Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De of. miſſeſtrata ſunt nobis a deo collata: a nobis deo p̄ſentata oblata: in verū ſūmū ſacrificiū trāſſubſtātiata. Quidādiſtinguūt ſic. hec dona ſcꝫ nature. hec mūera ſcꝫ deuotōisnoſtre. hec ſancta ſacrificia illibata maieſlati diuine. Uthec dona referant̉ ad naturā. hec munera ad gratiam. hecſacrificia ad incorruptionis gloriam. dicunt ꝓptereacruces fiunt in miſſa: quia virtus miſſe crux xp̄i eſt que ſacramentum altaris omnia alia eccleſie ſacramenta conſecrat ſanctificat.Articulus ſecūdusdiate a deo ibi. In primis. Scd̓o mediantibusſanctis ibi. ꝯmunicātes. Item in prima primo poſtulat̉motio ip̄ius eccl̓ie mēbroꝝ in generali. Scd̓o ꝑſonaruꝫquarūdaꝫ in ſpeciali ibi. Memento dn̄e. In pͥmis ergoid eſt principaliter que tibi ſcꝫ ſoli deo indiuidue trinitatiofferimus. Hic dat̉ intelligi cui debent ſacrificia offerrieccleſia tua ſancta .i. deo ſiue cultui diuino dedicata ſcilicꝫeccleſia. Ut em̄ habet̉ in quadaꝫ glo. ſuꝑ illud Leuit̉. xix.Sancti eſtote. illa ſunt ſancta: que a ꝯmunibꝰ vſibꝰ debētſeꝑari ſoli deo deſeruire. Et ſicut dicit Iſido. Eccleſia ēnomē grecū quod in latinū vertit̉ ꝯuocatō. ꝓpt̓ hoc oēsad ſe ꝯuocat: catholica .i. vniuerſalis. Iſido. catholicꝰ vniuerſalis ſiue generalis interp̄tat̉. idem greci vniuerſalecatholicon vocāt. em̄ ſicut ꝯuēticula hereticoꝝ in aliquibꝰ regionū ꝑtibus coartat̉: ſꝫ totum orbem terrarumdilatura diffundit̉. Hinc vniuerſitas ab vno cognomīataeſt eo in vnitate colligit̉. hec Iſido. Quaꝫ pacificareꝯtra ꝯturbatōeꝫ hereticos ſciſmaticos ei illatā. hoc eſtvt pacē habeat ab hereticis ſciſmaticis. quā etiā cuſtodire digneris a demonibꝰ vicijs. Et adunare que diſperſa eſt inter paganos alios infideles. Et rege̓ inter ꝓſpera aduerſa. vel pacificare inherētiā caritatis cuꝫ deoj. Ioh̓. iij. Qui manet in caritate in deo manet. tales pacēhabent. vnde Ioh̓. xvij. In me pacē habebitis. Cuſtodire.ne pereat ob ingruētiā ꝑiculoꝝ ſiue temptatōnū. Quia niſi dn̄s cuſtodierit ciuitatē: fruſtra vigilat qui cuſtodit eaꝫAdunare conformitatē morū voluntatū. vt multitudinis credentiū ſit cor vnū aīa vna Act̉. iiij. Regere improgreſſu virtutū vt dicat cum pͣs. Dn̄s regit me nihil mihideerit. Una famulo tuo papa noſtro quē ſingulariterpter regimē curam eccleſie p̄poſuiſti vniuerſis. vt om̄esab vno ſicut corpus a capite gubernētur vbi dixiſti petroMath̓. xvj. Dabo tibi claues regni celoꝝ ⁊cͣ. Unde papadicit̉ pater patrū: quia ſūmꝰ ſacerdos pontifex maximꝰnomīat̉. dicit̉ etiā patriarcha romanꝰ. Patriarcha enimgreca lingua