄i liberati ſumꝰ: huiꝰ rei memores in edendo et potando carnem ⁊ ſanguinē que ꝓ nobis oblata ſūtſignificamus.Conſequenter que .§. ij.ritur vtrū virtute huiꝰ ſacr̄i deleant̉ mortalia ꝙͣtum ad penam. Ꝙ ſic: videt̉. dn̄s ꝓnior eſt ad miſerendū ꝙͣ ad iudicandū. ⁊ ad ꝯferendū bn̄ficia ꝙͣ ad ſubtrahēduꝫ. Iaco. ij.Miſcd̓ia ſuꝑexaltat iudiciū. Si gͦ miſcd̓ia ſuꝑaltat iudiciū indigne accedētes diuinū incurrūt iudiciū. nō ſoluꝫ ꝙͣtum ad lapſum in culpā: ſꝫ et ꝙͣtum ad obligatōneꝫ ad penam. videt̉ ꝙ digne accedentibꝰ fiet diuina miſcd̓ia ꝙͣtuꝫad relaxandū culpam ⁊ penā: igitur virtute huiꝰ ſacramēti tollitur pena. ¶ Item in medicina corꝑali ita eſt ꝙ medicina dꝫ ꝓportōnari morbo. Un̄ forti morbo fortis ꝯgruit medicina. leui leuis. Illa aūt medicina que eſt maximinocumenti maxime virtutis eſt. A ſimili in ſpūalibꝰ debꝫmedicina ꝓportionari morbo. et illa que eſt improportionabilis morbo et ex hoc eſt maximi nocumenti maxīe v̓tutis eſt: ſꝫ hec medicīa quādo īproportōnabilis eſt vt quando datur indignis maximi nocumenti eſt. Nulla eniꝫ medicina ſpiritualis eſt tanti nocumenti indigne accedentibus. igitur eſt maxime virtutis: ergo cum virtute alicuiꝰſacramenti tollatur culpa et pena: et virtute huiꝰ que ma.xlj.¶ Contra. ſi hoc ſacͣxima eſt debet tolli ⁊ culpa et pena.infirmi qui deceduntmento tolleret̉ culpa et pena. om̄esſtatim poſt ſuſceptōeꝫ euolarent. ¶ Iteꝫ om̄ia alia ſuꝑfluerent ſacramenta. ¶ Rn̄ſio ſine p̄iudicio. ꝙ effectus iſtiꝰſacr̄i non eſt dimiſſio pene principaliter: nihilominus dimittitur pena frequenter in ſuſceptōne huiꝰ ſacramenti. ſꝫhͨ magis ē ex diſpoſitōne ſuſcipientis. quia vt habet̉ Exo.xij. Agnus paſchalis debet comedi cum lactucis agreſtibus .i. in amaritudine doloris de peccatis ꝓprijs et ꝯpaſſionis mortis xp̄i. ⁊ dolore iſto comedens meretur dimiſſionem pene. vnde dimiſſio pene magis eſt in ſuſceptōne hꝰſacramenti ratōne diſpoſitōnis ſuſcipientis: ꝙͣ virtute ſacramenti. ¶ Ad primū obiectū rn̄dendum. Cum dicit̉ quiindigne accedit incidit in iudiciū dei ⁊ ꝙͣtum ad penam ⁊culpam. igitur qui digne accedit ⁊cͣ. Dicendū ꝙ nō oportet. quia ꝙ indigne accedens incidit in iudicium dei ꝙͣtuꝫad culpam et penam: hoc eſt ex iuſticia dei que requirit vtpeccata puniant̉. Unde Bern̄. optabam vt deus peccatamea neſciret vel punire non vellet vel non poſſet. ⁊ ita deūeſſe neſcienteꝫ vel iniuſtum vel impotentem. quod ſi eſſet:deus nō eſſet. Un̄ ſi non eſſet iuſtus in puniendo peccata:non eſſet deus. Nihilominꝰ in puniendo miſericordia ſuꝑaltat iudiciū. ij. Iaco. quia punit citra condignū. Diciturigitur miſericordia ſuꝑaltat iudicium in puniendo: quiaſemꝑ miſericordia diminuit de iuſticia. dico ꝙͣtum ad effectu: ſimiliter in retribuendo. quia retribuit ſuꝑ merita.vbi aūt aliquid ꝯfert ex pura gratia. non dicit̉ miſericordia ſuꝑaltare iudicium: quia totum quod ſibi ſit eſt ex miſericordia. licet igitur in omnibꝰ vbi ꝯcurrunt miſcd̓ia ⁊iudicium miſcd̓ia ſuꝑaltat. ⁊ ꝓnior eſt ad miſerendum.ad iudicandum: non ex hoc tn̄ ꝯſequens eſt ꝙ vbi ex megratia aliquod preſtat beneficium. ꝙ quicꝗd poteſt ex miſericordia fieri fiat. ꝓpter quod non ſeꝗtur ꝙ in opere miſericordie dei que delet culpam aliquam virtute huius ſacramenti ꝙ remittat penam. ¶ Ad id quod obijcit̉. ꝙ medicina que eſt maximi nocumenti maxime eſt virtutis ⁊cͣ.Dicendū ꝙ hoc intelligit̉ vbi medicina ex quadaꝫ violenta actione agit in ſuſcipientem. In tali em̄ medicina actōmagne violentie ⁊ magni nocumenti eſt iudicium magnevirtutis. ſed indigna ſuſceptio huiꝰ medicine ſpiritualiscauſa eſt magni nocumenti. non ex hoc ꝙ medicina agit īſuſcipienteꝫ: ſed quia ſuſcipiens grauiter peccat: cuiꝰ peccati ipſe eſt cauſa non actio medicine. Unde Augꝰ. iiij. dtrini. Sancta malis poſſunt obeſſe. vnde apl̓s. Qui manducat ⁊ bibit indigne iudicium ſibi manducat ⁊ bibit. nōquia illa res mala: ſꝫ quia malus male accipit.Membrum ſecundumOnſequenter querit̉ de effectu huius ſacramenti qui attendit̉ in collatōne boni. Queritur ergo vtrum hoc ſacramento augeāturvirtutes. Ꝙ ſic: videtur. dicit em̄ Innocentius. per huiꝰ ſacramenti virtutē vniuerſe virtutes augentur: et oīm gratiaꝝ fructus exuberant. ¶ Item mgr̄ ſent̉.in. iiij. di. xij. ponit illum eundem effectum. ¶ Item hoc ſacramentum ꝓprie eſt ſacramentum vnionis. aut ergo quiade nouo vnit: aut quia vnitos magis vnit cōſtat quia vnitos magis vnit: ſed hoc fit ꝑ augmentum virtutum. gͦ ⁊cͣ.¶ Contra. ſi hoc ſacramento augentur virtutes. videt̉ ꝙtotiens poſſet ſumi ꝙ ꝯtingeret ꝑuenire in hac vitā ad ſūmum gradum virtutis ⁊ maxime ad ſummū gradum caritatis. Cuius ꝯtrarium dicit Aug. dicens ꝙ illud preceptum. vj. Deutron̄. Diliges dominum deum tuum ex totonon poteſt adimpleri in via. ¶ Item augmentum virtutūeſt effectus baptiſmi ⁊ confirmatōnis non ergo huius ſacͣmenti. ¶ Iteꝫ vnius ſacramenti vnus eſt effectus. Quareergo magiſter aſſignat plures. preterea quis eſt ille vnus.¶ Item cum aucta vna virtute augentur omnes vt habet̉Apoca .xxj. ibi. Liuitas in quadro poſita. Glo. quatuorlatera. quatuor principales virtutes. quarum vna nō debet aliam excedere. Quare inter effectus huiꝰ ſacramenti