Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De officio miſſeria mali vniuerſa eruens nos. Unde Leui. xix. erismemor iniurie ciuiū tuoꝝ: intellige vt vindices.Conſequenter queᵐ. §. iij.ritur. vtrū hec petitō faciēda ſit a quocūqꝫ. Et videtur: ſꝫ ſolū ab illis qui nihil habēt aduerſus aliquē. quiaMath̓. vj. Si dimiſeritis hoībꝰ: nec pater veſter dimittet vobis pct̄a vr̄a. glo. oratis. remittite ſi qd̓ habetis aduerſus aliquē: aliter pater veſter dimittetvobis. Ex his videt̉ fruſtra fit hec petitō ab illis habēt aliquid aduerſus aliquē: īmo videt̉ obeſſe eis. UndeInno. ꝯcludit ex auctoritate p̄dicta. his debitoribus dimittūt. hec or̄o videt̉ ꝓdeſſe: quinīmo videt̉ obeſſe. quis petit ſic ſibi dimitti ſicut debitoribꝰ ille dimittit: facto ſi dimittit ille debitoribꝰ ſuis: videturpete̓ vt ſibi dimittat̉. Et dicūt aliqui qꝛ ē orō eccl̓ielicet aliqui habeāt ꝯſcīam odio ꝓximi: nihilominꝰ pn̄thāc petitōem face̓ in ꝑſona eccl̓ie: ſꝫ caritate vnianturmēbra eccl̓ie ſibinuicē capiti: tales aūt habēt caritatē: videt̉ in tali ſtatu poſſit aſſociare ſe eccl̓ie ſiuemēbris eccl̓ie. Itē aug. de orōe dn̄ica. Si mētimur totius orōis nullus ē fructꝰ: ſꝫ ē in odio mortali mētitur dicit. ſicut nos dimittimꝰ ⁊cͣ. It̄ aug. ad probā. dimitte nobis debita nr̄a ⁊cͣ. Nos āmonemur quid petamus quid faciamꝰ vt quid acciꝑe mereamur. Quid petamus tangit̉ ibi. dimitte nobis debita nr̄a. Quid faciamus exprimit̉ ibi ſicut nos dimittimꝰ debi. noſ. Quidfaciamꝰ dico vt acciꝑe mereamur ſcꝫ quod petimus. Ex videt̉ niſi faciāꝰ .i. niſi dimittāꝰ debitoribꝰ nr̄is accipiemꝰ. It̄ glo. aug. ſuꝑ illud. ſic̄ et nos dimitti. debi.no. Ecce qua cautōe ꝯſtringimur. in et̄ nos adinuicemad miſericordiā inflectit peccātibꝰ in ſe veniā ꝓmittit. nobis nos alijs veniā ꝓmittit. Ex hac glo. habetur cautū ē ſanxitū a dn̄o. quō obtinēda ē venia pct̄oruꝫa dn̄o. faciētes ꝯtrariū obtinēt. Un̄ Inno. hoc pacto ea cautōe nobis debita dimittunt̉: ſi nos noſtris debitoribꝰ dimittimꝰ. alioquin etiā dimiſſa reuocant̉ ī debitū ẜm illud math̓. xviij. Serue nequā omne debitū ⁊cͣ. Cōtra. nullus tenet̉ ad dimiſſione eoꝝ quoꝝ emenda vindicta etiā canonice exigit̉: ſꝫ iniurie illate emēda canonice exigit̉ ab inferētibꝰ: nullus tenet̉ ⁊cͣ. illd̓impedit efficaciā orōis ſiue exauditōem ad quē nullꝰ tenet̉. licet aliquis dimittat qd̓ ſibi iniuriatū ē: ꝓpterhoc videt̉ orō ſua debeat exaudiri. Itē ſi neceſſario talis requirit̉ dimiſſio .