Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

modo eſt ſub illis ſpeciebꝰ ſicut tūc. Item idem videtur ex verbis apl̓i. j. coꝝ. xj. Qui manducat bibit indigne iudiciū ſibi manducat bibit diiudicans corpusdn̄i. Glo. i. diſcernēs corpus xp̄i ab alijs cibis. Sidiceret̉. dicit̉ ibi eſſe corpus xp̄i. hoc dicitur peridemptitatē ſed ſignificatiōꝫ. ſicut dicit̉ .j. coꝝ. x. petraauteꝫ erat xp̄s. Contra. ẜm hoc poſſꝫ dici de mannaagno paſchali. hoc eſt corpus meū vel xp̄i. Itē illd̓ ẜmperitateꝫ eſt ſub ſpecie panis in qd̓ tranſſubſtantiata eſtſubſtantia panis. ſed panis ſubſtantia tranſſubſtantiataeſt in corpus xp̄i. ⁊cͣ. media patet ex multis aucͣtibꝰ.tactis. Item Augꝰ. in li. ſent̉. ꝓſperi. Sub ſpecie panis vini quā videmꝰ res inuiſibiles .i. carneꝫ ſanguinem honoramus. ſub illis ſpeciebꝰ eſt caro xp̄i ſanguis. Item caro xp̄i vere eſt cibus. vj. Io. ſꝫ cibus quinon exponit̉ ad cibandum eſt fruſtra. igit̉ ſi caro xp̄ifruſtra: exponit̉ ad cibandum. ſꝫ viſibiliter in propriaforma ne generet horroreꝫ. vera caro xp̄i eſt ſub ſac̓mēto. Contra. nihil pōt eſſe extra terminū ſue ſubſtātie.ſꝫ corpus xp̄i in celo exn̄s hꝫ ibi terminū ſue ſubſtantie.impoſſibile eſt ſit alibi ꝙͣ ī celo ſimul ſemel. impoſſibile eſt vt ſit ẜm veritateꝫ in hoc ſacramento. ſi ibi ē:ſolum eſt ſicut in ſigno. Item ſacramenta inſtituta ſūtꝓpter humiliatōꝫ vt homo in inferioribꝰ ſe quereret ſalutem. cum corpus xp̄i verum ſit inferius homīe:conuenit ſacramento. Iteꝫ Io. vj. Caro ꝓdeſt ꝗcō ſi debet in hoc ſacramento eſſe aliquid qd̓ ꝓſit:eſt igit̉ xp̄s ẜm carnem. hoc videt̉ haberi ab Aug. ī expoſitione. liiij. pͣs. dicēte. Spūaliter intellige que locutꝰſum. hoc corpus qd̓ videtis manducaturi eſtis: bibituri ſanguineꝫ illum queꝫ fuſuri ſunt qui me crucifigent. ſacramentū vobis aliquod ꝯmendaui ſpūalit̓ intelectum viuificabit vos: caro aūt non ꝓdeſt ꝗcꝙͣ. Itemgratia datur in hoc ſacramento. eque oꝑatur xp̄stiam confert vbi non eſt ẜm pn̄tiam corporis ſicut vbi ē.ſicut patet in filio reguli qui reprehendebat̉ a dn̄o eocorꝑalem preſentiam illius requirebat. pn̄tia xp̄i inſacramento nullius videt̉ eſſe vtilitatis. Item in alijsetiam ſacramentis in quibus datur gratia maioris efficacie ꝙͣ in hoc ſacramento: vtpote ī ſacramento baptiſmi penitentie non requirit̉ pn̄tia corꝑalis xp̄i. nec ī hocſacramento vel fortiori rōne. Rn̄ſio. quorundā fuitopinio error magnus. xp̄m eſſe ſub ſpecie panis ẜmveritateꝫ: ſed ſolūmodo ſicut in ſigno. ponebant .n. xp̄mẜm veritateꝫ ibi contineri ẜm veritateꝫ corꝑalem: