prius ꝑ naturā eſt ſubſtantia corporea ꝙͣ caro. ⁊ cū ē ſubſtantia corporea: ſtatim eſt ibi corpus quantitas ſuperficies ⁊ linea. Si igit̉ hec ita ſe hn̄t cum ꝑ naturaꝫ alia ſitnatura forme ꝙͣ natura materie. ⁊ ꝓinde hͦ intellectu diſtinguimus. ⁊ ꝓinde pōt hec actualiter diuidere infinitadei potentia ẜm ꝙ dicit Baſilius. Si pōt deꝰ ſeꝑare ſb̓alem formā panis manentē a ſua materia: multo fortiꝰ qd̓eſt a materia abſolutius .ſ. quantitatē. Et ſi hͦ: cū quantitas ſit primū accn̄s ſub̓e ſuꝑ quam ſuꝑordināt̉ alia accidentia. ⁊ ideo eſt quantitas ſcd̓m predicamentū ipſa miraculoſe manente ſeꝑata a ſuo ſubiecto: ſimul cū eo cetera omīa neceſſaria ſegregant̉. ſicut ſi quis a ſcuto pictoſeꝑat pannū qui eſt ſubſtramentū coloꝝ: tollat ſiue ſeparat ipſos colores. Dicendū ē igit̉. ꝙ color figura ⁊ accn̄tia illa hn̄t quantitatē ꝓ ſubiecto ⁊ illam denoīant. vnd̓illa figura eſt alba ⁊ rotunda. vnde color eſt in figura illa: figura illa eſt in quantitate: quātitas eo ꝙ eſt de genaccn̄tiuꝫ ꝓpinquiſſimo ſub̓e: illa cum alijs ſeꝑata a ſub̓aeſt ſubiectū alioꝝ ⁊ ab illis denomīat̉. ſꝫ quantitas quoad denominatōꝫ ī ſe reflectit̉ ⁊ ſe denoīat ſil̓r ⁊ alia. vnd̓dicit̉ hec ſpecies vel forma eſt quanta. ⁊ hoc eſt: quia qͣntitas eſt vt ſubiectuꝫ illius forme. vt albedo dicit̉ quāta:quia ſuꝑficies. quanta .n. eſt albedo ſuꝑficie diffinies.¶ Ad aliud dd̓m. ꝙ diſſimiliter eſt in hͦ ſacramēto ⁊ ī illo. Sacr̄m .n. baptiſmi eſt ad deletionē culpe originalis.in aīa ⁊ pene in carne. Eſt .n. pena relicta in carne a culpa ip̄a. vnde ablutiuū ibi reſpicit aīam abluendaꝫ a culpa: ⁊ corpus abluendū a pena. vnde Damaſ. qm̄ duplexeſt homo: ex aīa ⁊ corꝑe: dupliceꝫ dedit nobis purgatōꝫ.ꝑ ſpiritū ⁊ aquam. Spiritu quidē: quia ẜm imagineꝫ ⁊ſimilitudinē renouante. Aqua aūt ꝑ ſpūs grām purgātecorpus a peccato ⁊ a corruptōe liberante. hec Damaſce-nus. Baptiſmus gͦ eſt ad delendū culpam originaleꝫ abaīa ꝑ ſpiritū: ⁊ penam a corpore ꝑ aquaꝫ. Un̄ ſpūale ablutiuū rn̄det ſpiritui: ⁊ corꝑale corpori. quia igit̉ ē ablutiuū corporis: cōuenit vt maneat in natura corꝑali. Sedin hoc ſacramento ſumit̉ cibus ſpūalis tm̄. vnde ꝗcquideſt ad carnis refectōneꝫ tolli debet: vt refectio ſpūalis totaliter queratur. ¶ Ad aliud dd̓m. ꝙ vt dictū eſt ſpeciespanis ⁊ vini tenent noīa eoꝝ quoꝝ ſunt ſpēs. vnde dicit̉eſſe cōiugatio cum pane ⁊ vino: rōne cōiugatōis cuꝫ ſpeciebus panis ⁊ vini. ¶ Ad aliud dd̓m. ꝙ ꝑ omīa ideꝫ fit:augmentū in illa ſpecie vini ſub qua xp̄s eſt: qd̓ fieret ſieſſet vere vinum. ⁊ cauſa hꝰ eſt. quia ſi in aliquo effectuvel conſequēte diſcordaret a vero vino: nō iam eēt ſacͣmētum .i. ſacrum ſecretum: ſꝫ ibi ſe ꝓderet. ⁊ ꝑ ꝯn̄s merituꝫfidei euacuaret: qua nūc ibi credit̉ eē