ſ. iniuriaꝝ illataꝝ. neceſſariodico. vt ſine qua obtineri pōt remiſſio pctōꝝ. videt̉ iudicialia quibꝰ puniunt̉ malefici abrogāda ſunt. necē iuſticia aliqua exercēda in punitōe iniuriātiū ꝓximis It̄ debitū pecunie ē dimittēdū neceſſario ad hocaliquis obtineat dimiſſionē pct̄oꝝ a dn̄o: ſil̓r videt̉debitū offenſe ē dimittēdū ad idē obtinēdū. vel qͣre ſic Reſpōſio hec petitio a quocūqꝫ pōt fructuoſe dici.ſcꝫ iuſto et iniuſto. etiā exiſtēte in odio fraterno: ſed diſtinguenduꝫ ē. aut talis exiſtēs in odio fraterno ē ꝑſonageneralis in hac ꝑte dicēs orōem hāc in ꝑſona eccl̓ie aut. Si primū pōt hāc orōem face̓. rōe qua dicit inſona eccl̓ie: qꝛ in orādo vtilitatē intēdit eccl̓ie: eccl̓ie aſſociat̉ ꝙͣtū ad hoc licꝫ ſimpliciter. Ad hoc qd̓ obijcitur vnio mēbroꝝ ſit caritate mediāte. Dicēdū hoc intelligēdū ē vnione ſimpliciter. Intentōe aūt ꝓficiendi eccleſie fit vnio ẜm qd̓ in ꝓpoſito. Si dicit eaꝫ in ꝑſonaeccl̓ie ſꝫ in ꝓpria ꝑſona: aut habet odiū mortale ī ꝯſcientia actuali ꝓpoſito ſiue volūtate dimittēdi: aut cuꝫꝓpoſito et volūtate dimittēdi. volūtate dico incōpleta.Si primū: ſine p̄iudicio dico opinādo. nullū aſſequit̉fructū ex ip̄a orōe ſꝫ potiꝰ dānū. Si ſecūdū eſtimo fructū aſſequit̉ ex ip̄a orōe. Un̄ inno. Quiſꝗs laborat odiovel inuidia: grauat̉ magis hac orōe ꝙͣ adiuuet̉. niſi forte ꝓpoſitū habeat dimittēdi. ī tali caſu intelligit̉ verbūaug. de orōe dn̄ica. Si inimicos vr̄os diligitis nolite orare ( audeo dicē̓: īmo vt diligatis orate) Ideꝫ ī.xxxvij.eodē. ſi ē ydoneⁱge inimicū. tn̄ pt̄ dice̓. dimitte nob̓illud math̓. vj. Si di⁊cͣ. Ad illd̓ qd̓ primo obijcit̉miſeritis: nec pr̄ veſter celeſtis īdimittet vobis ⁊cͣ. Dicē verū ē.ꝙͣ exiſtēti ī odio mortali dimittunturpct̄a a dn̄o. fructuoſa tn̄ pōt tali hoī hec orō ſi ſit inpoſito dimittēdi offenſam ꝓximo. et̄ volūtate .ſ. incōpleta doletpletā. Nec ſequit̉ pr̄ veſter dimittet vobis pct̄a vr̄a. ſi vos dimiſeritis: hec or̄oꝓdeſt dimittētibꝰ. Prodeſt qn̄qꝫ. qꝛ ſic orādo obtinet a dn̄o gr̄am dimittēdi diligēdi inimicū ſicut innuit aug. in verbis p̄dictis. Ad illud qd̓ obijcit̉ eſt inodio mortali mentit̉ dicit. ſicut et nos dimittimꝰ ⁊cͣ.Dicēdū talis aſſeꝗt̉ fructū dimiſſionis pct̄itit ꝙͣtū ad hoc intelligit̉ verbū aug .ſ. totiꝰ orois nullꝰ ē fructꝰ. Si tn̄ habeat volūtatē ꝓpoſitum dimittendiqd̓ammō dicit veruꝫ dicēdo. Sicut nos dimittimꝰ ⁊cͣ.qꝛ quodammō dimittit .ſ. ꝓpoſito volūtate qualicūqꝫ.Un̄ omnino ſine fructu petit̉ a tali dimiſſio debitorūqꝛ tali dat̉ aliqua gr̄a huius orōis frequētia. Ex hisrn̄ſio ad alia que obiecta ſunt ꝑte iſta Ad hoc ēobijcit̉ alia ꝑte .