ſic̄nec continet̉ in ſacramento baptiſmi. Iſtud auteꝫ eſt error valde ꝑnicioſus contra fidei vtilitateꝫ diuine caritatis magnitudinē ſacramenti dignitatē ſiue excellētiam. Magna enim eſt vtilitas fidei ex hoc. ſub ſpeciepanis continet̉ veruꝫ corpus xp̄i. Ex illa .n. continentiamulta accidunt circa hoc ſacramentū que ſunt ſupra poteſtateꝫ nature: quoꝝ fides eſt fidelibꝰ valde meritoria.Pret̉. hoc idem eſt caritatis xp̄i maximū indiciuꝫ. ſuipn̄tia corꝑali voluit fidelibꝰ vtiliſſime ꝓuidere. vt patetconſideratis vtilitatibꝰ hꝰ ſacramenti. Pret̉. ex p̄ſentiaxp̄i eo modo quo ibi eſt declaratur multipl̓r potētia dei.exquo dignitas hꝰ ſacramenti manifeſtat̉. Ad pͥmuꝫ dd̓m. ꝙͣuis corpus xp̄i terminū habeat in celo ꝙͣtumad exiſtentiam in ſua ſpecie naturali: non tamen ꝙͣtumad exn̄tiam ſub ſacramēto quam ſortit̉ ex ꝯuerſione elementi in corpus ſuum virtute ſuꝑnaturali. vnde termīari in celo ꝙͣtum ad exn̄tiam in ſua ſpecie naturali. tamēꝙͣtum ad exn̄tiam ſub ſacramento alibi terminari virtute ſuꝑnaturali ꝯuertente aliquid in ipſum eſt inconueniens. Ad aliud dd̓m. ꝙͣuis corpus xp̄i verum ſitinferius homīe: tn̄ humiliat̉ homo in hoc ſacramētone ſigni continētis cui ſe quodāmodo ſubijcit: lꝫ hoc faciat rōne contenti. Pret̉. ī hoc maxime humiliat̉. quia captiuat̉ intellectus illius: credendo qd̓ nullo modo p̄tprehendi. Ad illud qd̓ obijcit̉. caro non prodeſt ⁊cͣ.Dicendū caro ꝓdeſt quicꝙͣ corꝑaliter intelligēti.eſt illis qui credūt carneꝫ eſſe manducandā ſicut māducatur caro cuiuſdam aīalis. multum tamē ꝓdeſt credenti ibi eſſe veram carneꝫ xp̄i comedendā ſpūaliter ſacͣmentaliter. vnde Augꝰ. caro ꝓdeſt quicꝙͣ. ſꝫ qūo illi ītellexerūt? carneꝫ quippe ſic intellexerūt qūo in cadauerevendit̉ aut in maccello dilaniat̉. vnde verbū Auḡ. dictūin opponendo: debet intelligi ſic. non hoc corpus qd̓ videtis manducaturi eſtis .i. in ſpecie ī qua videtis ipſuꝫ:ſed potius ſub velamine ſacramēti. Ad aliud qd̓ obijcit̉. eque dat xp̄us grām vbi eſt ẜm pn̄tiam corꝑis:ſicut vbi eſt ⁊cͣ. Dicendū lꝫ pn̄tia corꝑalis xp̄i augeat dei virtuteꝫ: ſicut quidam crediderūt illum non poſſeoꝑari niſi vbi eſſet corꝑaliter pn̄s. ꝯgruū tn̄ eſt dominus exiſtens pn̄s in corpore: aliqd̓ gratie ſpecialis munconferat rōne ſue preſentie corꝑalis. Pret̉. pn̄tia corporalis xp̄i ſub ſacramento fidei meritū auget crediturqd̓ intellectu non comprehendit̉. Caritatis deuotio accenditur ex intellectu corꝑalis pn̄tie ſaluatoris. vn̄ eniꝫdicit Damaſ. Caro chriſti eſt quaſi carbo ignitus. vndead eius pn̄tiam torpor credentis