xp̄s. qd̓ nullo pōtexꝑim̄to explorari. Si aūt aliꝗs etiā ꝯſequentiū effectuūqui ſunt in vino ibi deeſſet: poſſet iam exꝑimēto explorari qd̓ nō fide tenet̉ ſola. Un̄ Hugo de s. vic. Si ī aliquoa ſimilitudine recederet: verū ſacr̄m nō eſſet: ⁊ ꝓderet ſeibi: ⁊ tolleret locū fidei. hinc eſt ꝙ inebriant illa accn̄tiavt vinū ⁊ nutriūt ⁊ omīa talia faciūt. ⁊ hec quodāmodomniraculoſe fiūt: vt poſt patebit. ſicut miraculū eſt ꝙ ē accidens ſine ſubiecto ſubſtantie: ſic eſt miraculū ꝙ ꝑ oīa īeffectu cōmunicant cū ſubſtantia alia accn̄tia. ſic gͦ nō eſtẜm naturam ſꝫ ẜm miraculū: ꝙ illa accn̄tia cum vino ſuper infuſo occupant locum maioreꝫ. ⁊ niſi hoc eēt: proderet ſe xp̄us ⁊ nō eſſet meritū fidei. ¶ Ad hoc igit̉ qd̓ obijcitur dd̓m eſt. ꝙ cum dicit̉ quantitas nō dilatat̉ neqꝫ extendit̉ niſi extento ſubiecto in quo eſt. verū eſt naturalit̓.miraculoſe bn̄ pōt. ¶ Ad aliud dd̓m. ꝙ nullum eſt inconueniēs ponere ibi accn̄tia ſine ſubſtātia. immo multipl̓xeſt ꝯuenientia ꝙͣtum ad ip̄m ſacramentū. nec etiam ī hocfit preiudiciū aliqd̓ deo nec ipſis accn̄tibꝰ: cum ī hac poſitione on̄ditur potentia dei que poteſt ſupra illud quodpōt natura. ⁊ accn̄tia ſortiūtur eē nobilius ⁊ ip̄i ſumentiſuffragant̉. Nec fit aliquid in preiudiciuꝫ nature. qꝛ ꝙnaturale eſt: ad id qd̓ eſt ꝑfectiōis homīs ordinat̉. ¶ Aaliud dd̓m. ꝙ ſicut albedo eſt ibi ſine ſubſtantia ē miraculuꝫ: ꝙ tn̄ albedo immutat eſt ꝑ naturam. Sil̓r dico ꝙſpecies que pōt putreſcere qd̓ nō eſt ſine ſubiecto eſt ꝑ miraculum: ꝙ tn̄ putreſcit eſt ꝑ naturaꝫ vt. jͣ. patebit. ꝗa eīvirtute diuina ⁊ mirabili in his ſpēbus relicta eſt natura ſubſtantie in qua erant illa. naturaliter pōt ꝓgredi īactum ſuum. Unde dd̓m. ꝙ lꝫ vbi in creatura aliqua naturaliter radicat̉ virtus oꝑatiua naturalis. neceſſe eſt ꝙillius oꝑationis ſit ſubiectum ſubſtantia corporea. n̄ tihic: quia virtus oꝑatiua naturalis que prius fuit ī ſubſtantia panis: mirabiliter relicta eſt hic in ſpecie panis.¶ Ad aliud dd̓m. ꝙ lux ꝓut eſt de eſſe albedinis nō eſt inactu ſuo. vnde albedo cōcernit in eſſe ſuo lucē incorporatam. Eſt .n. albedo naturaliter ex incorꝑatōne lucis cumſubiecto albedinis. ſubiecto dico ſubſtantia n̄ quantitate ſola. ſꝫ virtute mirabili eſt incorꝑatio lucis que ē de eēalbedinis in ſpecie panis in ſubiecto .ſ. in quātitate. ⁊ exilla incorꝑatione eſt conſimili modo potētia que an̄ fuitex incorꝑatione in ſubiecto ſubſtantia. nec eſt drn̄tia niſi ꝙͣtum ad hoc: qd̓ prius fuit naturalit̓ nūc eſt mirabiliter. ¶ Ad vltimū dd̓m. ꝙ vinum nō conſecratū appoſitūſpeciei diuidit illam ſub cuius ſingulis ꝑtibus diuiſis ētotus xp̄us: ſicut ſub ſingulis ꝑtibus diuiſis ſpēi panis.nec anteꝙͣ cōmiſcent̉ ita ꝙ fiant vnū ſimpl̓r: ſicut