Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioConſequēter queri.§. ij.tur. Utꝝ ſpēs hꝰ ſacram̄ti pn̄t reficere nutriire naturaliter. Uidet̉ ſic: hoc. illud qd̓ cum exceſſu ſumptuꝫinebriat: debito ſumptuꝫ reficit nutrit. ſꝫ. j. coꝝ. xj.habet̉ in textu glo. aliqui inebriati ſunt ex vſu ſpēꝝ. ꝯſtat naturaliter. ſꝫ ſi naturaliter inebriare pn̄t: naturaliter reficere nutrire pn̄t. naturaliter inebriāton̄ditur hoc. virtus vini qn̄qꝫ diffundit ſe aera exͣꝓpriam ſub̓am ſiue ſubiectum: inebriat aliquos ad qͦsptingit: hoc naturaliter. nec impedit̉ actio eius natualis ꝙͣtum ad hoc: ex hoc eſt in ꝓprio ſubiecto. a ſimili videt̉ hic ⁊cͣ. Cōtra. illud ꝓprie reficit nutrit qd̓cōuertitur in ſub̓am eius qui debet nutriri. ſꝫ nullo modoōt accn̄s conuerti in ſub̓am naturam. nec nutrire.Ad hoc dd̓m. virtus naturalis relicta in ſpeciebꝰ:naturaliter poteſt immutare ſenſuꝫ. vnde bene concedo virtus vini mirabiliter relicta in ſpecie pōt naturalit̓gere in guſtum. in tanta quātitate poſſet ſumi ineriaret natural̓r. virtus aūt hmōi quia eſt diffuſiua nature: poſſet naturaliter diffundere ſe vſqꝫ ad cerebrumꝑturbare ſpiritus inebriare. ſicut virtus vini qn̄qꝫ diffundit ſe: ita ſola virtute ſine aliquo vſu ſubſtantie vini inebriat. Ad illud qd̓ querit̉ de refectōne nutritione. dico refectioneꝫ eſſe anteꝙͣ alimentū fiat ſil̓e: vtpote qn̄ replent̉ loca euacuata digeſtioneꝫ. Dico etiā nutritioneꝫ qn̄ alimentū ſimile factū alendo fit reſtauratio ꝑditoꝝ vnioneꝫ alimenti cum alendo. Dicenduꝫrefectio vel nutritio nullo modo fit neqꝫ fieri pōt naturaliter ex ſolis accn̄tibus. Poteſt dici. in oꝑe refectōis nutritōnis ẜm loquimur in materia iſta: eſt aliquidmirabile aliquid naturale. Mirabile v̓o vnuꝫ eſt eſtibi virtus panis vini ſine ſubſtantia. Aliud eſt. deficientibꝰ ſpeciebꝰ ita deſinente ſacramento: reuertit̉ ſubſtantia panis vini. Unū autē opus naturale eſt. ip̄aſubſtantia panis vel vini reuerſa reficit nutrit ſumētē. Ex dictis pꝫ rn̄ſio ad illud qd̓ obijcit̉. ſi ſpēs naturaliter pn̄t inebriare extra ꝓpriam ſubſtantiā: naturalit̓pn̄t reficere nutrire ⁊cͣ. Dicēdū eſt neceſſe. In refectione .n. requirit̉ repletio loci euacuati. In nutritōnevnio alimēti cum alendo. quoꝝ neutꝝ naturaliter pōt fieri ex ſolis accn̄tibꝰ: lꝫ diffuſioneꝫ virtutis poſſent ſpecies cerebrū ꝑturbare: ita homo inebriari.Ayticulus tercius Onſequenter queritur de oꝑatōne ꝯuerſiōis. querit̉. vtꝝ accn̄tia habeant potentiā cōuertendi aliquod humidū: vt vinuꝫ vel aquaꝫ inientū. vtpote ſi vino conſecrato apponat̉ aqua velvinū. Et videtur ſic: hoc accn̄tia in hoc ſacramento hn̄t eandeꝫ virtuteꝫ quam haberent in eſſe ꝓprio naturali. vn̄ Inno. In quo ſil̓itudo deficeret: in eo ſacr̄meſſet ⁊cͣ. ſꝫ in eſſe ꝓprio naturali haberent poteſtatē conuertendi hmōi accn̄tia in ſui naturam. cum ꝯuerſio naturaliter fiat: videtur appoſitū debet ꝯuerti potius ī ſimile cōuertenti: ꝙͣ in vinū vel aquam. ſꝫ in purum accn̄s pn̄t hec accn̄tia illud appoſituꝫ conuertere: niſi fiat illius tranſubſtantiatio vel ānihilatio. aūt pōt hmōioꝑationeꝫ fieri ānihilatio. oportet fiat tranſub̓atio: ita conuerſio in ſacramentuꝫ. Iteꝫ maioris virtutiseſt conſecratio in hoc ſacramento ꝙͣ bn̄dictio in aqua. ſꝫaqua bn̄dicta appoſita aque non bn̄dicte facit totaꝫ bn̄dictam in aliqua quantitate. vinum conſecratuꝫ facit vinum conſecratum appoſitum conſecratum. Iteꝫ qnapponitur vinum vel aqua ſpecies ille occupant maioreꝫlocum. ſanguis xp̄i eſt ſub maiori ſpecie. ſꝫ ſanguis xp̄ſ eſt ſub maiori loco niſi aliud in ipſum ꝯuertat̉. illd̓quod apponit̉ cōuertitur in ip̄m ſanguineꝫ. ſpecies ēſacramentū cōuertit illud in ſacramentū. Item qn̄ ponitur vinuꝫ vel aqua fit vna ſuꝑficies. aut illa ſuꝑficies eſt in ſubiecto vel ſine ſubiecto. ſi in ſubiecto: ſi modicū quid apponatur deſinit eſſe ſacrimentū. ſi ſine ſubiecto: totum eſt ſacr̄m. Si dicatur ẜm vnam ꝑteꝫ eſtin ſubiecto: ẜm aliam. Contra.natur aqua miſceātur vſqꝫ ad minima: tūc eſt aſſnare ꝑtes diuerſas. neceſſe eſt tunc ſalteꝫ conuertat̉. Iteꝫ accidescum ſubſtantia occupat maioreꝫ locum nec facit maius: ſil̓r nec corpus glorificatū cuꝫ glorificato. exquo in calice eſt niſi corpus xp̄i glorificatū cuꝫ ſpecie vini. cum illud qd̓ apponit̉ manet cum ſua ſub̓a: illud cumcorꝑe xp̄i occupabit maioreꝫ locū ꝙͣ ante fuit occupatum ab accn̄te cum corꝑe. Hoc aūt pꝫ eſſe falſuꝫ. ex pꝫ illud quod apponit̉ manet in ſua ſub̓a ſꝫ ſolū ſpeciesillius. ita neceſſario ē ibi ꝯuerſio. Iteꝫ ſi apponereturibi ſacr̄o aqua in valde magna quātitate: ip̄m ſacramētūſcꝫ ſpecies vini abſorberet̉ ab aqua ꝯuerteret̉ in illaꝫ.pari rōne videtur econuerſo. ſi aliquis liquor apponeretur ipſi ſacramento in tam parua quātitate ſpeciespredominaret̉: ꝯuerteret̉ in ip̄m ſacr̄m. Contra. virtꝰconuertendi eſt in elemento ſꝫ in verbo. qn̄ addituraliud elementū ſpeciei fit ꝯuerſio. manet ſubſtantiacum accn̄tibꝰ. conuertit̉ in ſacr̄m. Iteꝫ ſi conuertitur: aut virtute ſanguīs: aut virtute vini: aut virtuteſpeciei. Non virtute ſanguinis: quia ille ſanguis eſt glorificatus. hꝫ potentiā cōuertendi aliud in ſe. virtute vini: qꝛ eſt ibi vinuꝫ. Nec virtute ſpēi: cum