Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

go pater vbi eſt honor meus. Ecc̄i. iij. Honora pr̄em tuūſuꝑueniat tibi benedictio a deo. Item alia eſt preſtatiofiducie impetrandi. hoc reſpicit a deo obtinendum. Und̓Criẜ. Patrem ſe magis dici voluit ꝙͣ dn̄m: vt nobis magnam fiduciā daret ad petendū. et ſpem largam ad imperandū: quia ſerui ſemꝑ impetrant qd̓ petunt. Prete.Aug. Quid det iam filijs petentibꝰ: hocip̄m iaꝫ dederit vt filij ſint. Ex hoc patet magis ꝯgruit dicere pr̄ꝙͣ deus vel dominus.Conſequenter que .§. ij.ritur. vtrum hic ſumit̉ pater creatōeꝫ: an adoptōnen adoptōeꝫ videt̉ quandā gloſam que dicit pater nr̄cui timore ſꝫ amore hereditatis ſeruimꝰ. dicit̉ paterde adoptōne cogitemꝰ: pater ſumit̉ adoptōeꝫ. Itemalia glo. Antiꝗs vi ſeruis dicit̉ dn̄s. nūc gr̄am pater inquo fiducia. Sꝫ pater gr̄am eſt pater adoptōeꝫ: ergo⁊cͣ. Item Aug. ad macedoniū. deꝰ pater maloꝝ pat̓eſt: abſit. ſolum eſt pr̄ bonoꝝ. Sꝫ pater bonoꝝ eſt pater adoptōeꝫ: ⁊cͣ. Contra. dicit ibi quedā glo. qd̓ ꝯmūeeſt om̄ibꝰ nemo dicat meꝰ. ſed ꝯſtat pr̄ adoptiōeꝫ ēꝯmune om̄ibꝰ ſed pr̄ creatōeꝫ: ſumit̉ pater creatiōeꝫ Item indirecte oſtendit̉ idem. ſi pr̄ ſumit̉ ibi adoptionem ſi ille eſt in mortali pct̄o dicat. Pater noſter es incelis ⁊cͣ. implicat falſum. non ſit filius adoptiōis: ergomendax eſt dicendo. ſꝫ verbuꝫ mendax iuſtus deteſtabit̉vt dr̄ Prouerb̓. xiij. deteſtabilis eſt eius oratio. peccatdicendo or̄oeꝫ dn̄icam. Item dicit glo. Nūc gr̄am pater in quo fiducia. quicūqꝫ dicit hāc oratōeꝫ: cuꝫ fiduciadebet eam dicere. cum ſpe impetrandi: ſꝫ ſperare ſine meritis eſt ſpes ſꝫ p̄ſumptio: et qui in pct̄o mortali eſt ſinemeritis eſt: p̄ſumit cum dicit hanc oratōeꝫ dn̄icam. ſꝫſumere eſt peccare: peccat ſcienter in mortali dīc orationē dn̄icam. Iteꝫ dicit glo. pater nr̄ ꝯmune om̄ibꝰ nemo dicat meꝰ. ſi non eſt licitū dicere pr̄ mi ꝓpter ꝯmunitatem paternitatis: eſt filius adoptōeꝫ eſt licitum dicere pater ꝓpter correlatiōeꝫ paternitatis. qꝛ ſi noneſt filiꝰ eſt pater: qui ē in mortali peccat dicendo pat̓:cum ſit filiꝰ. Ex his videt̉ dicit pater nr̄ peccat dicendo. vel pater dr̄ adoptiōeꝫ ſed per creationem. Rn̄ſio. pater ſumit̉ hic adoptiōeꝫ. Ad primuꝫdd̓m. gr̄a adoptōnis et ſi ſit ꝯmunis om̄ibꝰ actu: eſttn̄ ꝯmunis om̄ibꝰ potentia. em̄ dat talenta ſua vnicuiqꝫẜm ꝓpriam virtutē: ꝑatū eſt dare gr̄am adoptōnis vnicuiqꝫ facienti qd̓ in ſe eſt vt habeat illā. Unde ſicut ſpēi cōuenit ratio vniuerſalitatis vnico exiſtente indiuiduo. vniuerſalitate que eſt actu ſed que eſt potentia: ſimiliter gͣtiaadoptōnis