Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

neqꝫ debet niſi ſpēs ꝯtinētes eoꝝ quoꝝ ſunt ſpeciesꝓprietatibꝰ. corpꝰ xp̄i in caſu ꝓpoſito eſt ſic: ncc̄e eſt puritas veritas ſacramenti hic ceſſet. obijcit̉. ex hmōi appoſitiōe ſpēs ille occupāt maiorē locū. dd̓m verū eſt ibi eſt occupatio maioris loci ꝙͣ an̄: ſꝫ iameſt ſpēs que fuit an̄: iam ex ꝯmixtione alio variataſit eius eēntia. ſicut eſt eadeꝫ albedo numero illa queeſt minus intenſe: illa que ſit magis intenſa ingreſſum lucis in eēntiam eiuſdem. Ad aliud qd̓ obijcit̉.facta appoſitōne predicta fit vna ſuꝑficies ⁊cͣ. dd̓mverū eſt. ſꝫ iam eſt alia ſuꝑficies ꝙͣ prius: qꝛ alia quantitas. illa tota ſuꝑficies eſt in ſubiecto. ita deſinit ſacramētū ſicut in opponēdo dictū eſt. aūt ſit vna quātitas earūdeꝫ ꝓprietatū ꝙͣtum ad omēs ꝑtes illiꝰ. nec eſtẜm aliquā naturam vel ꝓprietatē diſtinguere ꝑteꝫ a ꝑtencc̄e eſt ſi aliqua ꝑs habeat ſubſtramētū ſub̓e alieſil̓r. Si obijciat̉. in hmōi appoſitōe pōt ꝯpletaꝯmixtio: qꝛ pōt eſſe vſqꝫ ad minima ẜm materiaꝫ. Dicendū hoc ſequit̉. quia ẜm hoc nuſꝙͣ poſſet ꝯpleta cōmixtio in liquidis. ſꝫ cōpleta eſt mixtio qn̄ ē aſſignare aliquā ꝑteꝫ ẜm exn̄tiaꝫ veritatis in mixto ẜm materiā neqꝫ ẜm ſpēm que ſit differens ab alia. Alit̓ rn̄dētaliqui ad hoc .ſ. liquor additus facit vnā ſubſtātiaꝫſꝫ dimēſio cōtinuat̉ dimēſiōi fit vna qͣntitas cꝰ vna ꝑsſuꝑficiei ē ī ſb̓iecto alia ſine ſb̓iecto. nec ē īcōueniēs vtdicunt: ſic̄ vna ꝑs ſuꝑficiei pōt alba alia nigra. aūt videt̉ conſonū ratōni: humidū ſit termīabile ꝓpriotermīo. nec ſtat diuiſio hmōi in humido ꝙͣtū ad ꝑtes ẜmmateriā donec ꝑueniat̉ ad tantā indiuiſionē ꝑtiū vniōꝫ in nulla ꝑte ſit inuenire naturam vel ꝓprietatē aliquāquam ſit inuenire ī alia. Ad aliud qd̓ obijcit̉. accidens ſubſtantia facit maius: ſimilit̓ nec corpusglorificatū cum glorificato ⁊cͣ. Dicendū iſtud veruꝫeſt de accn̄te qd̓ ẜm naturaleꝫ exn̄tiam ꝓpriū exiſtitin ſubiecto. tale aūt accn̄s ꝗa in ſubiecto eſt: fac̄ maiꝰcum illo nec locū maiorē occupat cum ſubiecto: quia locus ſubiecti eſt locus ip̄ius. ſecus eſt de accn̄te qd̓ virtute ſuꝑnaturali eſt habens dimenſioneꝫ pret̓ ſubiectū. tale aūt qn̄ locū occupat alio hn̄te ꝓpria dimēſionē maioreꝫ locū occupat ꝙͣ ſe ſolū: quia ex illoꝝ cōiunctionedimēſio addit̉ dimenſioni efficit̉ maioris loci occupatio. Ad illud qd̓ obijcit̉. liquor appoſitus pōt facere ibi ſit ſacramentū. ecōtrario ⁊cͣ. Dicēdū ē ſimile. ſpēs eſſe ſacramētales ml̓tis modis deſtrui pn̄t: vt manducatōꝫ putrefactioneꝫ diuiſioneꝫ eaꝝ cōmixtioneꝫ rei alterius: ad quaꝝ deſtructōꝫ ſequit̉ deſitio ſaeramēti. Sꝫ ꝯuerſio elemēti in ſacr̄m pōt fieri niſi virtute ſuꝑnaturali mīſterio ſacerdotali.Articulus quartusOnſequēter querit̉ de oꝑatōe tranſmutatōisEt primo de oꝑatōe corruptōis. Scd̓o de generatōne vermis ex ſpēbus corruptis.De primo queriturᵐ. §. j.Utꝝ ſit naturalis: an no. ſit naturalis videt̉ ſic. Sialiquid cōuenit alicui naturaꝫ: illa natura manēte illd̓idem illi naturaliter cōueniet. ſꝫ accn̄tiuꝫ natura manetoīno niſi ꝙͣtum ad eſſe illius in ſubiecto vel ſubſtātia. igitur cum naturam ſunt ille ſpēs corruptibiles. vel ꝓpterdefectū virtutis naturalis. vel quia cauſat̉ a ꝯtrarijs:hn̄t cōtraria. om̄e qd̓ hꝫ contrariū eſt naturam corruptibile. ⁊cͣ. aūt ſpecies iſte vere habeāt naturamꝯtrarietatis vnde ſunt naturaliter corruptibiles: patꝫhoc. quia vbi ſunt ꝯtraria ẜm eſſe ſpūale: pn̄t ſimul ineodeꝫ ẜm idem. ſicut ꝯtrarij colores in eodem medioſenſu intellectu. hic poſſint ſimul eſſe ꝯtrarij colores nec ſapores: ſꝫ mutuo ſe expellūt: hn̄t naturā contrarietatis. Item Anẜ. de ꝯceptū virgi. diſtinguit tripliceꝫ curſuꝫ. naturaleꝫ ſcꝫ voluntariū mirabileꝫ.dicit mirabilis eſt a deo immediate. cum deus nihilimmediate corrumpat. virtus .n. diuina eſt ſaluatiuacorruptiua. illa corruptio ſiue putrefactio eſt a deo īmediate. eſt mirabilis nec volūtaria. eſt natural̓. Item ad ꝑditioneꝫ ſiue deſitionē reꝝ ſufficeret ſubtractio diuine virtutis. neqꝫ requirit̉ aliqua oꝑatio mirabilis. Item ſpēs hmōi vt erant in ſubiectis naturalitererant corruptibiles: naturam tendebāt in corruptionem. ſꝫ vt dicit Inno. ſi ſpecies in aliquo a ſimilitudīerecederet: verum ſacr̄m eēt. igit̉ ſicut tūc fuit de illis:ita nūc. igit̉ ſi tunc corrumꝑent̉ hoc eēt naturā: ſil̓it̓ nūc. Contra. forma eſt compoſitōꝫ ꝯtingens ſimplici inuariabili eſſentia conſiſtens. igit̉ inuariabile ceuenit forme ẜm ſe. vnde ſi cōueniat variari hoc ſolūapplicatōꝫ ad materiam. Si ſeparet̉ a materia: nulmodo naturam variat̉. ſi ſeꝑata variat̉: hoc ē contranaturam eius. miraculoſe. Item qn̄ potentia reſtituitur alicui que eſt ẜm naturam: tunc collatio potētieeſt miraculoſa ſꝫ actus naturalis. aūt datur potentianoua ſupra naturam: collatio potentie eſt mirabilisegreſſus in actum. vt pꝫ in hoc eſt virgineꝫ parere. Sꝫſuſciꝑe ꝯtraria hoc eſt ꝓprium ſubſtātie ſupra vel ꝯtranaturam accn̄tis. ſemꝑ egreſſus in talē actū qͣntūcūconferat̉ potentia erit miraculoſus. ſꝫ ſi corrumpant̉ ſpēshmōi: neceſſe eſt illas ſuſciꝑe ꝯtrarias diſpoſitōes. ergotranſmutatōꝫ ſiue corruptioneꝫ fieri