Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Oe of. miſſeeſt mutui auxilij ſubuentō. Prouer .xvij. frater adiuuatur a fratre qͣſi ciuitas firma. Alia eſt mutui honoris exhibitio. Ad Ro. xij. honore inuicē preuenientes. glo. alit̓ eſſet fraternꝰ amor niſi mutuis ſe p̄ueniant obſequijs.Itē alie ſunt ſcꝫ orationū coīcatio. inimiciciaꝝ deſtructōelatōnis ꝯpreſſio. emulatōnis expulſio. amoris inductio.inequalitatis exterminatio. He ponunt̉ a Criẜ. dicēte ſicErudit aūt ꝯmunē pro fratribꝰ facere oratōeꝫ. Non enimdicit pr̄ meꝰ es ī celis: ſꝫ pr̄ noſter corꝑe cōi dep̄catōesreferens. et nuſqͣ intēdens qd̓ eſt ſuipſiꝰ ſꝫ vbiqꝫ qd̓ ē ꝓximi. adhuc aūt inimiciciā deſtruit et elatōem ꝯprimit. etemulatōnem expellit et matrem bonoꝝ vniuerſoꝝ amorēinducit. et inequalitateꝫ humanaꝝ cauſaꝝ exterminat. etmulta monſtrat regi ad pauꝑem honoris coequalitatem Ad hoc quod obijcit̉ de actōne xp̄i. dd̓m omnis actionoſtra fuit inſtructio ꝙͣtum ad ſub̓am actꝰ: non ꝙͣtum admodū. Ieiuniū aūt dn̄i inſtructio noſtra fuit ſcilꝫ ad ieiunandū. non tn̄ ad ieiunandū ſicut dn̄s ieiunauit oīno abſtinendo a cibo. Ad alia que ſequunt̉. dd̓m deus ē pater oīm creatōne. hominis aūt adoptōne vt dictuꝫ eſt filijdei ex natura. vt igit̉ diſtinguat̉ paternitas ẜm gr̄am adoptōnis ab illa que eſt creatōnis nature: dicit̉ nr̄. Per dicit̉ noſter: inſinuat̉ quedaꝫ ꝯmunicatō qua deus dalſe nobis: et nos ſibi adoptat gr̄am infundendo. Iuxͣ illudCan̄. ij. dilectus meꝰ mihi et ego illi. Un̄ ſufficiēter eſſꝫexp̄ſſa paternitas dei reſpectu hoīs hoc dicit̉ pater:ſicut hoc dicitur pater noſter. Pret. licet homo meritis ſuis exigentibꝰ ſit filiꝰ adoptōnis: nihilominꝰ quantum eſt ex diuina bonitate om̄ibꝰ ſe exhibet vt patrem: ſcꝫofferendo gr̄am adoptōnis. Ut em̄ dicit̉ Ioh̓.. Illumīatomnē hominē venienteꝫ in hunc mundū. Un̄ licet neſciathomo vtrum amore vel odio dignꝰ ſit: nihilominꝰ cōfitendo deum eſſe patrem ſuuꝫ non p̄ſumit illi attribuendo beneficium adoptionis non ſibipſi aſcribendo meritum beQuies in celis.Onſequenter querit̉ de hoc. Qui es in celisqͣre dr̄ magis ī celis plural̓r ꝙͣ ī celo ſingl̓a.riter. in pͣs dicat̉. dn̄s in celo ſedes eius. Item ꝯſequenter in or̄one dicit̉. fiat volūtas tua ſicut in celo in terra. Item nonne dn̄s vbiqꝫ ē.quare igit̉ appropriat̉ eſſe eiꝰ loco alicui. Item in Luca ponit̉ noſter: neqꝫ qui es in celis. Item in pͣs. excelſus ſuꝑ om̄es celos dn̄s. Item Amb̓. de ſacramentis.Quid es in celis audi ſcripturā dicentem. excelſus ſuꝑom̄es celos dn̄s. Et vbiqꝫ habes. ſuꝑ celos celoruꝫdn̄s ſit quaſi ī celis. hec Amb̓. Rn̄ſio. vt dīc Hug.In celis maxime habitare dicit̉. tn̄ vbiqꝫ ſit: quia celos intelligunt̉ angeli homines iuſti. in quibꝰ maxīe deus habitat ſicut ſcriptum eſt. Aīa iuſti ſedes eſt ſapientie.Sapi. ix. alia littera. Item Aug. ſuꝑ hoc Pater noſteres in celis .i. in ſanctis iuſtis. em̄ ſpacio locoꝝ continetur deus. quemadmodum em̄ terra appellatus eſt peccator. cum ei dictuꝫ eſt. terra es ī terrā reuerteris Gen̄. iij.