ſūmꝰ patrū interp̄tat̉: quia primū .i. apl̓icumlocum tenet. vt dicit Iſido. Et antiſtite noſtro. Iſido. antiſtes ſacerdos dictꝰ eſt ab eo ante ſtat. Primꝰ em̄ eſt inordine eccleſie ſupra ſe nullū habet. Ex hoc verbo Iſido. videt̉. idem ſit papa antiſtes cum nullū habeat ſupra ſe. Pret. ex hoc verbo videt̉ antiſtes ſit ſimplex ſacerdos. ſi hoc: tunc ſit ꝯmēoratō ī miſſis de pontificibus. Rn̄ſio. antiſtes pontifex dicit̉ vnde verbū Iſido.ſic debꝫ intelligi. antiſtes ſacerdos dictꝰ ab eo an̄ ſtat .i.ſacerdos ille qui ante ſtat ſcꝫ ꝯiūctim. Sacerdos em̄ quiante ſtat eſt ſacerdos qui eſt pontifex. Ad pͥmū dicendū antiſtes ſicut pōtifex nomīat ep̄os cuiuſcūqꝫ dignitatisſcꝫ pr̄iarchas archiep̄os metropolitanos ep̄os. Etſic ſumptꝰ ẜm Iſido. habet ſuꝑiorē in ordine eccl̓ie. ẜmtn̄ fit in canone miſſe ꝯmēorato de antiſtite: intelligit̉ deantiſtite illiꝰ eccl̓ie in qua celebrat̉. Un̄ dicit̉ antiſtite nr̄oEt rege nr̄o. aūt orandū ſit pͥncipe habet̉. j. Thimo.ij. Obſecro primo oīm poſtulatōes. obſecratōes oratōesgratiarū actōnes fieri omnibꝰ homībꝰ regibꝰ omnibus qui in ſublimitate ſunt ꝯſtituti. vt em̄ habet̉ ab Hugone. Eccleſia eſt multitudo fideliū vniuerſitas xp̄ianorum. que vniuerſitas duos ordines ꝯplectit̉. ſcꝫ laycos etclericos quaſi duo latera vnius corꝑis. ſiniſtruꝫ ſcꝫ layci.xxxvij.quia terrene vite neceſſaria tractāt. dextrū clerici quia eaque ad ſpūalem vitā ꝑtinent mīſtrāt. due aūt ſunt vite correſpondentes. terrena celeſtis: corꝑalis ſpūalis. Et duplex pt̄as ſecularis ſpūalis. Secularisīput habet regem. SpūSpūalis pt̄as prioreſt terrenagnitate ſcꝫ quātū vita ſpūalisdignior eſtrrena ſpūs ꝙͣ corpus. Et inſtitutō eſt. qd̓patet hoc in lete veteri primū a deo ſacerdotiū inſtitutum eſt. poſtea ſacerdotiū iubente dn̄o regalis pt̄as ordinata eſt.etiā eſt pt̄as. Nam ſpūalis pt̄as terrenampt̄atem inre habet vt ſit iudicare habet ſi bona nonfuerit. Spprimū inſtituta eſt: deuiat a ſolo deo iudicari debet. Unde. j. Corin. ij. Spūalis iudicatomnia ip̄e a nemine iudicat̉. regalis pt̄as ordinata ē inſtituta ſpūalem. patet hoc. quia adhuc in eccl̓ia ſacerdotalis dignitas regalē pt̄atem ſacrat. ſanctificansbenedictōeꝫ formans inſtitutōneꝫ. Unde regalis pt̄asiure inferior eſtimatur. Iſta ergo duplici pt̄ate indiget et regitur eccleſia in mēbris duplex vita moderat̉. ꝓpterquod pro vtraqꝫ orat eccleſia. primo tamē pro ſpūali quaſidigniori: ſcd̓o pro ſeculari quaſi inferiori. Et omnibꝰ orthodoxis qui ſub vtraqꝫ pt̄ate fidem tenent apl̓icam venerantur. Ut em̄ dicit Iſido. Orthodoxus eſt recte credēs vt