ꝯmunis dicit̉ eſſe om̄ibꝰ. ꝯmunitate que eſtactu: ſed que eſt potentia. Uel paternitas adoptōnis coīsoībus ē quantū eſt ex ꝑte adoptātis. ſicut vult om̄es ſaluos fieri. j. Thimo. ij. ſic exiſtente impedimento exte nr̄a vult om̄es adoptare. Qd̓ aūt glo. illa dīc. communis om̄ibꝰ ⁊cͣ. intelligit̉ de paternitate adoptōneꝫ. aliā glo. que dicit. cum ſit ꝯmunis adoptio om̄ibꝰ nendicat meꝰ. Ecce adoptio dicit̉ coīs om̄ibꝰ. Ad aliuddicendū. ſi pater ſumit̉ adoptōeꝫ. tn̄ peccat ille ein mortali: dicendo oratōeꝫ dn̄icaꝫ duabꝰ de cauſis. Prima eſt. qꝛ hec oratio coīs eſt. et dicenda eſt in ꝑſona eccl̓ieque in ſe multos filios adoptōnis habet: vnde non implicatur falſum. Scd̓a cauſa eſt. qꝛ ſicut petitōnes ſepteꝫ dep̄catiue ſequentes. vel optatiue oratōnes ſunt indicatiue: ſic captatio beniuolentie magis intelligit̉ optatiue ꝙͣindicatiue ab illo eſt in mortali peccato. Unde cum illequi eſt in mortali peccato dicendo hanc oratōeꝫ optet deum eſſe ſibi patrem adoptōem: appetit quod licitū eſt.dicendo non peccat. Ad aliud dicendū. non om̄is exiſtens in mortali. dicens pater noſter cum ſpe impetrādipeccat p̄ſumptōeꝫ. quod patet diſtinctōeꝫ huiꝰ ſperareſine meritis eſt p̄ſumptio. Nota in verbo ſꝑandi īcludūtur duo. ſcꝫ expectatō: ꝑticipiū actiuū futuri temꝑis.Un̄ aliquē ſperare importat ip̄m expectare beatitudinemCum dicit ſperare ſine meritis eſt preſumptio. hec determinatio ſine meritis pōt determinare verbū ſꝑandi rōneactꝰ expectatōnis importate: vel rōne poſſeſſionis future.hoc eſt rōne huiꝰ verbi expectare. vel huiꝰ ꝑticipij habitu. Si primo: tūc eſt falſa. qꝛ qui eſt ibi in pct̄o mortali ſine meritis expectat ſe habiturū vitā eterna. nec tn̄ preſumit: qꝛ ꝓponit penitere mereri deo adiuuāte vitaꝫ eternam. Si ſcd̓o tūc vera eſt. qꝛ qui expectat ſe habiturūvitā eternā ſine meritis p̄ſumit. Ad aliud qd̓ ſeꝗtur pꝫrn̄ſio ex dictis. qꝛ etſi ille qui eſt in pct̄o mortali pōt dici pater indicatiue: pōt tn̄ dici pater optatiue.Noſter.Onſequenter querit̉ hoc addito Noſter.Et videt̉ dꝫ dici nr̄: dicat̉ Luce.lxj. Item qͣre non dr̄ pater meus. Dic glo.Math̓. vj. Nemo dicat meꝰ qd̓ ſoli xp̄o conuenit. Contra hanc glo. obijcit̉ ſic Math̓. vj. Dicit̉ orapr̄em tuū in abſcondito. Et pr̄ tuꝰ eſt in abſcondito reddet tibi. Ecce dicit. Ora pr̄em tuū. talis igit̉ poſſꝫ dicipater meꝰ. Item Hiere. iij. āmodo voca me pater meusdux virginitatis mee tu es. Iteꝫ Criẜ. ſimpl̓r vtſꝫ vt filius dei peccans plecteris ⁊cͣ. Igit̉ ſi eſt filiꝰ dei:dicere pater mi. Item om̄is xp̄i actio nr̄a eſt inſtructo. ſꝫxp̄c