ſic iuſtus celū ecōtrario dici pōt. Iuſtis em̄ dicit̉: templudei ſanctuꝫ eſt qd̓ eſtis vos.. Corī. iij. accōmodatiſſimiſta ſil̓itudo eſt. vt ſpūaliter tantū intereſſe videat̉ int̓ iuſtos et pct̄ores: quantū inter celū et terrā. Item Amb̓. iij.de ſacramentis. habes ſuꝑ celos celoꝝ dn̄s ſit quaſiin celis vt angeli. non in celis vt dn̄ationes: ſꝫ in illis debus dictū eſt. Celi enarrant gloriā dei. Celum eſt ibi. Ubculpa ceſſauit. Celum eſt ibi vbi flagicia feriunt̉. Celum ēibi vbi nulluꝫ mortis eſt vulnus. hec Ambro. patet igitur intelligit̉ qd̓ hic dicit̉ de celis materialibꝰ in quibꝰ ēmanſio bonoꝝ ſpirituū: ſꝫ de ſpūalibꝰ ſcꝫ angelis aīmabus iuſtis ſiue ſct̄is. Multiplex aūt eſt qͣꝛe poniturhmōi aſſignatō ſcꝫ eſſe dei eſſe in celis. Una eſt vt offendatur īmēſitas dīne potētie exn̄tes in celis generat nos filios adoptōeꝫ in terris. cuiꝰ ꝯtrariū mali ſenſerūt. ẜmlegit̉ Iob. xxij. ꝗd nouit dn̄s qͣſi caligineꝫ iudicat. nu-.xxxvij.bes latibulū eiꝰ nec nr̄a ꝯſiderat et circa cardines celi perambulat. Iteꝫ alia eſt vt ſic orās a terra abducat̉: incelis ꝙͣtum ad ꝯuerſionē affigat̉ Criẜ. In celis aūt dicat illic deū ꝯcludēs ait: ſed ab terra abducēs orantēin excelſis affigens regionibꝰ ſuꝑioribꝰ ꝯuerſatōnibus.Itē alia ē inſinuatō petēdoꝝ. ſignat̉ celeſtia ſimpliciter petēda ſunt. vn̄ Hug. Si dixiſſet vbiqꝫ ē verū dixiſſet. ſꝫ ne inepta inania queritando mēte vagemur dīcQui es in celis: vt mente radicata ſunt vtilia queramꝰItem vt inſinuet̉ diſtantia pct̄oꝝ a iuſtis in quibꝰ deꝰ habitare dicit̉ vt in celis. Un̄ Aug. accomodatiſſima ſil̓itudo eſt vt ſpūaliter tātū intereſſe videat̉ ⁊cͣ. Patet igit̉ qͣrdicit̉ meliꝰ es in celis: ꝙͣ vl̓ vel in terra. ꝗd dicunturhic celi ſcꝫ iuſti ſiue aīe ſancte. Sed qꝛ hic celi dicunt̉ticipatōeꝫ gr̄e. gratia aūt differens eſt que ab illis eſt ꝑticia ꝑfecta eſt gloria ſicut beatorū: illorum gr̄a incta ſicut viatorum. Item hoꝝ eſt ad fruēdum: illorumnerendū. rōne differentie gr̄e ꝑticipate a qua celi dicit̉: ratōne differentie ꝑticipantiū pluraliter in celis eſſe dicit̉. Item vt oſtendat̉ quaſi fimileiuſtos multiplex beneficiū aſſequi a dn̄o. Sicut a celismultiplex beneficiū ꝯfertur corꝑalibꝰ creaturis. vt pluuieab aereo lucis a ſtellato virtus multiplicata ſimiliterſaluatiua et cetera multa: ſic ab ipſo quem in celis exiſtentem inuocamꝰ. multiplex