Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioſuam accipit. totus ꝑtes manducat̉ ī ſacramēto: manet integer totus in ceo: integer totꝰ in corde tuo.tra. videt̉ ſit ibiintia corꝑis. Aug. in expoſitōne. liiij. pͣs. hali. ij. inꝗt hereſis. donec ſecuin eſt. ſꝫ hic nobiſcū eſt veritas doſurrexit vno loco eſſe oportet:minus. corpus .n. inveritas aūt eius vbiqꝫ diffuſa eſt. hec canon. hoc auteꝫt donec ſeculū finiat̉ ſurſum dn̄s eſt: corpus īſurrexit vno loco oportꝫ. videt̉ velit dicere: eſt ẜm corpus ſub ſpecie panis. Iteꝫ in formis iſtisvel ſpeciebꝰ eſt trina dimenſio .ſ. longitudo latitudofunditas. remanēt .n. linee longitudīs latitudinis ꝓfūditatis que prius erant. ſꝫ hec trina dimenſio eſt corꝑisquātitas. vnde Eucli. xj. geomete. Corpus eſt qd̓ longitudineꝫ latitudineꝫ hꝫ. cuiꝰ terminus ſuꝑficies. igit̉ ſidiuerſe dimenſiones nullo modo compatit̉ ſecū in locoeodeꝫ alias .ſ. corꝑis alterius vt dicit ph̓s. relinꝗt̉ ſubhac ſpecie panis eſt corpus xp̄i ẜm ſub̓aꝫ. Itē ſi duedimēſiones ſimul eſſent: ſequeret̉ duas lineas rectas ſuꝑficieꝫ cōcludere. Si .n. hoſtia rotunda eſt ſub qua eſt corpus xp̄i dimenſionalit̓: ſimul ſit in loco hoſtia: ideꝫeſt centrum corꝑis xp̄i hoſtie. qd̓ dicat̉. a. ab. a. ꝓtrahatur ſemidyamēter corꝑis xp̄i vſqꝫ ad circūferentiā. terminet̉ in puncto. b. Iteꝝ ꝓtrahat̉ a centro. a. ſemidyametri hoſtie ad circūferentiā terminet̉ in pūcto. b. q̄roiſti duo ſemidyametri aut ſunt diuiſi in ſubiecto aut.Si ſic: due linee recte concludūt ſuꝑficiem: quia in medio inter has lineas nccͣio intercipit̉ ſuꝑficies. Si diuerſe linee ſunt. linea .n. latitudineꝫ habꝫ: ideo non eſtlinea linee ꝯtigua nec ꝯtinua. nec ꝯſequēter: nec punctuspuncto. Si aūt ſunt linee diuerſe ſꝫ vna tm̄ ī ſubiectoabeo ꝓpoſitū .ſ. ſunt in eodem loco ſimpl̓r diuerſedimēſiones. Item in hoc ſacramēto eſt aliꝗd ſacramē aliꝗd res. qd̓ aūt eſt ſacramentū vt panis vinum. eſt ibi ẜm ſub̓am ſꝫ ſoluꝫ ẜm formā vel ſpēm accn̄talē. hoc congruit ipſi ſacramēto. Eadem rōne videt̉ ex ꝑterei debeat ibi eſſe ip̄a res ſubſtantial̓r ſiue in ſua ſubſtātia: ſꝫ ẜm aliqd̓ accn̄s vel aliquā ſpēm accn̄talē. Reſponſio. xp̄s integer deus homo eſt ſub ſpecie panis. Ad primū ꝯtra hoc dd̓m. vt. dictū eſt. Quidaꝫ ponebant ſolūmodo xp̄m eſſe ſub ſpecie panis vt ſignatū ſt̓ſigno. dixerūt hoc ſacram̄tal̓r. Contra qͦs dicit Auguſti. nobiſcū eſt veritas dn̄s .i. xp̄us in ſua veritate .i.in veritate ſue nature duplicis. vn̄ Augꝰ. vult dice̓. lꝫdn̄s eſt ſurſum donec finiat̉ ſeculū: nihilominꝰ ē in ſuaveritate apud nos .