Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

annibilatio vniuerſi oīno ſimpl̓r. Dicendū ē veꝝ.quia ip̄m vniuerſuꝫ eſt in aliud mutatū .ſ. in corpus xp̄ivnde eſt ānihilatū ſicut nec panis. Aliter pōt dici.reuera tali cōuerſiōe exn̄te ānihilatū ē ip̄m vniuerſum.nec eſt ſimile de pane: qꝛ ad vniuerſi requirit̉ numerꝰreꝝ in ſummo ordo. hic ordo reꝝ in numero ſummoformaliter dat vniuerſo. ſꝫ facta ꝯuerſione rerū ſingulariū in corpus xp̄i oīno ānihilatus ē numerꝰ ordo re numerataꝝ. quia numerus ordo iſte ꝯuertitur īcorpus xp̄i: ſꝫ ſolū ſubſtātie numerate ordīate. ꝓpterdico. aliter eſt de pane ꝯuerſo ī corpus xp̄i vniuerſo.ſuppoſito ꝑtes vniuerſi ꝯuertant̉ in corpus xp̄i. Conuerſis .n. ꝑtibus vniuerſi: ꝓpter conuertit̉ illud qd̓eſt dans formaliter ipſi vniuerſo: ſicut eſt in ꝯuerſiōepanis. Nec tn̄ dicendū eſt oīno ānihilat̉. quia illa queſunt de eſſe materiali vniuerſi ānihilant̉: īmo in aliudꝯuertunt̉. Ad illud qd̓ obijcit̉. vtraqꝫ tenta poſitiōeẜm oīmodaꝫ indifferentiā eēt ens. vnde ſi ex vna poſitione ſequit̉ ip̄m fuiſſe ānihilatū: ex alia. Dicenduꝫ ſequit̉. quia qd̓ dicit̉ ānihilatū dicit̉ ens ſimpl̓r. ens vt eſt terminꝰ motus .ſ. ānihilatōis. aūt ſe hꝫ ens indifferent̉ vt eſt terminꝰ motus ī illa duplici poſitione: quia in vna ſe hꝫ quaſi terminꝰ motus ē ānihilatio ſiue deſitio ſimpl̓r: in alio ꝓut eſt terminꝰ defectusꝙͣtum ad ꝑtes materiales illius ex ꝯuerſione illaꝝ ī corpus xp̄i. hec aūt deſitio non eſt ānihilatio ſimpl̓r. Pret̉.ẜm vnam poſitōꝫ manēt forme accn̄tales ſimul cum virtutibus actiuis: ẜm aliā. vn̄ ſe hn̄t in eadeꝫ differētia. Ad aliud dd̓m. bn̄ verū eſt: qd̓ fuit panis ē nihil ens. nec ex hoc ſequit̉: ānihilat̉. niſi addat̉ ēꝯuerſus in aliꝗd aliud. ſꝫ hec eſt falſa negāda. Adqd̓ obijcit̉. in naturali tranſmutatiōe ſi nihil remanetcius qd̓ tranſmutat̉ ⁊cͣ. Dicendū hoc ē: quia virtus natureōt ꝯuertere vnū ens ſimpl̓r in aliud: niſi aliꝗdꝑſiſtat qd̓ ſit ſubiectū actōis nature inducti hmōiactioneꝫ. ꝓpter qd̓ ſi nihil remanet de eo qd̓ trāſmutat̉ īactione naturali: ceſſat ipſa actio nec pōt cōuertere illudin aliud ſꝫ oīno ānihilat̉. ſecus ē de virtute ſupra naturaꝫque vnū ens actu in aliud ens actu pōt mutare ſine ſuſcipiente illius in qd̓ mutatū ē. quia igit̉ lꝫ in hmōi action ſit ſuſcipiens eſſe illius in qd̓ mutatū eſt: nihilominus qꝛ qd̓ mutat̉: mutat̉ in illud. debet dici hec mutatio ānihilatio. Ad aliud qd̓ obijcit̉. generatio ſuccedens corruptioni tollit illā ⁊cͣ. Dicēdū ſi exiſtētiacorꝑis xp̄i ſuccederet