Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioque variabilis eſt ẜm ſuſceptōꝫ diuerſoꝝ accn̄tiū. vt ptꝫcum eadem ſuꝑficies qn̄qꝫ ſit alba qn̄d pallida qn̄qꝫ rule: que ſcꝫ medianbea. dicit̉ igit̉ forma .i. accn̄s inuariabite quātitate ineſt ſub̓e. que duplici rōne dicit̉ inuariabilis. Rōne imꝑmutabilitatis a ſubiecto in ſubiectū. qꝛ vtdicit Boe. accn̄tia indignantis nature ſunt perimi pn̄t:ꝑmutari nequaꝙͣ. Et rōne inſuſceptabilitatis formarūo enim ideꝫ color numero eſt albus qn̄qꝫ: paltrariaꝝ. nilidus qn̄qꝫ. nec vt exiſtimo eadeꝫ albedo numero magisvel minus intenſa. cum ex hoc intendit̉: ī eſſe ip̄iꝰ abūdantius confluāt naturā lucis ꝑſpicui. hoc tn̄ opinando dico. Inuariabilitas igit̉ haꝝ formarū impedit deſcenſum hoꝝ accn̄tiū in putrefactōeꝫ naturam. ſic̄ neccum ſunt in ſubſtantia: cum habeant eandeꝫ naturā ī ſepoſt ꝯſecratōꝫ quā ante habebant in ſubſtātia: que naturaliter in naturales ꝓgredit̉ oꝑationes. Ad qd̓ obicitur. ꝓpriū eſt ſub̓e ſuſciꝑe ꝯtrarietates ⁊cͣ. Dicendūy ſuſceptio ꝯtrorioꝝ eſt immediata cauſa corruptōis: eoodo quo dicit̉ ſubſtantie ꝓpriū eſt ſuſciꝑe ꝯtraria. qd̓pꝫ ex hoc. illud qd̓ eſt maxime ſuſceptm̄ .ſ. prima materia que eſt ſubiectum omīs ꝯtrarietatis mīme eſt corruptibilis. ſꝫ cauſa corruptōis eſt actio ꝯtrarij. vn̄ qꝛ in ſpeciebus iſtis manēt qualitates que hn̄t ꝯtraria ex actōneꝯtrarioꝝ naturaliter diſſoluit̉ in eis armonia naturalis corrumpunt̉. Ad illud qd̓ obijcit̉. ex eiſdeꝫ generatur res corrumpit̉ ⁊cͣ. Dicendū primū debet intelligi formaliter loquendo ſumendo eadē in genere. vnd̓ exeiſdeꝫ generat̉ res corrumpit̉. hoc eſt ex ꝯtrarijs hn̄tidemptitateꝫ quandā ſalteꝫ ī genere. vn̄ rōne qua mixtade quibꝰ loquit̉ ph̓us fiunt ſiue generant̉ ex qͣtuor elemētis: que quia cōmunicāt qualitates ꝯtrarias: que ſuntin termino ꝯciliationis ſiue equeliberatiōis in mixtodāmodo agūt patiūt̉. maxime qn̄ preualet virtꝰ alicuiꝰ cōtrarij: ſubſidio alicuiꝰ cauſe exterioris poſſibiliaſunt ad corruptōꝫ. Quid eſt igit̉ cauſa corruptōis in corruptibilibꝰ. pꝫ ipſa ſubſtātia materia: vel ſubſtātiaforma inꝙͣtum talia. ſꝫ inqͣtum in ſe materia formacōcernūt naturā ꝯtrarietatis. ꝓpter qd̓ ſi ſubtrahereturmateria forma ꝓut ſunt in ſua puritate: relinqueret̉natura ꝯtrarietatis. illud in quo relinqueret̉ naturalit̓tenderet ad eſſe. ſic eſt in ꝓpoſito. Dicendū ē igit̉ īhis formis relinquit̉ natura cōtrarietatis. etſi hoc ſit mirabiliter: nihilominꝰ ex illa natura relicta ſubiacēt corruptioni