Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

lens mortalia. dd̓m dicunt̉ maioris inherentie quiatenaciꝰ inſunt aīe difficiliꝰ tollunt̉: ſꝫ qꝛ ꝓueniūt ex cauſadifficiliꝰ cohercenda ne fiāt. qꝛ quātacūqꝫ aſſit diligentia: pōt ſibi cauere oīno a venialibꝰ. igit̉ dicit̉ ſūtmaioris inherentie qꝛ tenaciꝰ inſunt: ſꝫ quia vn̄ inſunt ita pōt coherceri qn̄ inſint ſicut pōt cauſa mortaliū. veldicunt̉ eſſe maioris inherentie. quia aliqͦ determinatemagis inherēt: ſed qꝛ aliqͦ indeterminate. vn̄ maioritas īheretie referēda ē indeterminate ad aliqd̓ oīm non determinate ad vnū. Ad id qd̓ obijcit̉. ſi delet venialia. faciens ꝯfeſſionem de venialibꝰ pꝰ ſuſceptiōeꝫ iniuriat̉ ſacr̄o.Dicendū hoc eſt verū. qꝛ etſi virtute illiꝰ delent̉ venialia. eo ꝯſtat que venialia: ꝓpter hoc ad puritatēſcientie maiorē expedit ꝯfiteri illa poſt ſumptōneꝫ. nec exhoc p̄iudicat̉ ipſi ſacr̄o in aliqͦ. Ad aliud qd̓ obijcit̉.mortale ſequens baptiſmū euacuat ⁊cͣ. dd̓m eſt ſil̓e.qꝛ mortale ſequens ſuſceptōeꝫ baptiſmi om̄ia tollit gͣtuita in ſuſceptōne collata: ꝓpter incōuenientiaꝫ mortalis etgͣtuitorū. qd̓ facit aliqd̓ veniale. vn̄ ſi tollit aliquodgratuitū nec tollit gr̄am hoc ſacramento roboratā. vn̄eſt ſimile qd̓ ſimili inducit̉. Ad illud qd̓ obijcit̉. qn̄aliꝗs exiſtit in diſpoſitōne ꝯtraria effectui alicuiꝰ ſacͣmenti. non hꝫ efficaciā in illo. Dicendū hoc veruꝫ eſt ꝙͣtumad illd̓ pct̄m qd̓ tūc manet ī actuli volūtate: ꝙͣtū ad alia loquor de venialibꝰ. Contrito enim ſuꝑ vno veniali remittitur illud. licet ſit in voluntate actuali alteriꝰ. ſil̓r dico in ꝓpoſito licet aliꝗs exiſtat in actuali voluntate vnius venialis bn̄ virtute huiꝰ ſacramenti remittit̉ illi aliud tn̄ illud. ſꝫ de mortali generaliter verū eſt. exiſtente īactuali volūtate vniꝰ: remittit̉ nec illud nec aliud. Un̄generaliter eſt verū ſi aliꝗs eſt in diſpoſitōe ꝯtraria effectui alicuiꝰ ſacramenti ex volūtate alicuiꝰ mortalis: virtus ſacramēti hꝫ in illo effectū. ſimiliter eſt ſi ex voluntate alicuiꝰ venialis ſit in diſpoſitōne ꝯtraria effectuialicuius ſacramenti.rticulus ſecundusOnſequēter querit̉ an virtute huiꝰ ſacr̄i deleātur mortalia. Et primo ſi deleantur ꝙͣtum adculpam. Secundo ſi ꝙͣtum ad penam.Circa primum ſic.§. j.ꝓcedit̉. primo ad ꝑtem affirmatiuā. Iulius papa de ꝯſe.di. ij. Cum om̄e crimē atqꝫ pct̄m oblatis deo ſacrificijs deleatur. ꝗd decetero delictoꝝ expiatōne deo dabit̉: qn̄ inipſa ſacrificij oblatōne errat̉. Ecce plane dicit Canon.om̄e crimē et om̄e pct̄m hoc ſacrificio delet̉. Iteꝫ Hyl̓.viij. de trini. Hec accepta atqꝫ exhauſta faciūt vt et nos inxp̄o et xp̄c in nob̓ ſit. ſꝫ hec ſūt niſi gr̄aꝫ gratūfaciēteꝫ in hoc ſacramento ꝯfertur gr̄a gratum faciens. ItemDam̄. corpꝰ xp̄i om̄is leſionis ē vnctō om̄is ſordis eſt purgatio. Item ideꝫ caro xp̄i eſt ſpūs viuificās. ſed non vilificant̉ niſi mortui. ⁊cͣ. Item in collecta dr̄. ſit ablutōſcelerū ſit fortitudo fragiliū. ſcelera dicunt̉ pct̄a mortaliaquoꝝ ablutōeꝫ poſtulat eccleſia virtute huiꝰ ſacramenti.ſed fruſtra fieret hmōi petitio: niſi virtute huiꝰ ſacramenti fiat hmōi ablutio. Item Ioh̓. vj. Qui māducauerit exhoc pane viuet ineternū. ex hoc pꝫ manducanti ꝓmittit̉vita eterna ſꝫ non ꝓmittit̉ vita eterna niſi merenti virtutegratie gratum facientis. cum comedenti ꝓmittatur vitaeterna: comedens efficacia huiꝰ ſacramenti meret̉ vitameternam. ſꝫ niſi gratia gratū faciente: igitur effectus huius ſacramenti eſt gratia gratūfaciens. Item ſacramētum iſtud eſt ſacramentum ſiue ſignuꝫ paſſionis xp̄i ſicutet baptiſmus. et ita expreſſe ſignificat paſſioneꝫ xp̄i ſicutet baptiſmus ſignificat. ſi igitur baptiſmus virtute paſſionis xp̄i quam ſignificat delet mortalia: et hoc ſacramentum ſil̓r delebit. Iteꝫ maxime ꝯgruit illud ſacramentūin quo ille eſt qui eſt auctor gratie indultor peccatorumeſt ſacramentum res habundare in effectu gratie reſpectu alioꝝ ſacramentoꝝ. cum in alijs ſacramentis confe-ratur gratia delens mortalia: maxime vt videtur