Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

pedes et duabꝰ volabant. In capite principiū. In pedibꝰfinis intelligit̉. In pͥncipio eccl̓ie .i. an̄ aduentuꝫ xp̄i velata fuerūt de eo erāt ſignificata. ale velātes caput erātfigure legis nal̓e et figure legis ſcripte .i. Moyſi. due alevelantes pedes ſignat in fine .i. tꝑe antixp̄i erit occultatio agendoꝝ credendoꝝ qn̄ regnabit error falſitatis libido improbitatis. duabꝰ alis volabāt. In volatu v̓o aleextendunt̉ elongant̉ a corꝑe nec corpꝰ tegat. Un̄ volatuſeraphin ſignat̉ ꝓceſſus ad manifeſtatōeꝫ. ſignat̉ manifeſtatio veritatis ſignificatoꝝ de xp̄o tꝑe medio .i. tempore paſſionis xp̄i. Sacerdos d̓o dicendo oīa ſcl̓a ſcl̓oꝝvoceꝫ exaltat ſignat̉ ih̓s clamans voce magna emiſitſpm̄ Math̓. xxvij. Chorꝰ clamando rn̄det amē. ſignificatur mulieres lamētabant̉ flentes dn̄m Luc. xxiiij. alijfideles lugebant. velut quondā abel inuidi fratris furoreocciſum ꝑentes eius lugebant.Membrum quartū ſecūs huiꝰ tractatus.Remꝰ p̄ceptis ſalutaribꝰ moniti. Hic poſtilatur eccl̓ie militātis ꝯſeruatio eſt vnꝰ effectus hꝰ ſacrificij. obtinet̉ ꝯmemoratōe ve-ri ſacrificij .i. paſſionis dn̄i eiuſdē oblatōne ſiue repn̄tatōne. hoc aūt in tribꝰ ꝑtibꝰ eccl̓ie parit effectum .ſ. patientibꝰ in purgatorio releuatōeꝫ. Regnantibꝰin celo ꝯſumatōeꝫ. Peregrinātibꝰ ī mūdo neceſſarioꝝ ſb̓uentionem: poſtulat̉ in ꝑte iſta in qua ponit̉ or̄o dn̄ica.Cui in ꝑte iſta p̄mittit̉ prefatio cuꝫ ꝯr̄. Preceptis ſaluta.mo. ⁊cͣ. ad cautelam ꝯtra p̄ſumptōeꝫ inſinuat̉. hic fidētia celebrātis habita ex duobꝰ .ſ. monitōe dn̄i: informatione ſiue inſtructōe. Monitio aūt ſub̓am actus reſpicit.Inſtructio modū. his Math̓. vj. Sic vos orabitis. orabitis inquā. ecce ſub̓a actꝰ. Sic: ecce modꝰ. Dicit̉ preceptis ſalutaribꝰ moniti. Quid ē hic copulant̉ p̄ceptuꝫmonitio: hoꝝ ꝯditōnes ſint oppoſite. p̄ceptū obligatad neceſſitatē agendi: monitio. Ad hoc dd̓m. doctrina orādi fuit illiꝰ eſt mgr̄ et dn̄s. Ioh̓. xiij. Uos vocatisme mgr̄ dn̄e. et bn̄ dicitis. dn̄i aūt eſt preciꝑe inſtituere: mgr̄i eſt monere inſtruere. vt inſinuaret̉ duplex auctoritas docentis ſcꝫ dominatōis magiſterij: copulant̉p̄ceptū et monitio. Inſtitutio informatio. Pre. monitio dn̄i licet importet obligatōeꝫ neceſſitatis. ſicut illd̓qd̓ eſt p̄ceptū ſimpl̓r: importat tn̄ obligatōeꝫ reuerētie. vtſicut ob neceſſitatē ſalutis acꝗrendi incūbit exequi illudqd̓ p̄ceptū eſt ſimpl̓r: ſic ob reuerentiā dn̄i monētis incūbit nos exequi qd̓ monet: monita em̄ hic dicūtur precepta Item hoc dr̄ diuina inſtitutōe formati. notat̉ cuꝫinſtitutio a dn̄o firma dꝫ eſſe aīe inherentia ſicut ē forme eo cuiꝰ eſt forma. ꝓpter qd̓ ſignanter dr̄ formati. potiꝰꝙͣ informati: licet idem importent. Un̄ inſtituta dn̄i debētin corde ſcribi. Prouer. vij. Serua mandata mea viues legem meā qͣſi pupillā oculi tui. ſcribe illam in tabuliscordis tui. Hec aūt p̄cepta .i. monita ſunt illa Mathe.v. et. vj. p̄cedūt illud qd̓ eſt de forma orandi ſil̓ cuꝫ ip̄o. vn̄Beda inter cetera ſalutaria monita et diuina. quibꝰ ꝯſulit credentibꝰ: formā orādi ꝓpoſuit Math̓.. v. et. vj. ml̓ta poſuit dn̄s monita ſcꝫ de dilectōe inimici. de fuga ypocriſis. et de quibuſdā alijs. Et pꝰ dat illud quod eſt de oratione. qd̓ dicit̉ eſſe de ſalutaribꝰ: ꝓpter or̄onis efficaciamſiue vtilitatē. Eius aūt efficacia on̄ditur quadrupl̓r. Exaucͣte dicentis. Fuit em̄ ꝓlata ore ipſiꝰ ſaluatoris. os eniꝫdn̄i locutū eſt cuiꝰ ſermo pt̄ate plenꝰ eſt. Ex breuitate ſermonis. vn̄ Math̓. vj. Orantes nolite multum loqui ſicutEthnici faciūt. Multiplicē em̄ vtilitatem breuitas eiusparit. ob illius em̄ breuitatē facilius ſcitur. melius retineatur. frequentius iterat̉. minus faſtidit. oranteꝫ cito exaudiri innuit. plus affectu ꝙͣ ore orandum eſſe ſignificat. igͦrantem incuſat. Ex ſufficientia petitionū quia in illa orat̉pro bonis adipiſcendis malis amouendis. pro bonisporalibus et eternis ꝯſequendis. pro malis preteritis pre-ſentibus et futuris euitandis vt infra patebit. Ex fecūditate miſterioꝝ. qm̄ vniuerſa ꝯtinet ſacramenta. Dan̄. xij.