Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

cramento nunꝙͣ fuit ſub ſenſu neqꝫ in ſe neqꝫ in ſil̓i. ⁊cͣ. Iteꝫ ẜm ph̓m vniuerſale eſt obiectū intellectus. ſed cognitio vl̓is habet̉ ex exꝑientia. vt .n. dicit ph̓s: ex multisſenſibus eſt vna memoria: ex multis memorijs vna experientia: ex multis exꝑientijs vnū vniuerſale qd̓ eſt principium artis ſcientie. Si hoc eſt ſupra humanā exꝑientiam: eſt ſupra intellectum. Item nr̄ intellectus ſupponit tanꝙͣ principiū per ſe notum. omne continēs corpꝰeſt maius vel equale illi qd̓ continet̉. ſꝫ hoſtia nec eſt maior nec equalis. ſi intellectus ponit hoc: ponit cōtra ſe. Item intellectus humanus dicit. ſi aliquid eſt ī aliquo toto fiat in minori neceſſe hꝫ contrahi aut excedetilld̓. ſꝫ corpus xp̄i eſt ī magna hoſtia in medietate eiusita magnū contractu. intellectus noſter hoc poteſt caꝑe. Contra. nullus tenet̉ ad impoſſibile. ſi illud eſt oīno ſupra poſſe noſtri intellectus: nullus tenet̉credere. qui ſentit ibi corpus eſſe ſicut fides dictatpeccat. ſꝫ hoc eſt falſum. ⁊cͣ. Item qd̓ eſt ſupra intellectum eſt ſupra ſermoneꝫ: quia ſermo ortū hꝫ ab intellectu. videt̉ aliquis poſſit loqui de hoc ſacr̄o. ItēHugo de s. vic. Nihil certius nihil cōſtantius tenemusꝙͣ qd̓ fide comprehēdimꝰ. illa que fidei ſūt: certiſſimaſunt intellectui. ſꝫ hoc eſſe poſſet niſi eēt comp̄henſaab intellectu. Rn̄ſio. eſt conſiderare intellectum viatoris vt eſt relictus nature ꝓprie naturalibꝰ innitēs rationibus. ſic ꝯtinentia corꝑis xp̄i modus continentienon eſt comp̄henſibilis ab intellectu viatoris: qꝛ inꝙͣtuꝫintellectus eſt talis fantaſticus eſt ꝓcedens ab inferioribus cognitiuis quibus incomp̄henſibilis eſt oīno heccontinentia. Eſt etiam conſiderare intellectum viatorisẜm eleuatus eſt fidem. ſic continētia iſta eſt comihenſibilis ab intellectu viatoris: quia intellectus inqͣtūeſt adiutus fidem eleuatus: aſſentit ipſi veritati iuxͣdictamen fidei. ſeipſum captiuat inꝙͣtum naturalibusrationibus eſt innixus. ſic captiuatus ꝙͣtū ad aſſenſuꝫilloꝝ que aſtruit ratione naturali. ſolumodo aſſentitillis que fides dictat: ſꝫ concordat in ratiocinādo. ꝗa ẜmhanc viam aſcendēs ad cauſas ſuꝑiores ſuppoſita deipotentia eēntiali bonitate: aſtruit multa contingere inhoc ſacramento que ſunt ſupra intellectū humanuꝫ: ꝓpt̓ſacramenti veritatē fidei noſtre vtilitatē. Ex his ptꝫin parte rn̄ſio ad obiecta vtraqꝫ ꝑte. quia que circaſacramentum accidunt: ſunt ab intellectu viatorisprehenſibilia ẜm intellectus eſt ſui relictus nature.ſic ꝓcedūt rationes prima ꝑte. Ad primū qd̓ obijcitur alia ꝑte dd̓m. lꝫ que accidūt circa hoc ſacramētum ſint ſupra poſſe intellectus inꝙͣtuꝫ eſt humanꝰ ſiuenaturalis: tamen ſupra poſſe inꝙͣtuꝫ eſt adiutus ꝑfidem. Ad illud quod obijcit̉. multis rationibꝰ aſtruitur corpus xp̄i eſſe ſicut credit̉ ⁊cͣ. Dicendū aſtruitur ita eſſe rōnibus naturalibꝰ: ſꝫ ſicut tactū eſt quia intellectus eleuatus fidem aſſentit illis que fides dictat eiſdeꝫ ratiocinando concordat. Ex his patet reſpōſioad alia.Conſequenter queᵐ. §. ij.ritur. Si exiſtentia corꝑis xp̄i ſub ſacramento ſit ſupͣ intellectum comp̄henſoris. ſic: videt̉ hoc. exiſtentiailla modus exiſtendi eſt ſupra intellectū. ſꝫ nūqͣ ſenſuseleuatur ſupra intellectū. eſt ſupra omēꝫ ſenſuꝫ quantūcunqꝫ ſit glorificatus. Iteꝫ corpus xp̄i ſub ſacramento hꝫ modū exiſtendi ſpūs creati eo eſt in qualibetꝑte ſui ꝯtinentis ſicut aīa in qualibet ꝑte corꝑis. ſꝫ nunꝙͣoculus glorificatus tantū ſublimat̉ pōt videre ſpm̄.nec corpus xp̄i ꝓut ibi exiſtit. Item ſenſus guſtus ē inbeatis vt dicit Augꝰ. de quinqꝫ ſenſibꝰ. ſꝫ eſto beatꝰ ſumeret corpus xp̄i: conſtat guſtus ſentiret ſaporemcarnis. pari ratione nec viſus ꝑcipit