deſitioni panis. ita panis deſinit eſſe in ꝓprio eſſe: nullo ꝯuerteret̉ in corpꝰ xp̄i: illadeſitio eēt anihilatio ſicut ſi ſuccederet. ſꝫ non eſt ſic. Ad hoc qd̓ obijcit̉. ſi ꝑtes alicuiꝰ ānihilarēt̉ ⁊cͣ. Dicendū hoc verū eſt: ſꝫ ꝑtes panis ānihilant̉ ſꝫ in ſuototo conuertunt̉ in corpus xp̄i. Ad qd̓ obijcit̉. cuꝫdicit̉ ex pane efficit̉ corpus xp̄i. hoc qd̓ dico ex: ſolūmodoordineꝫ dicit. Dicendū nequaꝙͣ. īmo hoc dicit ordinē: dicit ſuū caſualē terminū ꝯuerſionis a quo. Adillud qd̓ obijcit̉. in actione naturali eſt trāſſubſtantiatio rōne forme que deſinit ⁊cͣ. Dicendū eſt ſic:quia forma in actōne naturali ꝯuertit̉ in aliꝗd aliud:ſꝫ ſimpl̓r annibilat̉. ſed panis lꝫ priuet̉ ſuo ꝓprio: conuertit̉ ī aliud qd̓ hꝫ melius nobilius. Ad alid̓ qd̓obijcit̉. actus panis oīno ānihilat̉. Dicendū actusẜm eſt ideꝫ qd̓ endelichia ſiue forma ānihilat̉: qꝛ totale ex ꝑte panis conuertit̉ ī totale ex ꝑte corꝑis xp̄i. ſi ſumatur actus qui attendit̉ in agere exteriori qd̓ eſt refice̓vel aliud hmōi: ānihilat̉ īmo virtute mirabili ſaluat̉ īip̄is accn̄tibꝰ. ſi ſumat̉ actus vt eſt virtutis ſiue efficiētisintra tenēs materiā cum forma ſaluans ip̄m panem ineſſe ꝓprio: forte actus ille ānihilat̉. ſꝫ ex illa ānihilatione ſequit̉ ānihilatio panis oīno: ſꝫ ꝙͣtuꝫ ad quo ſaluabatur actu hmōi. ſꝫ hmōi actus ānihilatio nihil impeditp̄m paneꝫ cōmutatū eſſe in corpus xp̄i. ita oīno anibilatū eſt. Ad illud quod obijcit̉. panis ꝯſeruatur in eſſe virtute diuina: igit̉ cedit in nihilū. Dicendūpanis obſeruat̉ in eſſe panis: ꝙͣtum ad illud eſſe cedit in nihilū. tn̄ in nihilū ſimpl̓r: quia conuertit̉ ī aliud qd̓ eſt nobilioris. Ad aliud qd̓ obijcit̉. in omniactione que eſt corruptio ſimpl̓r eſt ꝓductio alicuiusnoui in eſſe: qd̓ eſt in hac ꝯuerſione. Gicendū non ēꝓductio alicuiꝰ noui in eſſe. a ꝑte eiꝰ qd̓ ꝯuertit̉: eiꝰin qd̓ cōuertit̉. a ꝑte eius qd̓ cōuertit̉ .ſ. ꝯuerſio in aliudqd̓ eſt nobilioris eſſe. vn̄ dicimus ipſaꝫ ſub̓am panis vini in nihilū redactū quia deſinit qd̓ fuit: ſꝫ mutatam potius. quia cepit qd̓ fuit ex ꝑte eiꝰ cōuertit̉eſſe ſacramētalit̓. ante ꝯuerſioneꝫ fuit corpꝰ xp̄i ſb̓ſpecie panis ſicut poſt. vn̄ lꝫ circa corpus xp̄i efficituraliꝗd nouū ꝙͣtū ad eſſe ip̄ius: efficit̉ tn̄ aliꝗd nouū ꝙͣtuꝫad eſſe ſub ſaciNlembrū quartuOnſequēt̉ q̄rit̉ ad qd̓ genꝰ motus habeathec mutatio reduci. Et p̄mo. vtrū hēat reduci ad motū ſub̓e vel accn̄tis. Scd̓o. ſuppoſito ad motū ſub̓e: an ad generatōnisvel corruptōiss. Tercio. vtꝝ ad motū augmēti vel nutriuarto. ſi loci mutatio ſit annexa huic mutatōi.Ayticulus primusIrca primū ꝓcedit̉ ſic. .j. coꝝ. xj. dr̄. Accipite ꝯmedite. ibi glo. illa cōuerſio ſit formalmanifeſtū ē: qꝛ forma panis vini remanet.loquit̉ glo. de formis accn̄talibꝰ. vn̄ in eadeꝫ glo. dr̄. exaucͣtibꝰ certū eſt ꝓfitemur ſcꝫ ſub̓am panis vini ī ſubſtantiā corꝑis ſanguīs ꝯuerti. de priori ſub̓a quedā remanent .