debethuic ſacramento dari. Item de baptiſmo ita eſt. eiuſdem efficacie eſt vnus et alius ꝙͣtum ad deletōnem culpemortalis. ſimiliter videtur debe eſſe de īmolatione corporis xp̄i. et ita immolatio in altari tante debet eſſe efficaciequante immolatio in cruce. Item Ambro. de ſacramentis. potior eſt veritas ꝙͣ figura. Item .j. Corin. x. hec autēin figura facta ſunt. glo. In bonis multo melius eſt quod figuram ſignatur ipſa figura. ex hoc habetur res ſignata ſignum vel ſacramentū melior eſt ꝙͣ ipſum ſignūſed paſſio domini ſignum eſt huius īmolatōnis: igitur hecimmolatio potior eſt. ſed bonitas ſacramentoꝝ eſt ex efficacia eorum. igitur cum morte xp̄i deleta ſint mortalia: ethac immolatōne debent̉ deleri. Contra. Augu. ad Renatum. Quis offerat corpus xp̄i niſi pro his qui ſuntbra xp̄i. igitur non habet hoc ſacramentum efficaciam niſi in membris xp̄i: ſed nullum membrū xp̄i habet peccatūmortale. ⁊cͣ. Item Amb̓. Spūaliter manducat: qui innocentiā ad altare portat. ſꝫ nullus exiſtēs in mortali portat innocentiā: nec manducat ſpūaliter. ſed in ſpūalitermanducantibꝰ habet tm̄ modo effectuꝫ. ⁊cͣ. Iteꝫ ſi delet pct̄m mortale. aut hoc eſt in indigne accedentibꝰ: aut īdigne. Non in indigne: quia tales ſibi iudicium manducant et bibūt. j. Corin. xj. digne accedentibꝰ. ſed ſi ꝗs digne accedit. accedit ſine mortali: igitur in talibꝰ non deletnortale. Rn̄ſio. vt dicit Inno. iij. Euchariſtia ſi digneſumat̉ a malo liberat et ꝯſeruat in bono. venialia delet etcauet mortalia. Unde p̄mittit̉ in oratōne dn̄ica. Panennoſtrum ꝯſubſtantialem da nobis hodie. et ſtatim adiungimus dimitte nobis debita noſtra. et ne nos inducas intemptatōeꝫ ſed libera ⁊cͣ. quia panem iſtum liberamura malis p̄teritis. pn̄tibꝰ et futuris. hec Inno. igitur effectus huiꝰ ſacramenti ſunt. deletio venialis: cautela mortalis: et augmentū gratie qua homo ꝯſumat in bono. cumigit̉ dicūt ſacri orthodoxi. virtute hꝰ ſacr̄i delentur crimina et abluuntur ſcelera: hoc non dicunt quia effectꝰ proprius huiꝰ ſacramenti ſit delere crimina: ſed quadam improprietate loquendi. et ad ꝯmendatōnem ſacramenti dicunt illa deleri. quia ab illis cauet̉ virtute ſacramētiſumatur in bono. Dicunt igitur virtute huius ſacramenti mortalia deleri: non quia hec inſunt et hoc ſacramentodelentur: ſed quia augmento gratie roboratur homo contra pronitatem ad malum et redditur cautꝰ circa netiam ſiue ignorantiam exiſtentibꝰ quibus non labipeccatū mortale. vnde dicit̉ mortale deleri quia delent̉ impedientia ad mortale. Pre. in ꝯſumatione in bono omniamala ꝑfecte delentur. quia et reliquie maloruꝫ et reatus.quia igitur et conſumatio hec habetur virtute huiꝰ ſacramenti: non incongrue dicitur omne peccatum hoc ſacrificio deleri. eo enim eſt perfecta deletio: quo fit in bono conſūmatio. Ex his patet reſponſio ad primum. Ad aliudquod dicit Hyl̓. hec exhauſta faciunt vt nos ſimus inchriſto ⁊cͣ. Dicendum hoc intelligitur virtute huius ſacramenti non vniti vniantur: dico efficacia generali: ſed quia vnitum fortius vnit et in vnione illa perſeuerater conſeruat. Unde cum dicit. facit vt nos ſimus in deo.ſenſus eſt. facit vt nos qui ſumus in deo ſimus firmi et ineo conſeruemur. Ad illud Damaſc. eſt omnis ſordispurgatio. dicendum vt dictum eſt. hoc dicit̉ qꝛ in eo facit conſumare in bono ꝑfecte purgat et ꝙͣtum ad reliquias peccati et reatuꝫ. Item quia purgat vicia ſunt cauſoallicientes ad peccatū: roborando in gratia in virtute. Ad illud quod dicit Dam̄. eſt ſpūs viuificans. Dicedum hoc eſt ꝯtinuatōeꝫ in vita non collatōem viteniſi in caſu vt alibi patet. Ad quod obijcit̉ de collecta illa. ſit ablutio ſcelerū patet reſponſio. ab hoc em̄ ſacramento eſt ꝑfecta ablutio inꝙͣtum ab ipſo eſt conſumatio in bono. Ad quod obijcitur. qui manducauerit ex hoc pane viuet ineternum ⁊cͣ. hoc non dicitur quia manducādomeret̉ vitam eternā: ſed quia hoc cibo roboratur in virtute et conſumat in bono ad quod ſequit̉ vita eterna. Unde