expellit̉. Fiducia ſperſubleuatur: duꝫ ibi pn̄s credit̉ deo patri offerri ſeipſum nobis in cruce obtulit eideꝫ. Ad vltimum dicendū. collatio gratie maioris efficacie vel minoris:eſt cauſa quare corpus xp̄i eſt pn̄tialiter in hoc ſacramēto. ſꝫ repn̄tatio diuine paſſionis cum iteratione oblationis qua ipſe preſens corꝑaliter patri offerebat̉. qūo eniꝫpoſſet oblatio iterari niſi pn̄s eſſet in ſacramēto: cuiꝰ oblatio in ipſo iterat̉. In hoc .n. eſt differentia hꝰ ſacram̄tia ſacromētis quibꝰ ſignificabat̉ hec oblatio ante legemeuangelij. in illis offerebat̉ in figura: in hoc ſacramento offert̉ ipſe in ſe.rticulus ſecūdusOnſequēter querit̉. vtꝝ totus xp̄us cōtineat̉ſub vtraqꝫ ſpecie .ſ. panis vini ſacramentaliter. ſic: videt̉ hoc duplex eſt res huiꝰſacramenti .ſ. ſignata contenta ſignata tm̄. Signata tm̄ totaliter ſignat̉ ſub vtraqꝫ ſpecie. eadeꝫ rōne videt̉ contenta totaliter deſignatur. Item quicꝗd eſt veritatis corporis chriſti continetur ſub vtraqꝫ ſpecie: ſicut ibi ē repreſentatur. igitur ibi repreſentat̉ ſub vtraqꝫſpecie. Contrarium patet ex diuerſis formis preſcriptis a dn̄o: quibus exprimitur carneꝫ ſacramentalit̓tineri ſub ſpecie panis: ſanguineꝫ ſub ſpecie vini Luc̄.xxij. Reſponſio. totus xp̄us continet̉ ſub vtraſpecie ſacramentalit̓. ſꝫ caro tm̄ ſub ſpecie paīs: ſanguitm̄ ſub ſpecie vini. Ad primuꝫ obiectum contra. Dicēdum non eſt ſimile de re contenta ſignificata tm̄. ꝗarei ſignate tm̄ partes ſunt ſimiles que ſunt iuſti ſiue fideles. eadem ſimilitudine omēs repreſentant̉. non ſimiliter eſt de partibus rei contente que ſunt caro ſarquia diſſimiles ſunt diuerſis ſimilitudinibꝰ: diſignis habent repn̄tari. Ad aliud dd̓m. argumentū valet. enim ſequit̉. repn̄tat̉ ſicut eſt ibi: ſꝫ ibi eſt ꝗcquid eſt veritatis. igit̉ ⁊cͣ. enim ſequit̉. qūo ibi eſt rep̄ſentat̉: igit̉ om̄i quo ibi eſt ⁊cͣ. ſi aūt hoc p̄ponereturomni eo modo quo ibi eſt repn̄tat̉ ſub vtraqꝫ ſpecie: rn̄deret̉ interemptōꝫ.Articulus terciusOnſequenter queritur. vtꝝ xp̄us in ſua integritate .i. ẜm vtrāqꝫ naturaꝫ ſcꝫ humanitatis diuinitatis continetur ſub ſpecie panis.ſic: videtur .j. coꝝ. xj. Quotienſcūqꝫ ſumitis ⁊c. Glo. cuꝫtotus xp̄us ſub ſpecie panis: totus ſub ſpecie vini ſumatur: cur non in vna ſed in duabus dedit. Iteꝫ Hiero.in ſermo. v. dn̄ice poſt epiphaniā. Singuli accipiūt xp̄ꝫdn̄m: in ſingulis portionibus totus eſt. Iteꝫ Augꝰ.in ſermone de verbis euāgelij. Nec qn̄ manducat̉ de illopartes facimus. ſiquideꝫ in ſacramēto ſic fit: norunt fideles quēadmodū manducēt carnē xp̄i. vnuſꝗſqꝫ carnem