virtustranſubſtantiādi ſit data ipſis ſpēbus ſacramēti. ergonulla eſt virtus que hāc poſſit face̓ ꝯuerſionē. Rn̄ſio. accn̄tia iſta hn̄t potentiā ꝯuertendi aliā ſub̓am ī ſacramentū. hoc eſt: qꝛ in hoc ſacramento fit conuerſiohmōi niſi virtuteꝫ verbi. vn̄ quantūcūqꝫ huic ſacramēto apponat̉ de alio elemento: niſi aſſit virtus v̓bi: fieretꝯuerſio in ſacramentū. Ad primū dici pōt. accn̄svini pōt cōuertere elementū appoſitū in naturaꝫ vini. ſedneqꝫ pōt illud cōuertere in purum accn̄s neqꝫ ī ſanguīeꝫxp̄i. Ad hoc qd̓ obijcit̉.appoſitum potius debet conuerti in ſimile ꝯuertenti ⁊c̄. Dicendū eſt verū. qꝛ accidens hmōi hꝫ de ſua natura potentiā ꝯuertēdi: ſꝫ potius de natura ꝓprietatum vini miraculoſe exn̄tiū ī illo. hoc naturaliter ſicut naturaliter immutat ſenſuꝫ.pter hoc pōt ꝯuertere in accn̄s purū: ſꝫ in illud cui inſunt ꝓprietates vini naturaliter. Ad aliud dd̓m.eſt ſimile de ꝯuerſione aque ſimpl̓r in aquā bn̄dictā illa de qua hic agit̉. In illa aūt ꝯuerſione eo eſt ibi completa cōmixtio: eſt vnio ad qua ſequit̉ quedam indiuiſioſanctificatōis: ꝓpter quam illa tota aqua rōne vnius eſtſanctificata. In hac auteꝫ ꝯuerſione etſi fiat ꝯuerſio ī aliqd̓ habens ꝓprietates vini: fit ibi cōuerſio ſub̓e alicꝰin corpus xp̄i: que fit tm̄ virtute ſuꝑnaturali. Ad hocquod obijcit̉. qn̄ appoītur aliquid ſpecies ille occupātmaioreꝫ locuꝫ. ita ſanguis xp̄i eſt ſub ſpecie maiori. adqd̓ ſequitur neceſſario aliud fuiſſe cōuerſum in ip̄m ſanguineꝫ. Dicendū hoc eſt falſum. ſuppoſito etiam ſanguis xp̄i contineat adhuc ſub ſacramēto. lꝫ .n. corpꝰ xjvel ſanguis contineat̉ qn̄qꝫ ſub maiori ſpecie qn̄qꝫ ſb̓mnori: vtpote in caſu ſuppoſito. ex hoc non ſequit̉ aliꝗd fuiſſe cōuerſum in corpus xp̄i vel ſanguineꝫ: ſꝫ potius ip̄aꝫſpeciē continentē fuiſſe dilatataꝫ aliquid appoſitum. Si obijciatur ẜm maioris quantitas eſt ſpēs continēs corpus xp̄i: neceſſe eſt illud qd̓ eſt tranſmutatuꝫ inillud ꝓportionaliter eſſe maioris. Dicendū hoc ē verūqn̄ ſpecies conuerſi preciſe contermīabiliter continet.ſꝫ ita eſt in caſu ꝓpoſito priori retenta ſuppoſitōe. Aliter aūt pōt dici ſine preiudicio melioris ſnīe .ſ. qͦcunqꝫhumido appoſito diuiſo ẜm ꝑtes ſpēi cōtinētis ē ibiſacr̄m. enī humidū ꝑue quātitatis apponat̉ hūidoge maioris: qꝛ in hmōi ſubſtātijs ſtat diuiſio ẜm materiā: cum ſit ponere diuiſionē quo ad ꝑtes ẜm materiāfieri vſqꝫ ad minima: ncc̄io oportet nullā ꝑteꝫ ſpēi ꝯtinētis ꝑmanere in puritate accn̄tis: cum iam ſubſtātia hūidi appoſiti admixta eſt complete ſingulis ꝑtibꝰ illius ſpeciei. ſi: in hoc ſacr̄o ẜm veritatē ſacramēti nihil eſt