Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioritur in corpyuelibet ꝑs vniuerſi eēt ꝯuerſa ī idē̓.hoc facto anhilatū eſſet vniuerſum ſimpl̓r oīno. eadēratiōe videt̉is oīno ſimpl̓r ſit annibilatꝰ. Sidiceret̉. hoc poſito acuc eſſet ꝯcedendū ānihilatūeſt vniuerſuꝫ: quiauerſum eſt in melius. Cōtra. poſita virtuteiuina a ꝯtinentia vniuerſi in:ip̄m ī nihilū eēt redactū. tūc eēt verū dicere vniuerſuꝫanihilatū. Sed poſito omēs partes eēt cōuerſe ī corpus xp̄i. iam vniuerſum eēt: ẜm oīmodaꝫ indifferētiam eſſet non ens hac tenta poſitōne priore. igit̉ ſi tenta poſitionepriore eſſet ita ens annihilat̉ oīno: ſimiliter ſecūda. ita vt prius. Iteꝫ ideꝫ eſt nihil nonens vtrūqꝫ ſumpto negatiue. ſꝫ quicꝗd fuit panis eſt enshec eſt falſa: igit̉ hec eſt vera eſt ens. igit̉ nihil fuit: eſt ānihilatus. Item in naturali tranſlatiōe ita ē.ſi nihil remanet eius qd̓ tranſſubſtantiat̉. quicꝗd ſit illd̓qd̓ ſuccedit penitus annibilat̉. a ſimili videt̉ in ꝓpoſito. Iteꝫ generatio ſuccedens corruptioni tollit corruz precedentē. ſimilit̓ nec eſſe ſiue exiſtentia ſucceeſitioni alicuiꝰ tollit illam deſitiōꝫ. igit̉ ſi corpusxp̄i ſuccedit deſitioni panis: ꝓpter minus deſinitpanis ꝙͣ ſi ſuccederet. igit̉ oīno deſinit eſſe. qd̓ autemoīno deſinit eſſe oīno an̄nihilat̉. igit̉ ⁊cͣ. Item ſi aliꝗdhꝫ eſſe oīno ex ꝑtibus entibꝰ annihilatis: id quodeſt ex ꝑtibus hmōi ſil̓r ānihilatum eſt. ſꝫ in ꝯuerſiōe panis in corpus xp̄i ꝑtes panis .ſ. materia formā oīnoſunt ſiue anihilant̉. igit̉ ⁊cͣ. Iteꝫ he prepoſitiones ex: de: qn̄qꝫ ſolū ordineꝫ ſignificant. vt cuꝫ dicit̉ ex ſiſimisfiunt olimpia. de mane fit meridies. qn̄qꝫ aliꝗd ordīevt cum dicit̉ ex puriſſimis ſanguinibꝰ beate virginis fitcorpus xp̄i: ſicut dicit Damaſ. dicit̉ ex pane fit corpus xp̄i. aut hanc prepoſitōꝫ ex: notat̉ ordo tm̄. aut aliquid ordine. aliquid cuꝫ ordine: quia tūc hoc dico ex: circūſtantiā materialeꝫ ſignificaret vel ptātem. ſic̄cum dicit̉ ꝯceptus de ſpūſancto: quod eſſe pōt. igiturpane oīno ānihilato ſb̓ſequit̉ corpus xp̄i loco paīs. itavt prius. Itē ī tranſſubſtātiatōne naturali vt quandoex igne fit aer: forma ip̄ius ignis oīno corrumpit̉: materia manēte rōne forme: que ſimpl̓r corrumpit̉ ſiue ceditin ens. nullo modo tranſſubſtantiat̉ vnū ī aliud. igit̉ſi quicꝗd ē de ſubſtātia ignis deſineret ſimpl̓r ſiue corrumꝑetur: nullo modo ſit ibi tranſſubſtātiatio ſꝫ ānihilatio. a ſimili in ꝓpoſito. ſi quicꝗd eſt de ſubſtātia paīs corrumpit̉ deſinit ſimpl̓r: videt̉ oīno ſit ibi corruptio ānihilatio. Iteꝫ vniuſcuiuſqꝫ ſubſtantie eſt actꝰ proprius. vnde ſi actus alicuius corrumpat̉: ita ſit actuhabitu vel potētia: ipſa ſimil̓r ſub̓a corrumpit̉. ſi actꝰānihilatur: ip̄a ſubſtantia ānihilat̉. ſꝫ actus panis ānihilatur in hac mutatōne: igit̉ ipſe panis ſil̓r. Itē ꝗcquid eſt in creaturis ſi ſeruaret̉ virtute dīna in: cederet in nihilū. ſꝫ panis in hac ꝯuerſione ꝯſeruatur ineſſe virtute diuina. igit̉ cedit in nihilū. Iteꝫ in actionecreature que quideꝫ actio eſt corruptio ſimpl̓r: eſtductio alicuiꝰ noui in eſſe. vt pꝫ in generatōe ſimpl̓r ēmotus ſiue mutatio circa ſub̓am. in generatōe quadāſiue generatio quedaꝫ dicatur motus quo accn̄s ꝓducit̉in eſſe: ſiue dicat̉ motus quo forma ſubſtātiali corruptaꝓducitur in eſſe forma. vel quaſi forma denoīans ſubiectum corruptōis. vt cecitas denomīat oculum priuatumſua forma ſimpl̓r. corruptio .n. virtutis viſiue in oculo dicitur eſſe generatio quedam: rōne qua ex hac corruptōneoritur cecitas in eodeꝫ. vnde ſi vtroqꝫ modo ſumat̉ generatio quedam: ſemꝑ illa fit ꝓductio alicuiꝰ noui in eſſe.Similit̓ eſt de actione creatoris que eſt creatio. ibi .n. eſtꝓductio noui in eſſe ſimpl̓r oīno: ſil̓r in alijs actōibꝰdei. general̓r igitur verū eſt in omni actiōe que ē ſimpliciter corruptio vel ānihilatio: eſt ꝓductio alicuiꝰ noui in eſſe. Sed in hac ꝯuerſione nullius eſt ꝓductio ī.igitur hec cōuerſio eſt ānihilatio ſiue corruptō omnino. Contra. Nihil qd̓ conuertit̉ in aliquid meliꝰ ſe ānihilatur. ſꝫ panis in hac ꝯuerſione cōuertit̉ in melius ſe..xxxviij. ⁊cͣ. Iteꝫ A. Conditor nature nihil facit cōtra naturam. ſꝫ omīs natura appetit eſſe vt vult ph̓s. naturā dicens deſiderare quod melius eſt: eſſe ꝙͣ eſſe. a cōditore nature nihil reducit̉ in eſſe. Iteꝫ ſummū bonumnullius boni eſt deſtructm̄. Unde Augꝰ. in lib. lxxxiij. q.Ille ad quem eſſe pertinet: eſt cauſa tēdendi adeſſe. quia eſſendi boni tm̄modo cauſa eſt. ſed eſſe ē denere bonorum. a ſummo bono nihil redigit̉ in pureens. nec aliqua creatura hoc poteſt. ⁊cͣ. Item a ſummo bono nūꝙͣ bonum fit maluꝫ. a ſimili: a ſummo enquod eſt ens fit ens ſiue nihil. ita vt prius. Rn̄ſioſuerūt quidam ſicut tangit magiſter. iiij. ſenten. in hoc ſacramēto eſt ānihilatio panis. hoc ponebant: tum quia nihil de pane remanet: tum quia videbatur eis indignum aliquid extraneum in corpus chriſtitranſiret ſiue conuerteret̉. vnde videbatur eis rationabi panis cederet in corpus xp̄i mutando locuꝫ ſꝫendo eſſe: corpus xp̄i ſuꝑueniret: ꝙͣ panis ī corpus xp̄i ꝯuerteret̉. Cuius ꝯtrarium habet̉ de conſe. diſ.iiij. Euſebius emiſſenus. Inuiſibilis ſacerdos viſibilescreaturas in ſubſtantiaꝫ ſui corporis ſanguīs ſui verbo ſuo ſecreta poteſtate ꝯuertit. ita dicēs: accipite ꝯmedite ⁊cͣ. Ecce plane dicit̉. in hmōi