Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioſit illa mutatō .i. ad qd̓ genꝰ mutatōis habeat reduci. Quīto in qd̓ erit illa ꝯuerſio vel mutatō ſcꝫ vtꝝ panis trāſeatin carnē tm̄: an in carnē ſāguinē aīaꝫ diuinitatē. ſil̓rde vino. Sexto vtꝝ ꝑs panis ꝯuertat̉ diſtincte in ꝑteꝫ corporis: an indiſtincte totū in totū ꝯuertat̉. Septimo vtruꝫfiat ſucceſſiue an ſubito. Octauo vtrū eſſe panis corꝑisxp̄i: ſint in eodē inſtāti an in diuerſo.Mēbrum primumIrca primū querit̉ ſic. on̄dit̉ eſt ꝯuerſiopanis in corpꝰ: ſimul manet corporedicit Hugo. videt̉ ſpēs panis vini. ſubſtantia panis vini credit̉. Si aūt creditur ibi eſſe ibi ſit qd̓ credit̉ ibi eſſe: ⁊cͣ. Iteꝫ Hugoalubi. Cōuerſio panis vini in verū corpꝰ ſanguinē xp̄i. ẜm vnionē ſed ẜm trāſlatōeꝫ credēda eſt. Item habet̉auctoritate ſanctoꝝ doctoꝝ. ſcꝫ aug. ambro. euſebij dam̄.dicentis. panis vinū ſuꝑnaturaliter tranſit in corpus ſanguine xp̄i. Item hoc ptꝫ ex ipſa forma verboꝝ quaſit ꝯuerſio que eſt. hoc eſt corpꝰ meum. in qua ip̄m pronomen demōſtrat̉ ꝯtentum ſub ſpecie panis. Item ſi ſimulcum corꝑe xp̄i eſſet ſubſtantia panis. ſicut vere dicit̉ hoc ēcorpus xp̄i facta ꝯſecratōe: vere diceret̉. Hic ē panis materialis. quod eſt falſum hereticum. Item ſi ſubſtantiapanis maneret: tunc ſumēs corpꝰ xp̄i ſacramētaliter ſolueret ieiunium ſumēdo. Ex his videt̉ manet ſubſtātiapanis corꝑe xp̄i ſub ſpecie panis: ſꝫ ꝯuertit̉ in corpusxp̄i. Contra. verius eſſet ſignū in hoc ſacramēto. exp̄ſſius rep̄ſentaret corpus xp̄i. ſi panis maneret ī ſua ſubſtātia ꝯuerteret̉ ꝙͣ ſi ꝯuerteret̉: ſola ſpēs maneret. cumergo veritati ſacramēti ꝯgruat exp̄ſſio ſigni. magis ꝯpeteret huic ſacͣmēto panis ī ſua ſubſtātia eſſꝫ ſignū: ꝙͣ ſola ſpecies panis. Item in alijs ſacramētis ſigna ẜm eſſentiam veritatē ſunt illa que apparēt. ſimilit̓ videt̉ inhoc ſacramēto debeat eſſe. Item in ſacramēto veritatisnulla debet eſſe ſimulatō vel cauſa deceptōnis. ſed ſi ſignūin hoc ſacramēto eſſet ſola ſpēs: ſenſus errarēt deciperēt̉in eius ꝯprehēſione. Uiſus em̄ tactus guſtus iudicat panem eſſe qd̓ ꝯprehēdunt: aūt ſolam ſpēm panis. Iteꝫdicit Greg. Quiſquis fideliū dubiū habere poſſit. in horaīmolatōnis celos aꝑiri: ſūma yma ſociari. ſed hoc fieret ſi aliquid ī corpus xp̄i ꝯuerteret̉. Unde videt̉ ẜm Gre. xp̄c deſcendat de celo. ergo ibi eſt ꝯuerſio. Itemim̄. ꝯſuetudo eſt homībꝰ ꝯmedere panē bibere vinū:ꝯiugauit eis diuinitatē fecit ea corpus ſanguineꝫ. Siergo ꝯiugauit illis diuinitatē: ſaluant̉ in ſua naturaꝯuertunt̉ in aliud. Item ſi aliquid ꝯuertitur in corpusxp̄i. aut in quod eſt aut in quod eſt. Si in quod eſt:ergo corpꝰ de