ſ. in ſacramēto altaris. vn̄ in elucidario Hugo. Cum ideꝫ corpus qd̓ in cruce pependit in ſepulchro iacuit indubitāter fateamur in altari. tantūhic quātū ibi fuit modo ad dexterā patris ē. ē dubiū ip̄m xp̄m ſiue corpus xp̄i in altari ſua care̓ formaſꝫ ibi viſibiliter in altari: inuiſibilit̓ latens ſub ſpecie aliena. igit̉ dicit̉. corpus ī quo ſurrexit oportet ī vnoloco. hoc intelligit̉ ꝙͣtum ad illā formā repn̄tatōꝫ inqua humanis ſenſibus ſubijci valet. aūt dicit̉. veritas eius vbiqꝫ diffuſa eſt. hoc eſt xp̄s ẜm integritateꝫtotā veritatē ſuam eſt vbiqꝫ in ſacram̄to altaris. Uel pōtdici. illud qd̓ dr̄: veritas eius vbiqꝫ diffuſa eſt. intelligitur de veritate increata. qua ipſe dn̄s inꝙͣtum eſt homo habet verum. Ad aliud dd̓m ſine preiudicio.in illa ſpecie panis eſt corporeitas ſiue corꝑis quātitasqd̓ quidē corpus eſt accn̄s ſubſtantia. vnde ſimul ſūtioco corpus xp̄i ſubſtantia corpus accn̄s huiꝰ forme.nec hoc eſt incōueniēs ponētibꝰ duo corpora poſſeſimul .ſ. corpus ſub̓am: corpus quātitatē ſimul. qꝛ incorpore xp̄i in alijs corꝑibꝰ que ſunt ſub̓e: ſimul ſūt corpus ſubſtantia corpus quantitas. qꝛ eniꝫ accn̄s ponit innumerū ſubſtantia: eſt incōueniēs ponere ſimul corpus ſubſtātiā corpus accn̄s. aūt dicit̉. qdue dimenſiones pn̄t ſimul ſicut ponit ph̓s. Dicēdum hoc intelligit̉ de dimēſionibꝰ quaꝝ vna habꝫlubiectū ſub̓am: alia eſt in ſubiecto ſub̓a. ſꝫ quarumvtraqꝫ hꝫ ſubiectum ſub̓amere hoc: eſt ponereduo corꝑa que ſunt ſubſtātie eſſe ſimul. qd̓ videt̉ ẜꝫ ph̓m eſſe ponendū. Ad aliudqd̓ obijcit̉. ſi due dimēſiones eſſent: ſequeret̉ duas lileas rectas claudere ſuꝑficiem ⁊cͣ. Dicendū oportet. Cum autem infert̉ ſiduo dyametri ſunt diuerſi in ſubiecto: due linee rectecludūt ſuꝑficiē. quia in medio inter duas lineas nccͣio ītercipitur ſuꝑficies. Dicendū hoc oportet. ſicut enīpunctus eſt ꝯſequēs puncto qn̄ actualit̓ ſunt numerati potentia ſolū. ſic ſuꝑficies eſt cōſequens ſuꝑficiei: qn̄actualiter ſunt numerati. punctus aūt eſt continuuꝫvel contiguū vel conſequēter enspuncto. ẜm ſunt in limilit̓ ſuꝑficies ē connea: actu diſtincti ſꝫ potētia. ſitinua vel cōtigua vel ꝯſequēter ens ſuꝑficiei: ẜm ſuntin corꝑe actu diſtincte ſꝫ potentia ſoluꝫ in ꝓpoſito ſūtſuꝑficies .