orauit forma ſingulari ſic pater mi ⁊cͣ. Math̓. xxvj. videt̉ nos ſil̓r debemꝰ Itē Eccͣs. ix. Nemo ſcit vtruꝫodio vel amore dignꝰ ſit. eſt p̄ſumptio pater nr̄ ſignificādo ſe eſſe filium: ſiue ꝯnumerando ſe in nūero filiorum. Itē nonne ſufficienter exprimeret̉ paternitas dei ad hominē hoc dicit̉ pater: eiſi apponeret̉ dicit̉ noſter Rnſio. ad primū dicendū. tripliciter fit oratō ẜm diuerſos ſtatus petentiū. Petens em̄ aut petit vt membrumaut vt ꝯmembrū: aut vt p̄eminens in mēbris. Primo modo petit̉ aliquid vt ſingulari ꝑſone ẜm petebat dauid.Miſerere mei deꝰ. Et Luc. xviij. Deꝰ ꝓpiciꝰ eſto mihi peccatori. Scd̓o petit̉ aliꝗd vt ꝯiunctis vinculo ꝓfeſſiōisfidei ẜm dicit̉ Ecc̄i .xvij. Mandauit vnicuiqꝫ ꝓximoſuo. Mandatū illud eſt ex ꝓfeſſione religionis xp̄iane. etſic oranti ꝯuenit dicere Pater noſter. Tercio petit̉ aliquid ex officio et illis ſimiliter ꝯuenit: qꝛ illoꝝ ſubdito vnus eſt pater. vn̄ Math̓. xxiij. Unus eſt pr̄ vr̄ in celis eſt. Inſinuat̉ igit̉ in Math̓. modꝰ orandi ꝯmembrisp̄excellentibꝰ in membris. Pret̉. in Math̓. loꝗtur apl̓sꝯfidentiā ſue ꝑfectōnis auſi fuerunt dicere Pater nr̄. InLuca loꝗtur ad diſcipulū gerit formā infirmoꝝ quiaudent dicere nr̄ ſicut Luc. xv. Pater peccaui in celum etcoram te ⁊cͣ. hac ratōne in Math̓ dr̄ noſter. In Luc. Ad aliud dicendū. dicere pater meꝰ ſimpl̓r nullus dꝫniſi filiꝰ dei: ne dictū ſimpliciter ſonet in paternitatē nature. vnde glo. Nemo dicat meꝰ qd̓ ſoli xp̄o ꝯpetit qui eſt filius naturaꝫ. Hmōi aūt ꝓnoīa ſolent diſcretiue poni etdiſcretōeꝫ importare ſiue ſingularitatem. qd̓ nulli cōuenitniſi illi ſingulariter filius eſt .i. naturam. Nihilominus ſcriptura qn̄qꝫ inſinuat ſic poſſe dici. non tn̄ ſimpliciter ſed cum aliqua additōne inſinuante hoc non ſingulariter dici. Ut patet in verbis ꝓpoſitis Math̓. vj. Ora patrem tuū in abſcondito: pꝰ ſubditur. Et pater tuus eſt īabſcondito reddet tibi. hmōi retributō fiet creature. Unde glo. mercedē fidei. Sil̓r. cuꝫ dr̄ Hiere. iij. āmodo vocame pater meꝰ. ſubdit̉ dux v̓ginitatis mee tu es. Per hoc dicitur dux ⁊cͣ. cum ducatus fiat creature. inſinuat̉ qd̓plecteris inſinuatur debere intelligi de filio naturali:ſed de creatura rōnali. hmōi aūt diſcretio habe̓tur niſidiceret̉: pater meꝰ qui es in celis. Itē multiplex eſt ratoquare magis ꝯgruit dicere noſter ꝙͣ meus. Una eſt paciāꝯſeruatō. Gen̄. xiiij. Ne queſo ſit iurgium inter me et te etſtores tuos fratres enim ſumus. Aliapaſtores meoseſt ſuꝑbie dehortatio. Mal̓. ij. Nunquid non pater vnusomniū noſtrū. quare deſpicit vnuſꝗſqꝫ fratrē ſuuꝫ. Alia