nouo fit. Si in quod eſt: ergo corpꝰ xp̄i augetur. Item vbi aliquid bene pōt fieri ſine miraculo eſtponendū miraculū. ſed corpus xp̄i cum ſit glorioſuꝫ ſimulloco cum pane eſſe pōt idem faceret ac ſi panis ꝯuerteretur. quod poteſt eſſe ſine miraculo: ergo ⁊cͣ. Item innullū corpus ꝯuertit̉ cibꝰ niſi quod indiget refectōe. ſꝫ corpus xp̄i ē tale. ergo ⁊cͣ. Si dicat̉ abſorbet vt terra. ſꝫ vt radius: ſcꝫ indigentia ſꝫ potentia. Cōtra. radiꝰnon ꝯuertit aquā in ſe: ergo nec xp̄c panē in corpus ſuum. Rn̄ſio. ſicut dicit magiſter in ſenten. iiij. li. Quorudamerrantiū poſitio fuit. in hoc ſacramēto eſt aliquā conuerſio: ſꝫ ad prolatōeꝫ verboꝝ ſine ꝯuerſione aliqua fit dipuinā virtute vt corpus xp̄i ſit ibi. Sed hec poſitō eſt cōtraria ſanctoꝝ auctoritati. tollit etiā ꝯgruitatem ſacramētiminuit vtilitatē meriti. Eſt aūt multiplex ratō quare congruit panis ꝯuertat̉ in corpus xp̄i non maneat ſimulſub ſigno cuꝫ corꝑe xp̄i. Una ratio eſt ydolatrie euitatio.Si em̄ ſub ſacramēto maneret panis: fortaſſe qn̄qꝫ adoraretur indiſtincte dn̄o. Alia eſt efficatior deducto ad ip̄mxp̄m ꝯprehēdendū. ſpecie panis que deducit ad dn̄mxp̄m ꝯprehēdendū venerādū: tūc mediate deducēt. qꝛ primo deducēt ad ꝯprehēſionē panis: poſt ad ꝯprehēſionemdn̄i. Alia eſt ſpūalior refectio. illa refectio eſt ſpūalis.xxxviij.oīno: tūc eſſet in ꝑte carnalis. quia tūc cibꝰ carnalis aſſumeret̉ ſolum ſpūalis. Alia eſt veritatis inſinuatō. ſcꝫvt credatur ſit tm̄ cibus aīe non corꝑis. hoc cibo fitvnio ſpūalis corꝑalis. Minuit autē vtilitatē meriti. qꝛponēdo accidentia poſſunt eſſe ſine ſubiecto: īnitēdorationibꝰ humanis meritū fidei minuit. ꝓpter hoc poſitioiſta eſt reprobanda. Ad illud quod dicit̉. ſi panis remaneret in ſua ſubſtantia. expreſſius rep̄ſentaret corpusxp̄i ⁊cͣ. Dicendū. et ſi expreſſior eſſet tūc rep̄ſentatō: nonita īmediata eſſet deductō ad rem ſacramēti ꝯprehēdendā venerandā. deductio aūt hmōi magis eſt neceſſaria ꝙͣ repreſentatō. Ad illud quod obijcitur. in alijs ſacramētis. ſigna ſunt ẜm eſſentiam ⁊cͣ. Dicendum ſecus eſt dehoc ſacramento alijs. hoc em̄ ſacramentum ꝯſecratur vtaſſumatur in cibum ſcꝫ ſpiritualem. ꝓpter quod congruit nihil ibi carnale ſit. non ſic eſt de alijs ſacramentis quecorporali et materiali oꝑatione mīſtrant̉. ſicut baptiſmaablutōne corporali confirmatio in vnctōne. Ad illudquod obijcitur. ſenſus errant decipiunt̉ in ꝯprehenſione ſpeciei panis ⁊cͣ. Dicendū in hoc ſacramento non eſtattendendū iudiciū ſenſuū: ſed potius fidei merituꝫ. plusem̄ meretur homo fide huiꝰ ſacramenti ex hoc. in ſacͣ.mento ſunt accidentia ſine ſubiecto: ꝙͣ ſi eſſent in