ꝑtranſibūt plurimi multiplex erit ſcientia.Ater ſter. cōne. ſubdit̉ ipſaTerminata p̄fabratio. In primo beniuolētia exauditorisp̄cd̓o ipſe petitiones ꝓponuntur.captatur. Sibi ſanctificet̉ nomen tuū. Circa primā par primo querit̉ in generali de ꝯgruentia ſufficientiatentoꝝ. Secundo ſpāliter de ipſis ꝑtibus ꝯtentis. Circa primū proceditur ſic. Uidetur omiſſa ſunt apponēdaquia videtur hec oratio debet incipere a ſignificatione.Unde Aug. quicquid boni operis incipitis. ſignate vos īnomine xp̄i: et ſimbolum et oratōnem dominicam ad laudem dei dicite et nihil vobis nocere poterit inimicus. ergo incipiendū eſt in omni oratōne a ſignatōne. Itē duoſunt neceſſaria oranti p̄ter illa que ſunt de ſubſtātia orationis. ſcꝫ captatio beniuolentie eius a quo petitur. et aliqͣpreparatio ex ꝑte ipſius orantis. vt ſignato crucis vel huiuſmodi vt vult Aug. vnde habeat ydoneitatē orandi. primum ponit̉ in oratōne: quare non ſecundū? Item Hiero. de regula monachoꝝ. Monachi apoſtolicā ſeruant vitam a glorificatōne incipientes in glorificatōneꝫ terminantes. Igitur cum oratō dominica data fuit apl̓is: debeta glorificatōne incipere in glorificatōnē termīari. Itēvidetur hic apponitur aliquid apponendum. vtpoteillud quod ponitur ad captandum beniuolentiam ſic. j.Thimo .ij. Obſecro primo omniū fieri obſecratōnes orationes et poſtulatōnes ⁊cͣ. Ecce ẜm doctrinam apoſtoli primo debe̓t poni obſecratio. nec debet aliquid p̄termitti quo beniuolētia captetur. Et pōt hic queri. qͦre apoſtolus ad exemplū domini docet aliquid p̄mittere quod ſonaret in laudem dei: vnde captaretur eius beniuolentia. Rn̄. reuera ꝯgrue preponit̉ aliquid ad captandū beniuolentia exauditoris. Un̄ Amb̓. vj. de ſacramentis. dicmihi ſi velis hominē rogare. et ſic incipias. Da mihi oroillud quod a te peto. nonne arrogans videt̉ oratio. ideoinchoari debet a laude dei vt roges om̄ipotentē dominum⁊cͣ. Pre. idem ibidem. primo dꝫ oratio habere laudeꝫ dei. Ad primū ergo dicendum. reuera oranti duo ſunt neceſſaria. Unū remouens impediens: aliud diſponens adobtinendum ꝯueniens ſcꝫ poſtulatum. Primum referturad orantem vt circa queꝫ exercendum eſt. ſcd̓m ad ip̄m adquem dirigit̉ oratio alliciendꝰ eſt. qꝛ igit̉ que ad illuꝫ diriguntur a quo petit̉. deberent ingredi eſſe orationis: queautem ad ipſum orantē nequaꝙͣ: propter hoc ſignatō crucis exercenda eſt circa orantem vt remoueat̉ impedimentum oratōnis non debet poni in ipſa oratōne: licet illiꝰ ſitexercitium vtile volenti orare. Signatio ergo crucis licetoranti ſit neceſſaria: non tn̄ debet in oratione inſeri. Adid autem quod dicit Hiero. ꝯcedendum eſt ꝙͣtum ad hoc debet oratio dominica incipere a laude. non tn̄ ꝙͣtū adhoc debet terminare in laude .i. in gratiarumactionem Si aūt querat̉ quare hec oratio non terminat̉ in laudei. gratiarumactōnem ſicut inchoat̉ a laude. Et que ē diffirentia inter laudē diuinā at gratiarūactiōeꝫ. Dicendūduplex eſt dei laus. Una qua laudat̉ in ſeipſo .i. rationequā bonus. Pſal. Confitemini dn̄o qm̄ bonus. Alia ration qua bonus eſt alijs .i. ratōne qua beneficus. Iudit. x.iij. Laudate dominum qm̄ non deſerit ſperantes in ſe. primo proprie dicitur laus dei. ſecundo gratiarūactio. Qd̓igitur queritur. quare non ponit̉ aliquid quod ſonaret ingratiarūactionē. Dicendū ſolum docuit dn̄s eſſe ꝓponeda que faciūt ad efficaciam or̄onis. Gratiarūactio facit ad efficaciam oratōnis. ſed potius oſtendit gratitudinem orantis. hoc vltimū docet Ambro. in oratione obẜuari debere et que valent ad efficaciam orationis. et orantis oſtendunt gratitudinem. Preterea. Hieronimꝰ inſinuat que faciunt monachi imitantes apoſtolos qui beneficijs acceptis a gratiarumactionibus non deſiſtebant.Nec ex hoc ſequitur in oratōne dominica in ſoluꝫ ex