Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De of. miſſeſiue oꝑatiue. Ad illud qd̓ primo obijcit̉. niſi induceret in temptatōeꝫ fruſtra peteret̉ non indluceret. Dicendum ſicut tactū eſt. petimꝰ ne nos inducas in temptationem: petimꝰ ꝑmittat nos induci in tempiatōeꝫ. vn̄ſi in negatiua hoc verbuꝫ inducit tenet̉ ꝑmiſſiue: ſimiliter in affirmatiua pōt dici deus inducit in temptationē. hoc modo ꝯcludit ratio p̄dicta. Ad aliud dicenduꝫ.deus temptat vt probet probatū remūeret Iaco. j. Beatus vir qui ſuffert temptatōeꝫ ⁊cͣ. Unde temptatō ꝓut eſta dn̄o. nullo modo eſt ad deijciendū: ſꝫ ad probanduꝫ adremūerandū. Ad aliud quod obijcit̉. tantuꝫ poſſet inualeſcere temptatio hmōi induceret̉ temptatus. Dicendum etſi hoc accideret: ꝓpter hoc dicendꝰ eſſet dn̄s inducere in temptatōeꝫ effectiue ſꝫ ſolūmodo ꝑmiſſiue. quiaj. Corin. x. Fidelis eſt deꝰ qui non patiet̉ vos temptari ⁊cͣ.Si em̄ Iob ſuccubuiſſet in temptatōe: ꝓpter hoc inductus eſſet a dn̄o in temptatōeꝫ. vt em̄ dicit aug. de dono ꝑſeuerantie. deꝰ neminē temptat temptatōe ſcꝫ noxia. eſt vtilis qn̄ non decipimur aut oppͥmimur ſꝫ ꝓbamur. ẜm dictū eſt. Proba me dn̄e tempta me. Illa noxia temptatōne qua ſignat apl̓us.. Theſſa. iij. dicēs. Ne forteptauerit nos is qui temptat inanis fiat labor nr̄. Deusvt dixi neminē temptat. hoc eſt neminē infert vel inducit ītemptatōeꝫ. Ad aliud qd̓ ſequit̉ dicendū eſt ſimilede temptatōe dn̄i. carnis. mūdi oyaboli. deus em̄ in temptatōne temptatū ſuſtentat. alia ſcꝫ que dicta ſunt in temptatōne temptatū deijciūt. Ande temptatō mūdi carnisdyaboli. quādoqꝫ inualeſcendo frangit. temptatō aūt dn̄inūꝙͣ. Si aūt obijcit̉ dn̄s temptat inflictione eadē quadyabolus. quō ergo eſt dn̄s non frangit temptatū temptatione ſicut dyabolus. Rn̄ſio licet idem ſit ꝙͣtuꝫ adſubſtantiā paſſionis illate quō temptat̉ quis a dn̄o dyabolo vt fuit in Iob: tamē quia prout temptatio dicit̉ eſſe adeo eſt ad probandū ad remūerandū. etiam ab ip̄o moderatur regulatur temptatō ne nimis ſeuiat vtpote prolibito temptatis. ip̄e temptatꝰ ſuſtentat̉ roborat̉: dicitur dn̄s inducit in temptatōeꝫ. ſꝫ quia dyabolꝰ ſeuit infligendo temptatū eneruat virtute ſuſtinentie quātū poteſt. eundē deciꝑe intendit deijcere: ī merito ſuꝑatur temptatꝰ dicit̉ inducere in temptatōeꝫ. eſt ergo ſimile de dn̄o temptāte qui temptat vt probet probatuꝫ remuneret temptatōe roborat ſuſtentat. mūdo temptāte carne dyabolo: qui in temptatōe temptatū eneruant:decipiunt deijciūt. Ad aliud qd̓ querit̉. que ſit ratō expoſitōnis huiꝰ. Et ne nos inducas in temptatōeꝫ quā ponit glo. que dicit. In temptatōneꝫ inducit̉: qui temptatōefrangit̉. Dicendū induci in