ſubiecto Ad aliud dicendū. ſermo Greg. tropicus eſt. dicuntur celi aꝑiri ꝓpter diuine bonitatis affluentiā. que manifeſta eſt in panis celeſtis coīcatōe. ſūma aūt dicunt̉ ymisſociari: ꝓpter corꝑis xp̄i p̄ſentiā ſub ſpecie elemēti exiſtentis. Ad aliud dicendū. verbū dam̄. intelligēdū ē ꝙͣtuꝫad ꝯtinentiā ſpecierū viſibiliū. vel ratione ꝯuerſionis ſubſtantie panis qui conuertit̉ in corpus vnitū diuinitati. etſpecies poſt ꝯuerſionem ꝯtinet illud. ſic diuinitas dicit̉vtriſqꝫ coniugari. Ad aliud quod querit̉ vtruꝫ ſit ibiuerſio in corpus quod eſt ⁊cͣ. Dicenduꝫ ſit conuerſio incorpus quod eſt. nec ꝓpter hoc eſt alimentum alicuiꝰ: quiatotum mirabiliter ꝯuertit̉ in totum. ꝓpter quod nec nouūaliquod fit ibi nec maiꝰ. hoc aūt fieret ſi naturaliter in ꝑtēfieret ꝯuerſio. Un̄ Hugo nequaꝙͣ eſſentia eſſentie ī augmētum accedit. nec dicimꝰ quaſi nouū corpus ſubito factu demutata eſſentia: ſꝫ in ip̄m corpus verū mutatā eſſentiam. Ad illud quod obijcitur de miraculo. Dicendū eſtſine ratione ꝯpetit hic mirabilia fieri. quia ꝓpter ꝯgruitatem vt ex dictis patet ꝓpter vtilitatē. Ad vltimū dicendum.ypanis ꝯuertit̉ in corpus xp̄i ſicut cibꝰ in cibabile. necei vnit̉. nec fit panis ꝯuerſio oꝑatōne eius ī qd̓ſit ꝯuerſio ſicut ſolet fieri de cibo: ſꝫ virtute diuina totū intotum ꝯuertit̉. vnde Hugo. Conuerſio ip̄a ẜm vnionēſed ẜm tranſitionē credenda eſt.Nembrū ſecūdumOnſequēter queritur an totus panis cōuertatur ī corpꝰ xp̄i: an aliquid remaneat de pane. autem aliquid remaneat de pane videtur ſic. j. Corī. xj. Accipite ꝯmedite. glo.incerta relinquētes que ex auctoritatibꝰ certa ſunt ſcꝫ ſubſtantiam panis vini: in ſubſtantiā corꝑis ſanguīs dn̄iꝯuerti. Ex hac glo. habet̉ hec conuerſio eſt ſubſtantie inſubſtantiā. ſꝫ in omni ꝯuerſione ſubſtantie in ſubſtantiamaliquid eius quod ꝯuertit̉ manet in illo in quod ꝯuerſumeſt. quod patet cum naturali mutatōne ex igne fit aer. forma ignis deſinit eſſe. nec ratione forme que deſinit eſſe fittranſmutatō huiꝰ in illud. eadem ratōne ſi materia deſineret eſſe: fieret tranſmutatō aliqua. eſt igit̉ tranſmutatōratōe ꝯmūis manētis. igit̉ ſi panis ꝯuertit̉ in corpꝰ xp̄i: aliquid de pane manet in corpore xp̄i. Item Boetiꝰ in li. deduabꝰ naturis vna ꝑſona xp̄i dicit. omnis mutatō eſtẜm aliqd̓ ꝯmūe. hoc dicūt oēs ph̓i. Itē eſt potētia materie duplex. ſcꝫ naturalis obedientie. Naturalis reſpectu actus ſiue forme naturalis: obedientie reſpectu actꝰ ſiue fortitudīe. mirabilis em̄ inducendo oꝑe mirabili. ſꝫ ſiueſic ſiue ſic ꝯſumata re in actu: ſiue ſit mirabile ſiue naturale finita eſt potentia aliquo actu ſiue forma. et ſi hoc: ne