circa hmōi erat naturam: ſꝫ miraculoſuꝫ. Item ex eiſdeꝫ generat̉ res corrumpit̉ naturam ẜm ph̓m. ſꝫ ſubſtantia materiacum forma eſt cauſa oīm accn̄tiuꝫ que in eis ſunt: vt habetur alibi. ſubſtantia igit̉ materia cum forma eſt cauſacorruptionis accn̄tiuꝫ. ſꝫ ſeꝑata cauſa effectus ſeꝑatur.igit̉ accn̄tia ſeꝑata a ſubſtantijs ſunt actu corruptibilia naturam. ⁊cͣ. Item materia prima eſt ſubiectūomīs ꝯtrarietatis. igit̉ vbi nihil eſt de prima neqꝫ aliꝗdcōtrarietatis. cum ꝯtrarietas ſit cauſa corruptōnis naturalis: vbi nihil ē materie prime nec poſſibilitas ad corruptioneꝫ naturam. ſꝫ iſte ſpecies cōmunicāt aliꝗdprime materie. igit̉ nec poſſibiles ſunt ad coruptionenaturam. igit̉ ⁊cͣ. Iteꝫ drn̄tia eſt inter formas math.maticas naturales. naturales abſtracte intellectūabſtrahunt̉ a ꝓprietatibꝰ naturalibꝰ. vt .n. abſtracte ſūt habent ꝓprietates illas. ſꝫ forme mathematice abſtracte abſtrahunt̉ a ꝓprietatibus ſuis naturalibus. immoipſe ꝓprietates demonſtrant de illis. ſicut de triangulohabere tres angulos. igitur cuꝫ ſpēs iſte naturales ſcilꝫpanis vini abſtracte ſunt ſiue ſeꝑate: neceſſe eſt ſeparent̉ a ꝓprietatibus naturalibꝰ. igit̉ cum a ꝓprietatibꝰnaturalibus habeant forme naturales naturam agendi patiendi: forme ſic ſeꝑate non habent naturā neqꝫ adi neqꝫ patiendi. ſic neqꝫ pn̄t naturaliter putrefiericorrumpi. Item omīs actio naturalis eſt a forma: paſſio a materia. dico a forma a materia que ſunt ſub̓e.cuiꝰ ratio eſt: quia etſi forma que eſt accidens poteſt eſſealiquo modo virtus agendi a ſuis principijs: hoc tamēeſt ẜm illa recipiuūt influentiam a principijs ſubſtantie. igitur ſi ſpecies iſte ſunt ſeparate a ſubſtantia ꝙͣtuꝫad materiam ꝙͣtum ad formam. neqꝫ enim habent ſubſtramentum ſubſtantie forme vel materie. igitur neqꝫuenit illis paſſio neqꝫ actio per naturam. igitur nec corruptio naturalis. Item aliud eſt putrefieri putrefactum eſſe. Putrefactio auteꝫ naturalis eſt per actionem paſſioneꝫ in materia: ſicut omnis actio naturalis. igitcum ſpecies iſte non cōmunicant in materia cum naturaliter agente exteriori: eſt putrefactio naturalis. Reſponſio. vt. tactum eſt opere mirabili in ipſis ſpeciebꝰrelicta eſt aliqua natura propria ſcilꝫ quam habebantīſubſtantijs. vnde illa qua agebant patiebantur. alit̓enim recederent a ſimilitudine prima. ideo naturalitranſmutantur corrumꝑantur. Ad hoc quod obijcit forma eſt compoſitione contingens ⁊cͣ. Rnſio. reueraibi loquit̉ ph̓s de forma accn̄tali. auteꝫ de quacūqꝫ: hde illa que oīno forma eſt. vnde loquit̉ de quantitate