trāſſubſtātiatiōe ēmutatio ꝯuerſio. Pret̉. ſi anihilaretur panis predicto: hoc accideret incōueniēs. ſolūmodo deſcēſumeſſet xp̄i corpus de celo ſub ſacramento in altari. itaſimul ſemel corpus dn̄i trāſferret̉ quaſi ad infinita loca: cum ſimul ſemel celebretur hoc ſacramētum quaſi īlocis infinitis. Propter hoc dd̓m. ſubſtantia paīs eſt in nihiluꝫ redacta ſicut ipſi poſuerūt: ſed in meliꝰcōmutata .ſ. corpus xp̄i. tamē de pane illo accipit eſſecorpus xp̄i: ſed ipſa eſſentia panis ſine om̄i mutatōne facta in corpore xp̄i mutatur in illud. vn̄ Hug. ſic corpus xp̄i in pane ꝯſecrari dicimus: vt de pane corpus xp̄ieſſe incipiat. nec quaſi corpus nouuꝫ ſubito factū demutata eſſentia. ſicut ip̄m verum corpus mutatam eſſentiaꝫ.nec ip̄am ſubſtantiaꝫ panis vini in nihilum redactaꝫ:quia deſijt eſſe quod fuit. ſed mutatam potius: qꝛ cepitaliud quod fuit. hec Hug. Ad hoc quod obijciturqd̓ modo eſt panis iam erit panis ſimpl̓r ⁊cͣ. Dicēduꝫ ānihilari ſiue redigi in nihilum duas habet intētōes.Unam ẜm quam redigi dicit̉ in nihilum cuiꝰ nihil manet: ſed que eius ſunt oīno deſinūt eſſe quod fuerūt priꝰ.nihilominus mutatur in aliud. ẜm hunc moduꝫ loquēdipanis redigitur in nihilum in trāſmutatiōe. ſed ſic redigi in nihilum: nihil aliud eſt ꝙͣ deſinere eſſe: quo ad eſſeſtantiale eſſe partiū illius inꝙͣtuꝫ hmōi. Alioeius ſubtur redigi in nihilum: qn̄ ip̄m penitus deperituid illius eſt: nec aliqua ſit mutatio illius ī alid̓. ſic diciturānis in hac mutatiōe redigi in nihiluꝫ.qn̄ igit̉ dicitur: quod modo eſt panis iam erit panisneqꝫ aliquid illius. igit̉ penitus ānihilat ⁊cͣ. Dicendum bene ſequitur ẜm primo modo ſumitur redigi in nihilum: aūt ẜm ſecūdo modo. niſi quod addat̉mutatur in aliud. Ex his pꝫ qualiter ad aliud reſpondendū eſt cum dicit̉ panis eſt corpus xp̄i nec aliquideius neqꝫ aliquid ab eo ⁊cͣ. bn̄ ſequitur ſumendo ānihilari primo modo. ſecūdo modo. quia bene verū ē pnis non eſt in eſſe ſuo ſimpl̓r neqꝫ materia eius neqꝫ forma. ſꝫ nihilominus oīno ānihilatus eſt: qꝛ illud ē ī qd̓ꝯuerſus ē. Ad aliud qd̓ obijcit̉. panis ſe hꝫ in aliēratione cauſalitatis reſpectu corꝑis xp̄i. Dicendū verum eſt ſimpl̓r: tn̄ eſt cauſa ſine qua ꝙͣtū ad corꝑisxp̄i ſub ſpeciebꝰ elemētoꝝ. Unde ꝯcedi pōt corpus xp̄i eſt ex pane neqꝫ de pane ꝓut ex de: dicūt ratōꝫ materie. igitur obijcit̉. exquo corpꝰ xp̄i eſt ſub ſpecie panis eſt ibi niſi vnū corpus: qꝛ ſub̓a panis ē ſub ſpecie. igit̉ ille panis redactus ē in nihilū. ſequit̉: niſi eomodo quo dictū eſt. immo ſi adderet̉ eſt mutatus īaliud tūc bene ſequeret̉. Ad illam poſitōeꝫ qua ponit̉mnes creaturas conuerti in corpus xp̄i ad quam ſeꝗt̉