Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

em̄ turbe dixerūt oſanna: hoc eſt qd̓ ibi dicit̉. O dn̄e ſaluum me fac. Benedictꝰ qui venit in noīe dn̄i. qd̓ ſubiungtur eiſdem verbis. hoc aut canticū eſt canticū angeloꝝ qd̓nos cantātes ſignificamꝰ hoc ſacrificiū iungi celeſtibꝰdebemꝰ ideo ſaluari illis in excelſis clamamꝰ.Nlembrum ſecūdumEcūda ꝑs pͥncipalis que incipit ibi. Te igitur in qua agit̉ de ꝯſecratōe rei oblate diuidit̉ in quatuor. Primo poſtulat̉ hoſtie deoaccepte benedictio. Scd̓o fideliū ꝓmotō ibiIn pͥmis que tibi offerimꝰ. Tercō hoſtie benedicte in corpus xp̄i ſanguinē trāſmutatio ibi quā oblatōeꝫ. Quartoꝯſecratōis ꝯſumatō ibi. Qui pridie ꝙͣ pateret̉.Articulus primus poſt laudis p̄coniū ſequit̉ ſecretuꝫOtā ergoſilentiuꝫ.Nam vbi ih̓s honorifice fuit ſuſceptᶜhieroſolimis a turbis. ramis palmaꝝ laudibus. vt habetur Ioh̓. xij. iudei volebant eum caꝑe. ꝓpterquod receſſit ab eis abijt in bethaniaꝫ ibi abſcondit ſeab eis Ioh̓. xij. Non mētu formidinis: ſꝫ prouidētia diſpēſatoris. quia nōdum venerat hora eiꝰ. qua adueniente ſpōtaneus ad paſſionem acceſſit. vnde Math̓. xxvj. Surgiteinquit eamus. ecce appropīquabit qui me tradet. vn̄ Ioh̓xvj. Cohors mīſtri cum veniſſent cum laternis facibꝰarmis vt app̄henderēt eum. Ip̄e aūt ſciens omnia que ventura erant ſuꝑ eum: ꝓceſſit dixit eis. quē queritis. Rn̄derunt ei ih̓m nazarenū. dixit eis. Ego ſum. Illud xp̄i latibulum hoc ſilentiū ſecrete rep̄ſentat. Alia eſt cauſa huiꝰſecreti ſilentij. ſcꝫ vt ſine tumultū ſiue ſtrepitu verboꝝtis deuotio ad deum dirigatur: qui eſt exauditor cordisvocis. Non em̄ eſt exorandꝰ clamoribꝰ qui renuꝫ ſcrutatoreſt cordium Hiere. xvij. Qd̓ āna typū gerens eccl̓ie inſinuabat que petitōne ſꝫ tacita deuotione qd̓ petijt impetrauit. dicitur em̄ primo Reg. j. anna loquebat̉ in corde ſuo tm̄qꝫ labia illius mouebant̉ vox penitꝰ non audiebatur. verba tn̄ ſunt ꝓferenda: ne quid petere vel intēderedebeamꝰ ignoremꝰ. Altera eſt. ratōne tāti miſterij verbaquotidianuꝫ vſum vileſcāt in locis ꝯpetentibꝰ paſſim indiſcrete dicant̉. ſic ſint dicentibꝰ in ruinaꝫ. Unde vtdicit̉. Contigit vt quadaꝫ die paſtores ſuꝑ lapidē quēdamponerēt pane. qui ad hoꝝ verboꝝ prolatōeꝫ ꝯuerſus eſt incarnē. forſitan tranſmutatꝰ eſt panis in corpus xp̄i. indiuinitus acerrima facta eſt vindicta: nam ꝑcuſſi ſunt diuino iudicio celitus miſſo. vnde ſtatutuꝫ fuit vt de ceterodiceret̉ ſub ſilentio. alia eſt ratō ne vileſceret ex manifeſtaprolatōe: ſicut ſacra ſcriptura in quadā obſcuritate tradita eſt ne vileſceret. Propter has cauſas dicit̉ ſub ſilentio ob hoc dicit̉ ſecreta: ſcꝫ quia ſub ſilentio