ſ. color ſapor forma pondus: que pͥori ſub̓e accidentia fuerūt. hec glo. Exquo igit̉ acen̄tia manēt: patꝫilla mutatio ſiue ꝯuerſio eſt accn̄tiuꝫ. igit̉ eſt ſubſtatie. Cōtra. mutatōꝫ ſub̓e comitat̉ mutatio accn̄tis. ſcꝫalteratio. vt pꝫ in mutatōne generatōis corruptionisaugmenti alimenti. igit̉ ſi eſt mutatio: ſub̓e ⁊cͣ. Itēmouētibꝰ nobis mouēt̉ omīa que in nobis ſunt. Ex hocpꝫ mota ſub̓a mouēt̉ accn̄tia ſunt ī ip̄a. mutata ſb̓ſtantia mutāt̉ accn̄tia que ſunt in ipſa. Rnſio. hec ēmutatio ſub̓e: accn̄tiū ſic̄ dic̄ glo. p̄tacta. Rōnes auteꝫadducte in ꝯtrariū locū hr̄ent ſi mutatio iſta eēt natural̓ſꝫ in iſta mirabili ſuꝑnaturali locū hn̄t.Articulus ſecūdusOnſequēt̉ q̄rit̉. vtꝝ hec mutatio ſit generatiovel corruptio. Et videt̉ neutra. Generatioaūt pōt: qꝛ corpus xp̄i ibi generat̉. vn̄Hug. ſic corpus xp̄i ī pane ꝯſecrari dicimꝰ: vt de pane corpus xp̄i eſſe accipiat. Neqꝫ eſt corruptio: quia corruptio terminat̉ ad non ens: qd̓ hic accidit. Cōtra.corruptio non dicit̉ eſſe mutatio in non ens: quia aliquaeſſentia corrupta relinquit̉ ſimpliciter ens. Corruptioenim vnius eſt generatio alterius. ſꝫ quia quantuꝫ eſt demutatione ipſa corruptōis reliquit̉ ens. ſed cōſtatin hac mutatione priuat̉ eſſe panis: quare igit̉ pōt dici hec eſt mutatio que eſt corruptio. Item ſi ad iſtammutationeꝫ qua priuat̉ eēntia panis ſequit̉ veritas eſſentia corꝑis xp̄i. ſicut ad corruptōꝫ ſpēi aeris ſeꝗt̉ exiſtētia ſpēi ignis. quare dicit̉ hec mutatio ꝙͣtum ad generatio. Dicit. n. Augꝰ. corpꝰ xp̄i veritas eſt figura.veritas corpus xp̄i ſanguīs virtute ſpūſſancti ex panis viniqꝫ ſubſtantia efficit̉. ꝗd aliud eſt illd̓ effici niſidam ꝓductio ſubſtantie in eſſe. Reſpōſio. in hac mutatione non eſt corruptio. quia in corruptione relicta materia priuatur ſpecies ſiue forma. Corruptio enim priuationem dicit: non negationem. quod non ē hic Neqꝫ ibieſt generatio. Corpus enim chriſti non generatur. Preterea. in mutatōne corruptionis generatōis ideꝫ ē materia fieri facti. Panis aūt eſt hic materia cōuerſi:id ē eius ī quod facta eſt conuerſio: ſed ſoluꝫ eſt materiaconuerſionis. vnde hic panis eſt materia eius quod ē vt