Queſtiocundo vtrum virtute huiꝰ ſacr̄i deleant̉ pct̄a mortalia.Articulus primusD primū ꝙ deleant̉ venialia. videt̉ ſic. iiij. ſen.xij. di. c. Inſtitutū. vbi dīc mgr̄ ꝙ hͦ ſacr̄m inſtitutū fuit in augmentū v̓tutis ⁊ medicinaꝫ qͦtidiane infirmitatis. ¶ Item Amb̓. ſi quotiens ſanguis xp̄ieffundit̉ in remiſſionē pct̄oꝝ effundit̉: dꝫ ſemꝑ acciꝑe quſemꝑ peccat. ⁊ ꝯſtat ꝙ nō intelligit̉ ſe ſemꝑ peccare mortaliter gͦ ⁊cͣ. igit̉ effectꝰ huiꝰ ſacramenti eſt remiſſio venialiū.no. iij. venialia delet et cauet mortalia. ¶ Cona. qui digne accedit ad ſacrā ꝯmunionē accedit ꝯtritusſed gratia contritōnis delent̉ mortalia: gͦ venialia multomagis. igit̉ cum ſemꝑ digne accedens accedit ꝯtritus ſemper anteꝙͣ accedat ad cōionē ſacrā deleant̉ veīalia. ¶ Iteꝫſi gratia delens mortale. nō delet vnū mortale tm̄ ſꝫ om̄iaigit̉ et eadem rōne et gr̄a vel augmentū gratie delens veīale nō vnum tm̄ delebebit ſꝫ om̄ia. igitur ſi virtute huiꝰ ſacramenti delent̉ venialia: om̄ia delebunt̉ vel nullū. ſed nōom̄ia: dicit em̄ Aug. quotidie grauamur pct̄is ſine quibꝰmortalis infirmitas viuere non pōt. ¶ Item eſto ꝙ aliꝗshabet decem venialia. aut delebunt̉ om̄ia hoc ſacramēto:aut nulla: aut tm̄ qn̄qꝫ vel ſex vel aliquo mō hmōi. non videtur ratio quare magis hec ꝙͣ illa. igitur aut omnia autnulla. non omnia vt habetur ex verbo Aug. Et. j. Ioh̓. j.Si dixerimus quia peccatū non habemus ⁊cͣ. ¶ Item venialia non delent̉ qualibet gratia gratumfacientē. ſil̓ em̄inſunt cum gratia huiuſmodi. ergo ſi delent̉ gratia hͦ eritperfecta. igitur effectus huius ſacramenti eſt collatio gratie. nō tm̄ modo gratum facientis: ſed gratie perfecte. Nōenim tollitur veninle gratia niſi illa que eſt quaſi ſibi contraria. Gratia autem gratū faciens in quacūqꝫ differētianon eſt ꝯtraria veniali ſed illa ſolummodo que eſt ꝑfecta.ſed effectus huius ſacramenti non eſt collatio gratie perfecte. igitur ⁊cͣ. ¶ Item venialia ſunt maioris in herētie ꝙͣmortalia. non em̄ tollunt̉ per gratiam gratum facienteꝫ ſicut et mortalia. igitur requiritur fortius agens ſiue v̓tusmaioris efficacie ꝙͣ virtus delens mortalia. igitur cū virtus huius ſacramēti non eſt maioris efficacie ꝙͣ illa quedelet mortalia: non hoc ſacramento delentur venialia.¶ Item in ſacramento baptiſmi delent̉ omnia mortalia ⁊benialia. ꝓpter quod non requirit̉ gemitus vel planctꝰ velconfeſſio poſt baptiſma digne ſuſceptum. īmo iniuria fieret xp̄i ſacramēto: ſi ſequeretur confeſſio ipſuꝫ baptiſma.A ſimili videtur ꝙ ſi per hoc ſacramentum delentur venialia. contingente caſu ꝙ aliquis accedens ad ſacraꝫ communionem neqꝫ contritus neqꝫ confeſſus ſuꝑ quibuſdamvenialibus: quorum non fuerit recordatus ante acceſſuꝫ.Si poſt reduceret illa ad memoriam: non debet cōfiteri illa. īmo iniuriaret̉ ipſi ſacramento ſi confiteret̉ illa. quodcum non ſit verum: videtur ꝙ virtute huius ſacramēti nōdelentur venialia. ¶ Item qn̄ aliquis ſuſcipiens aliquodſacramentum exiſtit in diſpoſitione ꝯtraria effectui ipſiꝰſacramenti virtus ſacramenti nō habet in illo efficaciamUerbigratia. virtute baptiſmi delent̉ peccata mortalia. ſꝫſi aliquis ſuſcipiens ſacramentum baptiſmi eſſet in actuali voluntate peccandi mortaliter: nō haberet efficaciami xij ſtuſſcatvirtus ſacramenti. Ergo ſi quis vxorem diligit ſub deo inordinate exiſtens in actuali voluntate in illo. non habebiteffectum virtus ſacramenti ſi eius effectus ſit deletō venialis. ¶ Reſponſio. ꝙ virtute huiꝰ ſacramenti delentur veIuiturde bunialia: vnde que ꝓ illa parte inducta ſunt ꝯcedimꝰ. ¶ Adillud quod primo obijcitur in ꝯtrarium. ſcilꝫ ꝙ accedensaccedit contritus. et ꝯtritione delentur mortalia ⁊cͣ. Dicēdum ꝙ hoc non ſequitur. gratia eniꝫ ꝯtritionis quia reddit hominem gratum et recōciliatum deo habet oppoſitionem cū peccato mortali quo ꝑ ſe homo auertit̉ a deo et īcurrit odiū et offenſaꝫ dei. nec ꝯpatit̉ illud ſecū: pct̄m eniꝫveniale nō auertit hoīem a deo nec ꝓpter illud incurrit hōoffenſam dei: ꝓpter qd̓ nō hꝫ oppoſitōeꝫ gr̄a ꝯtritōnis cuꝫillo. vn̄ bn̄ ꝯpatit̉ illud ſecū. veniale em̄ pct̄m cām hꝫ amo.xlj.rem ſcꝫ creature inordinatū ſub deo. vn̄ non auertit a deore creature ſupͣ deū. vn̄ ꝗaſicut mortale qd̓ cauſat̉ ex amꝓuenit ex amore ꝗ licet ſit inordinatꝰ tn̄ ē ſub deo vn̄ ſiml̓eſt cū gr̄a. ¶ Ad quod obijcit̉. ꝙ gr̄a delens vnuꝫ mortaledelet om̄ia. igitur gr̄a delens vnū veniale delet oīa. Dd̓mꝙ nō ſeꝗtur. Gr̄a nanqꝫ delēs vnū mortale delet oīa. qꝛ hꝫoppoſitōeꝫ cū mortali vno ꝙͣtum ad illud. vn̄ vnaꝫ hꝫ rationē cū om̄i mortali. In mortali em̄ duo ſunt auerſio ⁊ cōuerſio. ꝙͣtum ad auerſioneꝫ om̄ia indr̄ia ſunt. qꝛ illud a qͦeſt auerſio eſt vnū. ⁊ priuatō auerſionis in quocūqꝫ ē vniꝰrōnis eſt: ſicut priuatō vite corꝑalis. Ꝙtum aūt ad ꝯuerſionē eſt dr̄ia peccatoꝝ. vn̄ aliud eſt pct̄m auaricie aliud luxurie et ſic de alijs. gr̄a aūt hꝫ oppoſitōeꝫ cum pct̄o mortali rōne auerſionis. vn̄ eſt quaſi formalisoppoſitio int̓ graſſa formalis ⁊ cōtiaꝫ et pct̄m mortale. quia auerſio eſt cauſūmatio peccati. Quia igitur gr̄a opponit̉ pct̄o eo vn̄ oīpeccata ſunt vnū: ꝓpter hoc rōne qua vnū delet et om̄ia. ſꝫpeccata venialia non hn̄t oppoſitōnem ea rōne vnde ſuntvnum. illud em̄ vnde vnū ſunt eſt amor inordinatus creature ſub deo. hͦ aūt n̄ opponit̉ gratie. Pre. amor ille inordinatꝰ non eſt reſpectu vniꝰ neqꝫ vniꝰ ratōnis. quia hic ē magis inordinatus ille minꝰ. nō ſic eſt de auerſione mortalisvnde etſi aliqua ſit oppoſitio gratie ex aliqua ꝯditōne illius cum veniali: tn̄ quia non opponit̉ illi ratōne quā vnuꝫeſt cum alijs