ꝓnunciat̉. cumolim alta voce diceret̉ quouſqꝫ aliter inoleuit ꝯſuetudopter cauſas iam dictas. Nota hec pars miſſe vſqꝫ adoratōneꝫ dn̄icaꝫ cum ſua prefatōne ſcꝫ p̄ceptis ſalutaribꝰ⁊cͣ. dicit̉ canon miſſe: quia regulariter ī hac ꝑte memoriadn̄ice paſſionis recolitur. videlicet eoꝝ que geſta ſunt perebdomadā ante paſchalē a decima luna pͥmi mēſis quādoih̓s abijt hieroſolimā: vſqꝫ ad decimāſeptimaꝫ qn̄ ſurrexita mortuis. Propter qd̓ inter p̄fatōeꝫ canonē in pleriſoſacramētarijs imago crucifixi depingit̉. vt ſolū intellctus lr̄e: ſꝫ etiam aſpectus picture memoriam dn̄ice paſſionis inſpiret. forte diuina factum eſt ꝓuidentia. licet humana induſtria ꝓcurauerit vt ab ea lr̄a canon inciperet:ue ſui forma ſignum crucis oſtendit exprimit in figurahau nāqꝫ miſteriū crucis inſinuat. dicente dn̄o Ezech̓.ix. Signa thau in frontibus virorum dolentium gementium. vel canon dicitur quia ex regulis patrum .i. ex hisregulariter inſtituerunt obſeruari eſt compoſitus. Canoem̄ grece regula latine dicitur. Et dicitur idem canon ſecreta actio. quare canon dicit̉ ſecreta dictum eſt. actioaūt dicitur: quia tunc cum deo cauſa noſtra agitur. Inhac v̓o parte que canon dicitur. non ſolūmodo proferūturea que requirūtur ad cōſecratōeꝫ corꝑis xp̄i ad ꝯmemorationem conſecrati: ſꝫ memoria paſſionis rep̄ſentatur etconditiones eiuſdem hoc maxime cruces. In hac ergoparte in qua poſtulatur muneruꝫ ſanctificatio fiunt trescruces: in ſignum triplicis traditōis dn̄i ſcꝫ a deo. a iudaa iudeis. de prima Ro. viij. Qui ꝓprio filio ſuo peꝑcitſed nobis omnibꝰ tradidit illum. de ſcd̓a Math̓. xxvi.Querebat oportunitatē quō eum traderet. de tercia Ioh̓.xviij. Gens tua pontifices tui te mihi tradi. Prima traditio fuit ex gratiā dilectōnis. Ioh̓. iij. Sic deꝰ dilexit mundum vt filiū ſuū vnigenitū ⁊cͣ. Scd̓a ex auaritia. vn̄ Mathei. xxvj. Quid vultis mihi dare. ego eum vobis tradā.Tercia ex inuidia. Mar̄. xv. Sciebat em̄ per inuidiamtradidiſſent eum. Deus em̄ tradidit euꝫ ex dono. donū em̄eſt datum reddibile. iudas pro mūere. iudei in ſacrificium illibatum. ad hoc ergo deſignandū ſacerdos facit trescruces ſuꝑ hoſtiam cum dicit hec dona hec mūera hec ſancta ſacrificia illibata. quaſi ꝯmemorās illā traditōeꝫ quādeus fecit ex dono: iudas mūere. iudei in ſacrificiuꝫ illibatum: ſinguli aūt ad mortem ſcꝫ crucis. Hec trina traditio tūc incepit. cum filius ex decreto dei patris ex conſilioſpūſſancti. necnō ex ꝓprio beneplacito veniēs hieroſolimāſemetip̄m expoſuit paſſioni. Qui exponēs ad quid venit.dixit Ioh̓. iij. Si exaltatus fuero a terra: omnia trahamad meip̄m. hoc aūt dicebat ſignificās qua morte eſſet