ſ. ſpeciei panis ſuꝑficies corꝑis xp̄i actu numerate diſtincte nihilominus cōtigue. vnde nulla ſuꝑficies intercipit̉: vt pꝫ rōnabilit̓ ꝯſiderāti. Ad vltimūdd̓m. in hoc ſacramēto eſt corpus xp̄i ẜm integritateꝫſuā. hoc exigit neceſſitas inſtitutōis: peritas ſignificationis: cōgruitas repn̄tatōis. Neceſſitas inſtitutōis: ꝗainſtituit veritas ipſa vt ſub hoc ſacram̄to eēt veritas corporis illius cum diceret. Accipite comedite hoc ē corpus meū. verba .n. veritatis inſtituentis hoc ſacramentūneceſſitateꝫ habent. Ueritas ſignificatōis actiue paſſiue. Actiue: quia aliter ſignificaret corpus miſticū vere. neqꝫ ſignificaret̉ ipſa elemēta niſi eēt ibi ẜm ſubſtātiam diſtinctioneꝫ membroꝝ. Congruitas repn̄tatōisquia aliter repn̄taret xp̄m paſſum ſiue paſſionem xp̄ipatientis in integritate ſue ſub̓e nature. igit̉ obijcitur ex ꝑte elementoꝝ eſt reꝑire elemēta ẜm ſub̓aꝫ ⁊c̄.Dicendū eſt ſimile: ſꝫ vt tactū eſt: multe ſunt rationes ꝓpter quas oportuit vt a ꝑte ſacramēti ſolūmō ſpecies ſiue accn̄tia ſignificarēt. ſꝫ ex ꝑte corꝑis ꝯtrario ſehꝫ. vt ſunt rōnes que compellunt ipſam in integritatevera ſubſtantia ſignificari.Articulꝰ quartusOnſequent̓ querit̉. vtꝝ xp̄us ꝯtinet̉ ſub ſpēbꝰſimul in tota ſua quātitate. ſic: videt̉. Inhoc ſacramēto eſt ideꝫ ſignificatū ꝯtētū. igit̉ corpus ip̄m in ſua quātitate ſit ſignificatū: illud idēeſt ꝯtentū. Item eque impoſſibile eſt paruā ꝑtem vniꝰmēbri ſicut iuncturā vnius digiti ꝯtineri ſub forma paīsſicut totum corpus. igit̉ qua ratione excedit ī toto corꝑe: in ſingulis ꝑtibus. igit̉ ſi tenet̉ in ſua quātitate: qͣſinihil eius ꝯtinet̉ ſub ſpecie. ſic cum ſumit̉ in vſum cuꝫnihil ſumitur niſi qd̓ cōtinet̉: quaſi nihil ſumit̉ de corꝑe:quia ꝑs quaſi minima. Iteꝫ dn̄s dando corpus ſuumdixit: accipite comedite hoc eſt corpus meū. dicendoeſt corpus meū: totum corpus deſignauit ꝓut fuit ſb̓ ſpecie panis. igit̉ ⁊cͣ. Iteꝫ impoſſibile eſt ſimul ſemel eidem duo ꝯtradictorie oppoſita ineſſe. ſi corpus xp̄i exiſtens in celo ſub ſacramēto eſt oīo vnū ideꝫ: impoſſibile eſt exiſtat in celo in ꝓpria tota ſua quātitate ſb̓ſacr̄o eſt in illa. Iteꝫ Augꝰ. de verbis euāgelij: totꝰ ꝑtes manducat̉ in ſacramēto manet integer in celo.Ex hoc verbo videt̉. in illa totalitate ſiue quantitate.manet in celo: manducat̉ in ſacr̄o. Iteꝫ conſtat corꝑxp̄i ſub ſacr̄o eſt viuū organicū vn̄ quantū. ē magis incōueniens illud ponere eſſe ī ſua tota quātitate ꝙͣin minima. ⁊cͣ Contra. illa quoꝝ vnū excedit aliud in quantitate equalia ſunt. Si hec forma panismēſuratur corpori xp̄i: nec excedit nec excedit̉ ab illo. forma iſta corpus xp̄i ſunt equalia. ſꝫ forma eſt quantitas vnius palme. igit̉ nec corpus xp̄i. Item ſub maioriforma minori quantitate eſt corpus xp̄i ſub indifferentia. igit̉ eſt abſtractum ab omni quantitate. Itē ſi corpus xp̄i in tota ſua quantitate ꝯtinet̉ ſub illa forma. cuꝫꝑs minima corꝑis xp̄i ſit maior illa forma: neceſſe ē ſingulas ꝑtes omēs confuſe ꝯtineri ibi numero partes