ſicut eſt de mortali: non oportet ꝙ ſi delꝫ vnūveniale ꝙ delet omnia ſicut ex ꝑte alia. ¶ Ad hoc qd̓ obijcitur. ꝙ ſi aliquis habet decem venialia qͣ ratione delebithoc: et illud. dicenduꝫ ꝙ non ſeꝗtur. poſito em̄ ꝙ aliquisaccōmodauerit alicui. xv. diuiſim. ita ꝙ primo. x. poſt. v.iam debet ei. xv. ſi debitor impotens ſoluere totuꝫ debitūſoluat ꝑtem ſcilicet. v. non eſt maior ratio quare illa. v. ſatiſfaciant ꝓ debito vnius quinarij ꝙͣ alterius vel tercij. tn̄ideo non ſeꝗtur ꝙ illa. v. ſoluta. aut ſatiſfaciant pro om̄ibus quinarijs debitis: aut nullis. immo in voluntate creditoris eſt accipere. v. ſoluta. vel pro primo quinario vel ꝓſecundo vel tercio. ſic eſt in propoſito. In voluntate enimdei eſt ẜm deuotōnem ſumentis dimittere ei actus venialiuꝫ plures vel pautiores. vnde in agentibus ex neceſſitate ẜm naturam tm̄ tenet dictum argumentuꝫ. in agentibꝰd̓o voluntarie non tenet. exiſtimo tamen ꝙ gratia illiꝰ ſacramenti delentur citius venialia que magis ꝯtraria ſunteffectui huius ſacramenti principali. qui eſt vnio mēbrorum adinuicem et cum capite. ſicut ſunt venialia que proueniunt ex defectu amoris. vt ſunt venialia odij vel diſcordie et hmōi. et conſequenter alia que minꝰ ſunt contrariaſicut que ꝓueniunt ex defectu fidei. Hoc videtur innuereBern̄. in ſermone quodam dicens. Sacramentum illudduo oꝑatur in nobis. vt videlicet et ſenſum muniat ⁊ in gͣuioribus peccatis tollat oīno ꝯſenſum. ſi quis veſtrū nontam ſepe modo nec taꝫ acerbos ſentit motꝰ iracūdie luxurie inuidie aut ceteroꝝ hmōi. gratias agat corꝑi ⁊ ſanguini domini qm̄ virtus oꝑatur in eo ſacramenti. Poteſt igitur dici. ꝙ ſicut prima ⁊ principalis vnio membroꝝ adinuicem et cum capite eſt ꝑ caritatem. ſcd̓a ꝑ fideꝫ: ſic pͥmoque ꝯtraria ſunt principali effectui huiꝰ ſacramenti venialia ſcilicet que ꝓueniunt ex defectu amoris. ſecundo ex defectu fidei delent̉. Unde in deletōne venialium. primo delentur vt exiſtimo venialia que ꝓueniūt ex defectu caritatis: ſecundo que ex defectu fidei. nec dico defectū carentiāſed imꝑfectōeꝫ et etiā in his ſemꝑ primo que primo mō cōtrariant̉: hoc tn̄ non aſſero ſed opinando dico. ¶ Ad illd̓qd̓ obijcit̉. venialia nō delent̉ niſi gratia ꝑfecta ⁊cͣ. Dicendum ꝙ cum dicitur gr̄a ꝑfecta duo dicunt̉. ſcꝫ gratia et ꝑfectio. Unde dico ꝙ licet gratia nō ſit effectus huiꝰ ſacramenti dico gr̄a gratūfaciens: tn̄ ꝑfectō eꝰ eſt qn̄qꝫ effectusillius ſacramenti. dicit em̄ Innoc̄. ꝙ ꝑ huius ſacramentivirtutem vniuerſe virtutes augent̉ et omniū gratiaꝝ fructus exuberant. ratione igitur huiꝰ augmenti gratie quodeſt a v̓tute huiꝰ ſacr̄i: delet gratia venialia. ¶ Ad aliud qd̓obr̄. ꝙ venialia ſunt maioris inherentie ꝙͣ mortalia. vn̄ requirit̉ ad eoꝝ deletōeꝫ virtꝰ maioris efficacie ꝙͣ virtus de-