recipimꝰ beneficiū Iacō. j. Om̄edatū optimū. om̄e donuꝫ ꝑfectū de ſ. eſt deſcendens a p.lu. ⁊cͣ. Und̓ Aug. Celū terraꝫ ꝯuenienter intelligimꝰ vtvir et femina. qm̄ terra celo fecundante fructifera eſt quātomagis celi creator et inhabitator copioſior eſt in donisQd̓ exꝑtus quidā de filijs eiꝰ teſtificatur dicit̉ frat̓ xp̄i.Iaco.. Om̄e datū optimuꝫ ⁊cͣ. Item vt oſtendat̉ illosceli dicunt̉ diuerſis ꝓprietatibꝰ ꝯditionibus diſtinguiminentijs donoꝝ: ſicut celi diuerſis ꝓprietatibꝰ condionibꝰ diſtincti ſunt. Iuxta illud. j. Corī. xij. Alij daturſpm̄ ſermo ſapientie ⁊cͣ. Ad hoc qd̓ querit̉. quare hic dicitur in celis. ꝯſequenter fiai voluntas tua ſicut in celo etin terra ſingulariter. Dicendū voluntas ꝓprie finis eſt.In hoc em̄ diſtinguit̉ eligentia a voluntate qd̓ eſt eligētiaeoꝝ que ſunt ad finem: ſed voluntas ipſius finis. qꝛ igiturvoluntas dei vniformiter in nobis eſt quia ad vnum ſcꝫ fitimū: licet ad illud vnum non vnū modū tendat̉nem opiſingulariter fiat voluntas tuā ſicut in celo ī terdiciturra. In Luca non dicit̉ neqꝫ noſter neqꝫ qui es in celis:quia vt tactuꝫ eſt. Math̓. loꝗtur magis ſpritualibꝰ. Lu.magis ſenſibilibꝰ. In Math̓. enim loquitur apoſtolis inmonte. quia ex confidentia ſue ꝑfectionis auſi ſunt dicerepater noſter: et ex ꝯgruitate ſui officij: quia oraturi erātſe et ſubditis. Unde Heb̓. v. Debet pontifex quemadmodum pro populo ita et pro ſeipſo offerre. In Luca autemdatur forma oratōnis vt imꝑfectis ſubditis conueniensvt premittitur ibi. dixit vnus ex diſcipulis eius doce nosorare. vnde ibi inſinuatur formam illam traditaꝫ fuiſſe diſcipulis ſiue ſubditis. eximꝑfectione v̓o illorum quibustradita fuit illa forma orandi conueniens fuit vt non apponeret̉. qui es in celis. Hoc enim poſſet illis cauſa erroris: quia credendi deum eſſe in loco particulari et ita loco determinari et circumſcribi. Unde Iohā. iiij. premiſſo.Ueniet hora quādo neqꝫ in monte hoc neqꝫ hieroſolimisadorabitis patrē. ſubditur. vos oratis quod neſcitis nosadoramus quod ſcimus. Criẜ. localem et particularē deum exiſtimabant. Ad illud quod queritur. quid es ſuomnes celos. dicendum verum eſt: nihilominus tamēeſt in celis. quia in omnibus eſt non tamē incluſus extraom̄ia non excluſus. Hec igitur premiſſa petitionibꝰ. ſcilꝫpater noſter qui es in celis ſic diſtinguit Hug. vt per primum ꝯfortetur orans. per ſcd̓m dilatetur. per terciuꝫ eleuetur. Unde Hug. vij. petitionibus premiſit prologū tribus verbis ꝯtentum. In primo cor hominis cōfortat. Inſecundo dilatat. In tercio releuat et inaltat. Quis enimaudiens ſe patrem habere deum: non animetur ad ſpemglorie? Pater inquit vt ſimus imitatores dei ſicut filij