temptatōeꝫ: frangi temptatione vinci temptatōne idem dicunt. Cum aūt circa conſenſuꝫ temptamur quodāmodo inclinamur: ducimur intemptatōeꝫ. exiſtente conſenſu. ducimur in temptatōeꝫ .i.vlterius ducimur quo facto capimur tenemur. ſicut piſcis ante capturam in rete ducitur. cum aūt inducitur capitur tenetur. Exiſtente ergo conſenſu dicitur frāgi temptatus: quia non reſiſtit ſed deijcit̉. Similiter dicit̉ induciin temptatōeꝫ quia tunc includit̉ capit̉. Similiter tuncvincit̉ quia ſuꝑatur ſubiugat̉. Unde hec tria idem dicant: differentiā tamē importāt. In fractōne aūt hac notatur eneruatio poteſtatis. in ſuꝑatōne deiectō ſeruitutis. ininductōne detentō captiuitatis. ante aūt inductōeꝫ ſiue victoriam temptationis erat potens liber ſolutus: ſed poſtfactus eſt infirmus ſeruꝰ captiuus.Conſequēter queriᵐ. §. iiij.tur de forma huiꝰ petitōnis. Et primo de hoc dicit̉ nos.Cum em̄ iſta oratio ſit generalis ab omnibꝰ. proferenda pro omnibꝰ. plures aūt ſunt quibꝰ expedit induci ī temptationem ſcꝫ ad ſui humiliatōnem: videt̉ hec formaorandi ſit bona. dicit em̄ aug. de ciui. de i. xiiij. li. Audeo dicere ſuꝑbis eſt vtile cadere in aliquod aꝑtum manifeſtūqꝫpeccatū: vnde ſibi diſpliceant qui iaꝫ ſibi placendo ceciderunt. ſalubrius em̄ ſibi petrus diſplicuit ꝙͣ ſibi placuit qn̄.xxxvij.preſumpſit. Item nūꝙͣ exaudit̉ hec oratio a domino cuꝫſit caſus frequētiſſimꝰ mēbroꝝ eccl̓ie in pct̄m. hoc cōſtatvere omnibꝰ. ſediꝰ petit̉ illud de quo certū eſt petenti exaudiet̉: ita vt prius. Item querit̉ quare dicit̉ Nenos inducas: ne patiaris induci. vt em̄ dicit aug. deſermone dn̄i. Non ꝑſe inducit deus: ſed induci patit̉ eumquē ſuo auxilio deſeruit ordīe occultiſſimo ac meritis cauſis etiā ſepe manifeſtis. Item in hmōi operibꝰ ſcꝫbus reſiſtit̉ temptationi nec inducit̉ cooꝑat̉ homo diuinegr̄e. quare tangit̉ in hac petitōne aliqd̓ cooꝑatiuum exꝑte homīs vt diceret̉ ne nos reſiſtentes inducas vel aliqd̓ſimile. Item multa ſunt genera temptationū ſicut habetur in glo. ſuꝑ pͣs. Qui habitat in adiutorio. Eſt em̄ temptatio leuis occulta. eſt timor nocturnꝰ leuis aꝑta eſt ſagitta volās in die grauis occulta. eſt negociūꝑambulās in tenebris. eſt grauis aꝑta. eſt incurſusa demonio meridiano. etiam alie multe ſunt differentietemptationū: ꝓpter quod videt̉ magis cōueniret dici intemptatōnes ꝙͣ in temptatōeꝫ. Item ſupra poſtulat̉ remiſſio debitoꝝ in plurali. cum dicit̉ dimitte nobis debitanoſtra. Sil̓r deberet hic peti in plurali vinci a temptationibꝰ. vel quare. Rn̄ſio. forma petitionis hmōiꝯueniēs eſt. etiā ẜmhoc ꝓnomē nos ſupponit omnibꝰmēbris eccl̓ie. Ad illud qd̓ primo obijcit̉. expedit multis induci in temptatōeꝫ ſiue caſus in pct̄m ⁊cͣ. Dicēdūhoc eſt valde indirecte accidēs. qꝛ hoc eſt ꝓptercaſus in pct̄m cooꝑet̉ bonū aliqd̓ cadenti: ſꝫ deꝰ ſua miſericordia ex illo malo elicit bonū. vnde Ro. viij. Oīa cooꝑantur in bonū his qui ẜm ꝓpoſitū vocati ſunt ſancti. ibi glo.Uſqꝫ adeo talibꝰ oīa cooꝑant̉ in bonū. vt ſi qui eoꝝ deuiant exorbitāt: hocip̄m eis faciat profice̓ in bonū. qꝛ humiliores reddūt̉ atꝙ doctiores. Et ibidē parū ante. hoc ꝓpter meritū ſuū ſꝫ ẜm ꝓpoſitū dei .i. ẜm preſcientiādeſtinatōeꝫ dei quaſi diceret. vocati ſunt: aliūde eſt ꝙͣa p̄deſtinatōe dei. inde eſt oīa cooꝑant̉ in bonū. non exmeritis eoꝝ talibꝰ oīa cooꝑant̉ in bonū. Ad aliud dicēdum. hec oratō faciēda eſt ſaluādis: non dānandisdetermīate ſiue diſtincte. pro dānandis em̄ exaudit̉: qꝛilla petit̉ nunꝙͣ vinci in temptatōne. vnde glo. Math̓. vj.Non p̄camur temptari: ſꝫ nec ad modicū vinci. ſed proſaluandis omnibꝰ exaudit̉. licet ſemꝑ finaliter tn̄. Sedquia neſcimꝰ qui ſunt ſaluādi qui non: generaliter dicit̉hec oratio omnibꝰ. Nec hoc fit minꝰ recte. qꝛ exquo neſcitur qui ſunt preſciti. de nemīe deſperanduꝫ eſt in via:orandū eſt pro omnibꝰ. relirīquēdum diuino arbitrio. deexauditōe. Unde glo. ſuꝑ illuid Ro. ix. miſcd̓iam preſtabocui miſerebor. in volūtate petētis. ſꝫ in arbitrio dantisdebet eſſe quod dat̉. an em̄ dandū ſit dantis debet iudiciopenſari. Ad aliud dicendū oīs boni ſiue qd̓ fit in boni ꝯmūicatōe ſiue qd̓ fit in mali impeditōe: deo attribuenda eſt auctoritas ſūma auctoritas. magis aūt expͥmit̉ auctoritas dn̄i ꝙͣtuꝫ ad impedimētū mali dicit̉. Et ne nosinducas in temptatōneꝫ. ꝙͣ ſi diceret. Ne nos patiaris induci in temptatōem. ꝓpter qd̓ magis ꝯgruit modus illeille. Nec verbo aug. oſtendit̉ ſic debere dici. eſt em̄ expoſtiuum eius quod dicit̉. ne nos inducas. vnde augu. ibidem. Multi in p̄cando ita dicunt. ne nos patiaris induciin temptatōem exponētes ſcꝫ quō dictum eſt ne nos inducas. Ad aliud patet rn̄ſio augu. dicentē de dono ꝑſeuerantie. itaqꝫ dicimꝰ deo. ne inferas nos in temptatōemquid dicimꝰ niſi ne nos inferri ſinas. Unde legit̉ in cōdicibus pluribꝰ. ne patiaris nos induci in temptatōeꝫ. Tutiores igitur viuimus. ſi deo totum damꝰ: non aūt nos illiex ꝑte nobis ex ꝑte ꝯmittimus. Ad aliud dicenduꝫ.per hoc quod dicit̉. Et ne nos inducas in temptatōeꝫ ſingulariter: petit̉ adiutorium ad reſiſtendū omni temptationi. Si dicet̉ in temptatōes pluralit̉: petet̉ adiutoriū ad reſiſtendū alicui. Un̄ vtiliꝰ petit̉ ſic: ꝙͣſi peteret̉ illo. Siaūt peteret̉ induci in temptatōes pluraliter. ſi dareturadiutorium ad reſiſtendū vni temptatōni alij: non ſatiſfactum eſſet ip̄i petitioni. non autem ſic ſi petat̉ non indu