vt ibi eſt. Itemqn̄ duo vident̉ in diſtātia equali: maius videt̉ ſub angulo maiori. cum corpus xp̄i maius ſit ipſa ſpecie: ſi illudcorpus intra ſpēm videt̉: maior angulus eſt infra mino-rem. hoc auteꝫ eſſe poteſt niſi forte miraculū. impoſſibile eſt naturaꝫ corꝑis glorificati ibi videat corpus. immo videre ita erit miraculū ſicut exiſtē: ita corpus xp̄i ſub ſacramēto apprehendit̉ a ſenſu ꝯprehēſoris. Contra. vt habet̉. iiij. ſent̉. diſ. xj. Sub alia ſpeciecreditur corpus xp̄i vt fides habeat meritū. ſꝫ fides hꝫlocum in beatis. vt videtur illis apparet corpꝰ xp̄i īpria ſpecie. Item ſtatus gratie velamen ſuſtinet: ſtatglorie nequaꝙͣ. quia in ſtatu illo omne velamen aufert̉. lꝫ oculis viatoꝝ veletur corpus xp̄i: oculis beatoruꝫ reuelat̉. Item ſenſus noſtri decipiunt̉ ꝓpter xp̄s latet ſub ſacramēto. decipit̉ .n. viſus: ſil̓r tactus guſtus.ſꝫ in beatis nulla cadit deceptio. corpus xp̄i latet ſenſus eoꝝ. Item ſi comp̄hendit̉ ſenſu comp̄henſoris.hoc eſt vel ratione corꝑis xp̄i glorioſi: vel rōne velatōis. rōne prima: quia ſicut claritas corꝑis glorioſlatet viſum glorioſum niſi ſit infirmitas ex ꝑte viſuvel organi. ſic claritas corꝑis glorioſi latet viſum glorioſum. Neqꝫ rōne ſecūda: quia in ſtatu illo omne velamen aufert̉: vt tactū eſt. Rn̄ſio. exn̄tia xp̄i ſubſac̓to eſt ita ſublimata ſupra omēꝫ modū eēndi rei corlis. viſus quantūcunqꝫ ſit glorioſus: nullo modo qͣntum eſt de poteſtate ſua ad ipſum videndū ſicut ē ibi attingit. Si quereret̉ de beata virgine. vtꝝ viſu corꝑalvidet xp̄m ꝓut eſt ibideꝫ. Dici poſſet etſi pium eſt ſupponere hoc ſit ſibi datum vel alij cuicūqꝫ: hoc magis ē dono ſpāli priuilegiato ꝙͣ ptāte cōmuni .ſ. glorie. Comp̄hendere .n. corpus ꝑfectu ẜm quantitatē humanā contineri ſine reſtrictōne a formula vl̓ ſpecie quātitatis vnidenarij vel longe minoris. tm̄ eſt ſupra ſenſum: ſꝫ ſuiintellectum. ſimiliter ipſuꝫ cōtineri a toto ꝑte oīmodaindifferentia .i. ita excedat neqꝫ excedat̉. ꝓpt̓ hoccedende ſunt rationes que on̄dūt ꝯtinētia xp̄i ſub ſacͣmento eſt ſupra ſenſum comp̄henſoris. Ad primū ꝯtrahoc dd̓m. cauſa defectus comp̄henſionis covyrꝑis xp̄i exꝑte ſenſus ipſis comp̄henſoribus. eſt velarmen ſacͣmēti: ſꝫ modus exiſtendi ad quem vis ſenſitiua pōt attingere. ſicut .n. dictū eſt que illaꝫ ꝯtinentiaꝫ circūſtant ſuntetiam ſupra intellectū. lꝫ ita ſit ſenſus iſtud comprehendat: nihilominꝰ intellectus hoc videt clare. Exhoc pꝫ rn̄ſio ad aliud. quia vt tactū eſt: velamen eſthuiꝰ incomp̄henſionis: ſꝫ corpus xp̄i eſt ibideꝫ modūad quem ſenſus attingit. Ad aliud dd̓m. nulluseſt error vel deceptio in ſacramēto qd̓ eſt ſacr̄m veritatisquia hic non ſtatur iudicio ſenſus: ſꝫ intellectus. aūtſenſus dicūtur decipi: hoc dicit̉. quia ſunt via vt opinioin nobis fallat̉ que indicaret ibi ſubiecta ſpecieꝝ: niſiintellectus fidelis purgaret errorē. multomagis purgatin beatis preuenit vt decipiant̉. Ad vltimū dicen neqꝫ gloria neqꝫ claritas corꝑis xp̄i neqꝫ velamēuſa incomp̄henſionis ipſis beatis: ſꝫ modus exiſtēdi ipſius corporis. cuius perceptio eſt ſupra ptātem ſenſitiuam. lꝫ enim ceorpus xp̄i ſit ſenſibile beatis: tamenſub ſacramento eſſt ſenſibiliter. ſicut corpus xp̄i an̄ paſſionem fuit paſſibile: tamen ſub ſacramento fuit impaſſibiliter. In hac determinatione ſenſui beatoꝝ preiudicat̉: ſꝫ mirificētia dei ſub ſacr̄o declarat̉. Queſtio. xlj. de efficaciaſacram̄ti euchariſtie.Equitur de huiꝰ ſacramēti efficacia: quod eſt octaua paririmo ergo queritur de efprincipalis. Prablationem mali. Seficacia ꝙͣtum adcundo ꝙͣtum ad collationem boni. Tercio. in quibus ſacr̄m hꝫ efficaciaꝫ.Nembrū primūIrca primū primo querit̉. vtrū virtute hꝰſacramenti deleātur venialia peccata. Se