naturalit̓. ſicut illa in quibꝰ naturaliter hꝫ.Aucͣtes igit̉ ph̓i hn̄t locum vbi res ſunt ī naturali. nihilominus eadeꝫ natura ſcꝫ ꝯtrarietatis qua ibi res ſb̓iacent corruptōni ſpēs. Ad illud qd̓ obijcit̉. materia prima eſt ſubiectu oīm ꝯtrarietatuꝫ. Dicendūverum eſt ẜm viam nature: aūt vbiqꝫ vt ibi naturatrarietatis virtute mirabili ſaluat̉: vbi nihil nature ſubeſt vt. Ad aliud dd̓m. aliud eſt abſtrahere formasnaturales ẜm hmōi forme abſtrahi dicunt̉. aliud eſtponere formas naturales in hoc ſacramēto ſeꝑari a ſubiecto. quia in abſtractōne illa abſtrahunt̉ forme ille qͦdāmodo ab eſſe naturali ꝓprietatibꝰ naturalibꝰ: ẜm quasſubiacēt motui materie ſunt hic nūc. ꝓpter quodabſtrahunt̉ a natura agendi vel patiendi. ſꝫ ſeꝑato forma que eſt in hoc ſacramto ſolū a ſubiecto eſt ſubſtātia relictis omnibꝰ ꝓprietatibꝰ vel ſpeciebꝰ naturalibꝰ in ip̄isſeꝑatis quas habebāt in ſubſtātia: vnde ſunt hic nūc.Unde quia ille ꝓprietates naturales quas habebāt ī ſb̓ſtantia adhuc hn̄t ẜm veritatē: hn̄t naturā agendi patiendi ſicut ante ſeꝑatōꝫ. vnde eſt ſimile de hac ſeꝑatione illa que fit abſtractōꝫ. Ad aliud dd̓m. in oactione nature intime agit auctor nature. vnde ſe agit nature dat coagit. ſꝫ qn̄qꝫ in aliꝗbꝰ oꝑbꝰ nature ip̄eauctor nature aliꝗd agit ſe cooꝑante natura... ſicut in ꝓductōne homīs in eſſe: ſolus agit aīam creando infundendo: nihilominus ꝓductio hoīs in eſſe naturalis dicit̉. rōne ordinatōis naturalis ꝯiunctōis corporis aīe a qua eſt ꝓductio hoīs in eſſe. igit̉ in ꝓduction homīs in eſt oꝑans virtus mirabilis: impeditꝗn ꝓductio in eſſe ſit naturalis. A ſimili dico hic. qforme panis vini virtute mirabili ſeꝑate ſunt a ſutia materia forma eadeꝫ virtute ſtabilitate in ſe cuꝫomnibꝰ ꝓprietatibꝰ naturalibꝰ quas habebāt in ſubſtantijs. ſi nature relicte in ſpeciebꝰ ꝓgrediunt̉ in actus ſuosꝑgreſſus ille nanaturales. vnde eſt illis actio paſſio:turalis dicendus eſt: actio paſſio naͣīturalis. igit̉opponit̉: cum omīs actio naturalis eſt a forma ſubſtātia: paſſio naturalis a materia ſubſtantia. Dicendū hocverum eſt vbi actio paſſio naturalis regulant̉ oꝑe mirabili. qua ſpēs hec ſine ſubſtantia hn̄t omēs ꝓprietatesnaturales quas habebant in ſubſtantia. Ad aliud dicendū. cum dicit̉ putrefactio naturalis eſt actionēpaſſioneꝫ coīcantiū in materia. hoc eſt verum vbi putrefactio oīno regulatur natura ſiue opere nature. hic autē eſt ſic. immo regulat̉ oꝑe ſupra naturā: qꝛ natura quaforme pn̄t agere pati: opere mirabili relicta eſt in ipſisſpeciebꝰ.Conſequenter que .