credit viuens. ortho eniꝫ grece recte dicit̉ latine. doxagloria. hoc eſt vir recte glorie. Tales em̄ ſunt recte glorioſi. qui deum recte fidei confeſſione glorificant. atqꝫ catholice apoſtolice fidei cultoribus. Hoc videtur ſuꝑflue appoſitum cum tales ſint orthodoxi. Rn̄ſio. hoc ſuperfluit. quia expreſſius cultus fidei hoc additum declarat̉quātuꝫ eſt ex ꝑte ſermonis. Dicit̉ autem apl̓ice fidei. quiaapl̓i fuerunt fidei fundatores ſupra primū fundamētū ſcꝫxp̄m qui eſt fundamētuꝫ eoꝝ. Ephe. ij. Suꝑedificati ſuperfundamētū apoſtoloꝝ. ergo apl̓ici ꝓphete dicunt̉ fundamenta. Unde pͣs. Fundamenta eiꝰ in montibꝰ ſanctis xp̄ceſt primū maximū fundamētuꝫ.Memento domine .§. j.famulorum. In hac parte ſpecialius poſſulatur fideliumpromotio a conſecrante. In parte enim precedenti poſtulatur promotio eccleſie cum membris cunctis in generaliſcilicet prelatis ſubditis ibi. Cum famulo tuo papa ⁊cͣ.Hic ſpecialiꝰ poſtulat̉ promotō viroꝝ ac mulierū ibi. memento dn̄e famuloꝝ famularūqꝫ tuarū. ſacerdotū aſtantium ibi. Et omniū circūſtantiū. pro quibꝰ tibi offerimusvel qui tibi offerunt hoc ſacrificiū laudis. noſtrū noſtrorum ibi pro ſe ſuiſqꝫ omnibꝰ. poſt ſubdit̉ ꝙͣtum ad quid poſtulatur eoꝝ promotō ibi. Pro redemptōne aīarū ſuaruꝫEt a quo ibi. Tibi reddunt vota ſua ⁊cͣ. Dicit ergo. Memento dn̄e. Hic querit̉ cum nihil ignoret dei ſapientianec alicuiꝰ valet obliuiſci: quid ē quod poſtulat̉ vt memoretur aliquoꝝ. Rn̄ſio. deus dicit̉ ſcire quos approbat. Un̄ij. Thimo. ij. Nouit dn̄s qui ſunt eius. dicit̉ neſcire qͦsreprobat. vnde Math̓. vij. Nūꝙͣ noui vos. Rurſus dicit̉obliuiſci maloꝝ: cum malꝰ ad bonū ꝯuertit̉. vnde Ezech̓.xviij. Si impiꝰ egerit penitentiā oīm iniquitatū eiꝰ non recordabor. Et dicit̉ obliuiſci bonoꝝ bonꝰ ad malū ꝑuertitur. vnde Ezech̓.iuſtꝰ auerterit ſe a iuſticia ſua om̄esiuſticias eiꝰrdabor. Deꝰ ergo qn̄qꝫ recordat̉ ad miſerandū. vnde Iob. vij. Memēto mei deꝰ quia ventꝰ eſt vita mea. Qn̄qꝫ recordat̉ ad puniēdū. vnde pͣs. Memēto domine filioꝝ edom in die hieruſalē. Cum petit̉ vt aliquorum memīerit: petit̉ vt illoꝝ miſereat̉ ẜm illud remīſceremiſeratōnū tuaꝝ dn̄e miſcd̓iaꝝ tuaꝝ que a ſecl̓o ſūt. Exhac at̄ ſerie v̓boꝝ. Aēto do. fa. fa. t. oīm circūſtātiumptꝫ ſit locꝰ. vty ſacerdos his qͦs vult ſpālit̉imploret ſcꝫue ſolet copulare ꝑteꝫꝯtentā toti ꝯtinētco famuloꝝ famularūqꝫ tuaꝝꝯtinet dico ortiū circūſtantiuꝫ. viuoꝝ autem debet hicfieri ꝯmemoratō. in ſequentibꝰ v̓o occurrit locꝰ in quo fietmemoria defunctoꝝ. Et oīm circūſtantiū. hic euidēteapparet ꝙͣ ſanctū ſalubre ſit miſſarum ſolēnijs intereſſe.