clarificaturus deum. vel hec tria dona mūera ſancta ſacrificiaillibata: ad indiuiduā trinitatem cuiꝰ opera indiuiſa ſuntpoſſunt referri. que tota tradidit ip̄m ad morteꝫ: vt tota redimeret nos a morte ip̄m. Nota ergo donū eſt dātis:munꝰ accipientis: ſacrificiū offerentis. pater dedit. filiꝰ obtulit. ſpūſſanctꝰ accepit: ſinguli tamē dederunt acceperuntnt: ſꝫ pater dicitur dediſſe ꝓpter auctoritatē. filiusobtuliſſe ꝓpter aſſumptaꝫ humanitatē ſpūſſanctꝰ accepiſſeꝓpter appropriatā benignitatē ſiue liberalitatem. hec autgratioſiſſima liberalitas eſt. quod deus dedit nobis in dnum: hoc accipit a nobis in munꝰ. Sacerdos aūt ꝯue ad patrē. dicēs. te igit̉ clemētiſſime pater ⁊c̄Sic patris auctoritatē inſinuat ip̄m ſolūmodo inuoquē alloquit̉ tanꝙͣ p̄ſentē gr̄am: qui nuſꝙͣ deeſt eſſentiam potentiā p̄ſentiā. Per ih̓m xp̄m filiū tuuꝫ dn̄m nr̄mvt quē ſicut mediatoreꝫ dei hominū Gal̓.ad nos dei beneficia ꝯfidens in verbo dn̄i. dicentisxvj. Si quid petieritis patrem in nomine meo hoc faciaꝫvobis. Supplices rogamus ac petimus. duo hic notanturex quibꝰ petens obtinet quod intendit. ſcꝫ clemētia diuinacum dicit clementiſſime: humilitas ex ꝑte petentis dicit ſupplices. pluraliter loquit̉ ſignificās ſe vite oīm oratōnem deo effundere. accumulat verba dep̄catoria dicensrogamꝰ ac petimꝰ. vt ſic gemīata poſtulatōe meliꝰ obtineat qd̓ intendit. Uti accepta habeas. hoc reſpicit diuinumbeneplacitū. benedicas hoc effectū beneplaciti. hec donahec mūera. hec ſancta ſacrificia illibata. Eadē aūt ſūt hecdona mūera ſacrificia. que at̄ ſacris offerūt̉ altaribꝰ munera dicūtur dona ſacrificia. vnde Math̓. v. Si offersmunꝰ tuū an̄ altare ⁊cͣ. Et Heb̓. v. dicit̉ de pōtifice ꝯſtitutus ē a deo vt offerat dona ſacrificia. pct̄is hoꝝ aūt inculcatio pie deuotōis eſt exercitatō vel in effabilis ꝯmēdatio ſacramēti. aūt aliqd̓ inuenit̉ vocabulū qd̓ tantū ſacͣmentū digne valeat appellare: niſi qd̓ grece dicit̉ euchariſtia. qd̓ exponit̉ bona gr̄a. Dicunt̉ aūt pluralit̓ dona mūera ſacrificia. quia panis vinū diuerſe ſunt ſpēs ſubſtātiarum priuſꝙͣ conſecrent̉. deinde ſunt ſpecies ſpecierū.Dicunt̉ aūt ſancta illibata: quia panis vinum ſignifcat ſacroſanctū corpus īmaculatu ſanguinem ih̓u xp̄i. aūt dicunt̉ illibata quaſi nōdum guſtata: ſꝫ potiꝰ illibata .i. īmaculata: quia ſine macula cordis corꝑis oꝑtetofferri. quatenꝰ cor ab iniquitate mūdet̉ corpꝰ ab īmundicia. vel ſic ẜm Iſid̓. diſtinguūtur. donuꝫ ꝓprie dicit̉ qd̓ aſuꝑiore inferiori confert̉. Iaco. j. Omne datuꝫ optimū ⁊cͣ.Munꝰ qd̓ ab inferiore ſuꝑiori p̄ſentat̉. Sacrificiū qd̓ creatori offert̉. Inſinuat̉ his vocabulis tribꝰ. hec demon-