§. ij.ritur de generatione vermis ex ſpeciebꝰ corruptis. vtrumſit naturalis vel ſuꝑnaturalis. naturalis: videt̉. vniuerſaliter que exeūt in eſſe putrefactōꝫ: natural̓rxeunt in eſſe. niſi in quibuſdam caſibꝰ ſpēalibꝰ: ſicut forte fuit virga moyſi verſa fuit ī colubrū Exo .vij. aqͣque verſa fuit in ranas Exo. viij. Item exitus vermisin eſſe ex ſpēbus putrefactis paulatinus eſt non ſubitꝰſiue repentinus. ſꝫ exitus rerū in eſſe curſu mirabili exeunt in eſſe diuina virtute oꝑante: vt tota cauſa. exitꝰ auteꝫ hmōi ſubitus ſolet ſiue repentinꝰ. hmōi exituseſt mirabilis neqꝫ volūtarius. eſt naturalis. Cōtra.in exitu vermis in eſſe ex ſpēbus putrefactis ꝯuertit̉ accidens in ſubſtantiā. hmōī aūt ꝯuerſio eſt ſupra naturā. ⁊cͣ. Rn̄d̓m in hmōi oꝑationibꝰ qn̄ ad putrefactioneꝫ ſpecieꝝ ſequit̉ adgeneratio vermis ſūt duo mirabilia duo naturalia. Unū mirabile eſt ibi ē virtuspanis vini ſine ſubſtantia. aliud eſt deficiētibꝰ ſpeciebus ita deſinente ſacramēto: reuertit̉ ſubſtātia paīsvini. Unū autē opus naturale eſt quo ipſa ſpēs panisvini virtute exteriori agente interiori cedēte cedit ī corruptioneꝫ. Aliud eſt ex ipſa ſubſtantia reuerſa paīsvini poſt hanc deſitōꝫ ſpecieꝝ virtute ſuꝑiori agēte inferiori cedente adgenerat̉ vermis. vn̄ lꝫ aliqd̓ opꝰ mirabile ꝯcurrat ad hmōi generatōeꝫ: nihilominꝰ quia illa ſe ſunt ad corruptōꝫ ſunt a natura. oꝑatio iſta dicēdeſt naturalis ſimpl̓r. ẜm quid tamē pōt dici mirabilis. Ad illud qd̓ obijcit̉. in hoc exitu conuertit̉ accn̄s inſubſtantiā. Dicendū hoc eſt verū: quia ſub̓a reuerſa ꝯuertit̉ in ſub̓am vermis.Nembrū terciūEquit̉ de ꝯtinētia hꝰ ſacramēti quantū eſtex ꝑte ꝯtenti. Primo querit̉. vtꝝ xp̄s ẜmveritateꝫ ſit ſub illis ſpēbus. Scd̓o. vtruꝫſit ſub vtraqꝫ ſpecie ſacramētal̓r. Tercio.vtꝝ ſit ibi in ſua integritate. Quarto. vtꝝ in ſua quantitate. Quinto. vtꝝ totus xp̄s ſit ſub forma totali: an ſubqualibet ꝑte. Sexto. vtꝝ ſit ibi diffinitiue. Septīo. vtrūlocaliter ſiue circūſcriptiue. Octauo. vtruꝫ ſit ibi incomprehenſibiliter.Articulus primusUerit̉ primo. vtꝝ corpus xp̄i vere ſit ſb̓ formis ſiue ſub ſpeciebus illis. ſic: videt̉ manifeſte ex verbis ipſius veritatis .ſ. xp̄i dicentis: hoc eſt corpus meū. qn̄ ꝯſecrauit formaꝫ ꝯſecrandialijs dedit. Niſi .n. corpus ſuū ibi fuiſſet ẜm veritatē: nonaffirmaſſet illud ibidē fuiſſe. Cum idem demonſtraturnūc in ꝓlatione hoꝝ verboꝝ: hoc eſt corpus meū: quodtunc. eadeꝫ ſubeſt veritas: conſtat verum corpus xp̄i