efficit̉color vnus ⁊ ſuꝑficies vna. Si autē eſſet tanta appoſitiovini ⁊ tanta cōmixtio ꝙ ꝑuentum eēt ad terminuꝫ cōmixtionis. ita ꝙ ſpecies que fuit ſacr̄m ſanguīs: nō eſſꝫ. dico ꝙ nō eſſet tūc ſpēs vini ſacram̄ti ſicut nec ſpēs panisqn̄ ita cōmutata eſt ꝙ nō eſt ſpēs. vn̄ nūqͣ ſpēs ens ī ſubiecto ſubſtantia eſt ſacr̄m.Articulus terciusOnſequent̉ querit̉. vtꝝ congruat ꝙ in hoc ſacramento ſint accn̄tia ſine ſubiecto. Et videt̉ꝙ ſic: ꝑ hoc ꝙ cibus qui diſpenſat̉ in hͦ ſacramento eſt timcibus anime. ꝓpter qd̓ conuenit ꝙ ſit omninō ſpūalis. ꝯuenit gͦ ꝙ nihil qd̓ ſit cibus corꝑalis ſubſitſpēbus hꝰ ſacramenti. ⁊ ita ꝙ ſint ſine ſubiecto. ¶ Cōtͣ.apparentia ſine exn̄tia eſt cauſa fallacie ⁊ erroris. hͦ minime conuenit huic ſacram̄to qd̓ eſt ſacr̄m veritatis. gͦ minime cōuenit ꝙ hic appareat panis ſine exiſtentia panis.¶ Item duo ſunt neceſſaria in hoc ſacram̄to ⁊ ī alijs. ſcꝫverbum ⁊ elementū. Ex ꝑte verbi nullo modo ꝯueniret ꝙeēt apparentia ſine exiſtentia. ſil̓r videt̉ ex ꝑte elementi.¶ Item oꝑe diuino ⁊ mirabili nō debet fieri aliꝗd qd̓ p̄iudicetur nature rei. ſꝫ cum res ponit̉ in ſtatu qui ſue nature nō conuenit: illi preiudicat̉. ſꝫ ponere accn̄s ſine ſb̓iecto eſt ponere illud in ſtatu qui ſue nature nō cōuenit.gͦ hoc minime cōuenit opere diuino ⁊ mirabili. ¶ Rn̄ſio. ꝙ congruit in hoc ſacramento accn̄tia eſſe ſine ſubiecto. Cuiꝰ multiplex eſt rō. Una eſt. vt illud qd̓ eſt ſacram̄tum ſimpl̓r oīno duceret ad aliud. Si .n. panis ibi in veritate eēt panis eſſet ſignū hꝰ ſacr̄i: ſignum illud eēt rescompleta in ſe ⁊ ita non eſſet ita efficaciter ductiuū ī aliud ſicut nūc. eo enim ꝙ ſolum ſignum eſt: efficaciſſime ducit in eius ſignatū: ⁊ querit̉ in hoc cibus ſpūalis nō carnalis. Ambro. in li. de miſterijs. In illo ſacramēto xp̄useſt quia corpus xp̄i. nō gͦ corꝑalis eſca ſꝫ ſpūalis. dico igitur vt homo totaliter raꝑetur ad eſcam ſpūaleꝫ: diſpoſuit diuina ſapientia vt in hoc ſacramento nō eēt eſca carnalis. Alia ratio eſt edificatio fidei ad credendū ea queſunt ſupra naturam. vnde Hug. diuina ſapīa carneꝫ xp̄iſub principalis edulij ſpecie velauit. ⁊ ſic ſumendā ꝓpoſuit: vt ſenſus in vno foueret̉: ⁊ fides ī alio edificaretur.Item alia ratio eſt ꝓuocatio fidei ad credendū que ſuntſupra intellectum. In hoc .n. ſacramēto valde ncc̄ia ē captiuatio intellectus ꝙͣtuꝫ ad hoc quod de ſe poteſt ⁊ ſublimatio eiuſdē fide grandi. quia in hoc ſacramento ſuntmulta ſupͣ naturā ⁊ intellectu. placuit igit̉ diuine diſpenſationi vt intellectus in ſacr̄o exteriori cōſideraret aliꝗdſupͣ naturā: vt ſic expediret̉ magis ad cognoſcenduꝫ ꝑ fidem in re ſacramenti quod eſt ſupra intellectum. vn̄ conſideratio ſpeciei ſine ſubſtantia que eſt ſupra naturam: