Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiocontinet̉ diffinitiue ſub ſpeciebꝰ. plures .n. ſpēs ſunt cortinentes ip̄m ſimul ſemel. quia v̓o elementa in pluribꝰlocis exn̄tia ſimul in ipſum poſſunt conuerti: non habetterminū ſubſtantie limitatum ad vnum locū. vnde eodeꝫtemꝑe eſt in diuerſis locis. Hugo de s. vic. nihil qūo inquis vnum corpus in eodeꝫ tempore in diuerſis locispoteſt? noli mirari. qui locum fecit corpus fecit: locuꝫin corpore corpus in loco. qui fecit vt corpus vnum īyno loco eſſet: fecit ſicut voluit. ſi voluiſſet aliter facerepotuiſſet. Nam quādo vult aliter facit. idcirco cogita facientem: deſinet eſſe mirabile quicquid forte fuerit. ſiforte mirabile eſſe non deſierit: tamen incredibile erit.ſi factor omnipotens cogitatur: non erit impoſſibile ꝗcquid erit. Ad illud quod primo obijcitur. om̄e corpus indiuiduum eſt in loco diffinitiue ⁊cͣ. Dicendumcorpus xp̄i preter hoc eſt corpus indiuiduuꝫ ẜm hic nunc: plura in ipſum conuertunt̉ in locis pluribꝰ. vn̄lꝫ inꝙͣtum eſt indiuiduū continetur ī loco diffinitiue: nihilominus quia plura in ipſum conuertunt̉: non hꝫ eſſe primumdiffinitum in loco vno. Ad alind dicenduꝫ.non eſt vniuerſaliter verum ſcilꝫ illud quod eſt in aliquo mouetur ad motum illius: eſt in illo diffinitiue.forte ſi non eſt inſtantia in alio a ꝓpoſito: eſt tamē inſtantia in ipſo. In illis autem indiuiduis que regulariterpreciſe ſortiuntur conditiones indiuidui: non habet̉ inſtantia. ſed preter rationeꝫ indiuidui corpus xp̄i habetconditionem illam plura in ipſum poſſunt conuerti īdiuerſis locis. ꝓpter quod non habet eſſe diffinitum ẜmregulam aliorum. Ad aliud quod obijcitur. conditio ſpiritus angelici nobilior eſt ⁊cͣ. Dicendum lꝫ habeat eſſe nobilius ẜm naturam: non tamen habet nobilius ẜm gratiam. Eſſe autem in pluribus locis ſacramentaliter ſequitur eſſe ẜm gratiam. Ad huius manifeſtationeꝫ nota. diuina eſſentia per eſſentiam eſt vbiqꝫper inhabitanteꝫ gratiam in ſanctis: per vnionem ī xp̄o.Hi tres modi per appropriationeꝫ reſpondent tribusſonis. Eſſe .n. eſſentiam appropriatur ei cui eternitasſcꝫ patri. Eſſe per inhabitanteꝫ gratiam ſpirituiſancto.Eſſe per vnionem eſſentie diuine in perſona filij. lꝫ vnioſit trinitatis. Sic triplex modus eſſendi eſt ex parte humane nature in xp̄o. ſicut enim diuina eſſentia eſt in tribus perſonis: ita tres nature ſunt in vna perſona ſcꝫ xp̄iſcilꝫ diuina. corpus. aīa. Humana autē natura tripl̓reſt ẜm Inno. localiter ī celo. ſpūaliter in verbo. ſacramētaliter in altari. Eſſe vbiqꝫ reſpondet eſſe localiter. Eſſeper vnioneꝫ reſpondet eſſe ꝑſonaliter. Eſſe gratiaꝫ inhabitanteꝫ reſpondet eſſe ſacramentaliter. Sicut eniꝫper gratiam eſt in pluribꝰ non in omnibus: ita ſacramētaliter eſſe conuenit in pluribus locis non in omnibus.vnde eſſe in pluribus locis ſacramentalit̓: ſequit̉ eſſe ẜmgratiam. Ad illud quod obijcitur. eſſe in loco deterninato ſequitur quantitateꝫ determinatam. in pluribus ſequitur ſubſtantiam abſtractam ⁊cͣ. Dicenduꝫeſſe in loco ſub ſacramento ſequitur quantuꝫ in qd̓ trāſmutatum eſt elementuꝫ manente ſpecie illius elementi.non tamen dico duratio ſpeciei ſit cauſa exiſtentie ī loco: ſꝫ diſpoſitio inſeꝑabiliter concomitans. qn̄ diuerſaquanta ſunt tranſmutata: lꝫ in idem quantum ſint tranſmutata: cum ſint tranſmutata in diuerſis locis. illd̓ inquod tranſmutata ſunt: ſunt in diuerſis locis ſpeciebꝰtranſmutatoꝝ manētibꝰ. Eſſe in pluribus locis ſub ſacramento non ſequit̉ ſubſtantiam abſtractam: ſꝫ potiusſubſtantiam quantam in quam diuerſa ſunt tranſmutata in diuerſis locis ſpeciebus illorum manētibꝰ. Pretͣ.eſſe in loco determinato ſiue vno: ſequitur ſubſtantiā qͣntam non quantam. Subſtantie .n. quante non quātehabent eſſe loco determinato. vnde Hiero. in li. de ſpirituſancto. Omīs ſubſtantia facta circūſcriptionem habet determinataꝫ virtutem ẜm quam alicubi eſt. Adaliud dicenduꝫ. non in omnibus locis pōt eſſe conuerſio. quia ad hoc fiat conſecratio: oportet ſacerdoscuius miniſterium fit locum habeat. Poſito aūt per impoſſibile tm̄ eſſent tria loca ⁊cͣ. tunc dicendum eſſetvbiqꝫ: ſed non ſicut deus. quia deus eſt vbiqꝫ ꝓpter ſui īmenſitatem. vnde nulli poteſt abeſſe. ſed corpus xp̄i eſſetvbiqꝫ ꝓpter locorum paucitatem. Ad vltimum dicendum corpus xp̄i medium tenet inter eſſe immenſumeſſe diffinitiuū. vnde nec eſt oīno immobile ſicut immenſum: nec preciſe motum vel immotuꝫ eodem temꝑe ſicutillud quod habet eſſe diffinitiuū. vnde hic mouetur ſcilꝫmota ſpecie in hoc altari per accidens. tamen ibi mouetur ſcꝫ non mota ſpecie in illo altari. non tamen concedenda ſunt contradictorie oppoſita. quia ſequit̉ ſi mouetur hic mouetur. non autem ſequitur: non moueturibi ergo non mouetur. licꝫ enim corpus chriſti ſit ſimpliciter mobile: tamen ſub ſacramento non videtur ſimpliciter mobile ſed potius per accidens. ẜm dicitur moueri per accidens quod mouetur ad motum alteriꝰ ſcilꝫcontinentis.Conſequenter que .§. ij.ritur. Utrum diffinitiue ſit ſub eadem ſpecie. ſic: videtur per hoc. in conuerſione elementi in corpus chriſti non eſt niſi vnicum elementuꝫ: vnica forma verboruꝫ:vnica intentio ſcilꝫ conuertatur in illud. vnica conuerſio. Nulla ergo eſt pluralitas faciens corpus xp̄i nonſit diffinitiue ſub eadem ſpecie. aliqua eniꝫ pluralitas requiritur ad hoc corpus xp̄i aliquod extendat ſuumad loca diuerſa: nec habeat terminū ſubſtantie limitatūad locum vnum. Item ad hoc aliquod corpus ſitdiffinitiue in loco: neceſſaria eſt pluralitas locorum. Aſimili videtur ad hoc aliquod corpus non ſit diffinitiue ſub ſpecie: neceſſaria eſt pluralitas ſpecierum. ſubvna ſpecie non poteſt eſſe niſi diffinitiue. Contra. Sicut vult Hiero. in qualibet parte hoſtie ſcilꝫ ẜm ſpecieꝫcontinetur totus xp̄us. ergo non continetur diffinitiue īipſa ſpecie totali: cum totiens contineatur ibi quot ſuntibi partes. ſicut enim vnica continentia facit corpus īvno loco ſit diffinitiue: ſic multiplicata continentia in locis multis: facit multotiens continetur ita non diffinitiue. Item poſito conſecretur panis maioris quātitatis ꝙͣ ſit corpus chriſti: qui etiam pre ſua quantitateoccupat in duplo vel in triplo maioreꝫ locum ꝙͣ corpuschriſti. ſpecies illius panis non replebitur vna continētia corporis xp̄i: immo requiritur bina vel trina continentia. ergo ſub ſpecie illa non erit corpus xp̄i diffinitiue. cum conſtet exquo totus panis conuertit̉ in corpꝰ: tota ſpecies repleri debeat corpore xp̄i. Rn̄ſio.e preiudicio melioris ſententie. corpus xp̄i contētūſub ſpecie vna dupliciter poteſt conſiderari. Uno modoinꝙͣtum totum continetur ſub toto. Alio modo inꝙͣtumtotum continetur ſub ſingulis partibus. vt enim. tactūeſt: totum continetur a tota ſpecie totum continetur aſingulis ꝑtibus eiuſdeꝫ. ẜm primā ꝯſideratōꝫ ſic diffinitiue continet̉ ſub vna ſpecie. ẜm ſecūdam ſic continet̉diffinitiue. eniꝫ ita ꝯtinet̉ ſub vna ꝑte ſpēi ꝗn contineatur ſub alia eodeꝫ tꝑe. quia in eadē integritate quacontinet̉ ſub tota ſpecie ꝯtinet̉ ſub ſingulis ꝑtibꝰ ſimul.patet ẜm hanc conſideratōꝫ continet̉ diffinitiue ſb̓vna ꝑte: ſꝫ indiffinitiue ſub ſingulis. Ad primuꝫ quodobijcit̉. non eſt ibi niſi vnicuꝫ elementuꝫ ⁊cͣ. Dicēduꝫ elementum illud vnum eſt integritate vnione partium: multa eſt multitudine partium integralium vnitarum. vnde quia non eſt conuerſio tm̄ totius in totum:ſed ſingularum partium in totum. ipſum totum continetur indiffinitiue ſub partibus. Ex hoc patet reſpōſioad aliud. quia etſi non ſit niſi ſpecies vna prout conſideratur in ſua integritate: tamen inꝙͣtum conſiderāturtes in ſua pluralitate continentes ipſum corpus xp̄i totum: ſunt ibi plures ſpecies. Ad primum quod obijcitur pro alia parte patet reſponſio. quia vt dictum eſt:ẜm corpus chriſti continetur a ſingulis partibus: non