ſ. tenet̉ ad dimiiſſionē eoꝝemēda canonice requirit̉ ⁊cͣ. Diſtinguēduꝫ ē ẜm Ininter ꝑfectos et imꝑfectos. Qui aūt ſtatū ꝑfectōis ꝓfitētur: debēt veniā omnimodā indulgere. Qui nōdū potumꝑfectōis emiſerūt. debēt odiū et etiā corde rancorē deponere: ſꝫ non tenētur ſatiſfactōem debitā ꝯdonare. Et nota licet ꝑfectoꝝ ſit omnimodā veniā indulgere iniuria ſibi illatarū. et imꝑfectoꝝ odiū rancorē illis deponere que ex inlatis iniurijs ꝯceperūt. oīm vniuerſalit̓inimicos diligere beneface̓ odiētibꝰ ꝑſequentibusorare: ſunt tn̄ quedā culpe ī quibꝰ ē culpa relaxare vindictā .ſ. vt dicit Inno. Et ſi pct̄m ī nos tenemur dimitterepct̄m tn̄ in deū pct̄m ī ꝓximū debemꝰ punire. Cōceden ē ſicut obiectū ē. licet ꝗs dimittat qd̓ ſibi iniuriatū ē .ſ. ꝙͣtum ad emēdā vel ſatiſfactōeꝫ. dūmodo odiūcorde rancorē deponat: ꝓpter debet orō ſua exaudiri. ſi ſatiſfactōem exigit ab illo qui intulit iniuriādūmodo exigat amore iuſticie libidine vindicte ꝓprie Ex his patꝫ rn̄ſio ad illd̓ qd̓ ſequit̉. qꝛ iudicialia ſuntad puniēdū delicta pena ꝯueniēti: licꝫ p̄ceſſerit dimiſſioex ꝑte leſi ꝙͣtum ad culpam ſiue offenſam. Ad vltimūdd̓m. hac petitōe āmonemur ad dimiſſionē pecuīeUn̄ aug. de ſermone dn̄i. hic quiſqꝫ vrget̉ pecuniamdimittere debitoribꝰ: ſed quecūqꝫ in alius peccauerit pecuniā dimittere illo potius iubemur p̄cepto quoſuperius dictum eſt. Si quis tibi tunicā tollere volueritet iudicio tecū ꝯtendere: dimitte illi et palleum. math̓. v.Sed ſi quis offendiſſet aliquē iniuriando eidem in detētōe pecunie: offenſaꝫ debet ei dimittere debitū. UndeAug. de orōe dn̄ica. In iſta quīta petitōe qua dicimusdimitte nobis de. no. ſicut nos d̓mitti. debi. nr̄is. depecunia quidē dici ſꝫ de oībꝰ ī nos quiſqꝫ peccat: ac perhoc et̄ de pecunia. peccat naꝙͣ ī te qui pecuniā tibi debi cum habet vnde reddat redderet. Quod peccatuꝫſi dimiſeris: poteris dicere dimitte nobis ſicut etnos dimittimus. Si autē ſit homo ꝓfeſſionis ꝑfecte. et ilſe qui ei iniuriatur in detinendo pecuniā ſuam ita volūtarius ē ad pecuniā illā detinēdam: illā nolit reddereniſi fuerit ꝯuictus in iudicio. ī hoc caſu dimittenda ē pecunia. Unde aug. eodē. eſt neceſſe omni pecuniariodebitori dimittere debituꝫ: ſed ei qui reddere noluerit ītantū vt velit etiā litigare. Seruum aūt dn̄i (vt ait apl̓sij. thimoth̓. iij) non oportet litigare. Qui ergo ſponte velconuictꝰ pecuniā debitā redde̓ noluerit: dimittēda ē illi.Conſequēter queᵐ. §. iiij.ritur. vtrum hic petitur dimiſſio peccatorum preteritorum vel preſentium. preteritorum videtur aug. de dono perſeuerantie. quinto orationis loco dicimus dimitte nobis debita noſtra. ſicut et nos dimittimꝰ debi. nr̄is.In qua ſola petitōe inuenit̉ poſci ꝑſeuerātia. p̄terita