Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ad mortem Philip. ij. Poſt oſculat̉ altare in ſignū qpaſſionē xp̄i recōciliati ſumꝰ deo patri. vnde Ephe. iij.ens pacē vt recōciliet ābos ꝑietes in vno corꝑe deo. Deinde ſacerdos ꝯuerſus ad populū poſtulat officiuꝫ oratonis ab aſſiſtētibꝰ dicēs: orate me fratres. ẜm diuerſosvſus eccl̓iaꝝ diuerſe ſunt forme poſtulandi ſil̓r rn̄dendi.Quidā dicunt Orate fratres vt meū ac veſtrū ſacrificiumacceptabile fiat apud deū patrē om̄ipotēteꝫ. Alij aūt dicūtobſecro vos fratres orate me ego vobis: vt meū pariterqꝫ veſtrū ſacrificiū ⁊cͣ. Quidā aūt rn̄dēt ſic. memor ſitdn̄s ſacrificij tui olocauſtuꝫ tuū placabile fiat. Quidamſic. Spūſſanctꝰ ſuꝑueniet in te. virtꝰ alti. ⁊cͣ. Nōne videt̉incōueniēs in tanto officō tot fieri diuerſitates? Unde videtur hec varietas eſt ꝑmittēda in eccl̓ia. ſꝫ potiꝰnanda. Ad hoc rn̄det Anẜ. in quadā epl̓a ad valerianūep̄m maydeburgen̄. querēti de diuerſitate modoꝝ. qui fiūtcirca celebratōeꝫ ſacramētoꝝ dicēs. Sic habemꝰ a ſanctispatribꝰ. ſi vnitas ſeruat̉ caritatis in fide catholica: nihil officit ꝯſuetudo diuerſa. ſi multe ſunt diuerſitates in ſūma ſacramēti nec in virtute eiꝰ aut fide diſcordantneqꝫ omnes in vnā ꝯſuetudinē colligi poſſunt. eſtimo easpotiꝰ in pace tolerādas: ꝙͣ diſcorditer ſcandalo damnādas. ex his patet que diuerſitas eſt toleranda. ſūmā ſacramenti intelligit vt eſtimo: illa que preciſe requirūtur adſacramenti. Adhuc queritur quare dicit Orate in ſcd̓aperſona: oremus in prima. Similiter poteſt queri quare dicto oremus ante oratōeꝫ ſtatim dicit ſecretam velſecretas. Pret. quare dicit Oremus alta voce ſecretaꝫvel ſecretas voce demiſſa. Pret. que orationū ſequētiumreſpondet illi inuitatōni cum dicit Oremus. Ad primūdicendum. ſacerdos cum dicit orate ſpecialiter poſtulatſibi ſuffragia fieri orationuꝫ. quod patet hoc quod dicit̉in multis eccleſijs orate pro me fratres. Similiter cum dicit. Orate fratres vt meum ac veſtrum ⁊cͣ. poſtulat ſibi fieri ſuffragia orationum ꝙͣtum ad actum conſecrationis. Ad aliud dicendū. in ſecretis fit ſpālis mentō vt frequentius de oblatōne ſiue munere oblato. ꝓpter qd̓ conuet poſt oblatōeꝫ dicant̉. Ad aliud dicendū ab offeida cantata vſqꝫ ad prefatōneꝫ: omnia que dicunt̉: voceſubmiſſa dicunt̉: ad inſinuādum quod ſcriptū eſt Ioh̓. xj.ſcꝫ inſtante paſſione dn̄i ih̓s ambulauit palam interiudeos quia cogitabāt eum interficere: ſꝫ abijt in regioneꝫiuxta deſertum in ciuitatem effrem ibi morabat̉ diſcipulis ſuis. Ab illo aūt die quo ꝯgregatis phariſeis pͥncipibus ſacerdotū vt inirent conſiliū quid facerent. Ioh̓.xj. cayphas qui erat pontifex āni illius dixerat: expeditvobis vt vnus moriat̉ pro populo tota gens pereat:cogitauerunt vt interficerēt eum. ꝓpter qd̓ ad tempꝰ ceſſit ad tempus latebat ī alia regione. hoc ergo ſacerdotis ſilentium ſignat xp̄i latibulū. Ad illud quod querit̉ queoratio rn̄det inuitatōni facte oremus: dictū ante offerendam. Dicendū illa que dicit̉ īmediate poſt orate. cuiꝰ dilatōnis cauſa ſuptacta eſt. In cuiꝰ ſignū prime ſecrete nonp̄mittit̉ oremꝰ ſicut ſecretis ſequētibꝰ. Si aūt queraturquare incipit ſilentiū illud ſtatim offerēda cātata. Dicendum ratō eſt. quia tūc incipit miſteriū paſſionis dn̄i ſcꝫin oblatōne eoꝝ que ſunt ꝯſecranda. Unde ibi correſpōdentiam quādaꝫ inchoat̉ machinatō iudeoꝝ tractato demorte dn̄i: ꝓpter quā dn̄s abijt in regionē iuxta deſertum⁊cͣ. Ioh̓. xj. Illa em̄ oblatio initiū eſt miſterij paſſionis domini: ſicut illa machinatō fuit initiū ſimpliciter paſſionisciuſdeꝫ. Si aūt querat̉ quare illa pars miſſe que p̄ceditoblatōeꝫ hoſtie vel ſacrificij tanta melodia celebratur.Poteſt rn̄deri id qd̓ dicit Raba. aſſignans cauſaꝫ quareintroitus miſſe ſolēniter cantat̉ dicens. bene in ingreſſu ſacerdotis ꝯcrepantibꝰ choris auditur modulatō diuine laudis. vt dn̄ice celebratōnis miſteria mīſtroꝝ pia p̄cedat conſonantia: corporis ſanguīs xp̄i venerabile ſacramentum antecedat digne laudis ſacrificium. Deinde dictoorate fratres dicit ſacerdos ſecretam quā intermiſit. quoſignatur dn̄s redijt hieroſolimā ad domū oratōnis quāad tempꝰ deſeruerat cum eſſet in effrem. vnde Math̓. xxj.Cum intraſſet ih̓s hieroſolimā eiecit vendētes ementesde templo. dicens domꝰ mea domꝰ orationis vocabit̉. Dilatio em̄ dn̄i ꝙͣtuꝫ ad actū orandi in hieroſolimis fuit cauſaꝓpter quā hanc ſacerdos intermittit oratōem. hec intermiſſio eſt ſignū illiꝰ. Et ſciendū nūero ordini collectarum debet rn̄dere ꝯformitatē nūerus ordo ſecretaruꝫ poſſcōmunionū. Quot dicte ſunt collecte quo ordītot eo ordine debēt dici ſecrete poſtcōmūiones. nec plures nec pautiores nec alio ordine.Articulus terciusEſtat dicere de parte illa que eſt de ſolutōe laudum que incipit cum dicit̉. Per omnia ſeculaPſeculoꝝ. quod eſt finis oratōnis initiū prefationis. Per ſacerdotē v̓o finientē oratōeꝫ inchoantē prefationeꝫ inſinuat̉ xp̄c eſt lapis angularis qui fecit vtraqꝫ vnum Ephe. ij. Iudeos ſcꝫ gentiles vt ſit vnum ouileet vnus paſtor Ioh̓. x. Eleuata ergo voce dicit ſacerdos.Per omnia ſecula ſeculoꝝ. quo ſignatur ih̓s iterum palam ambulabat: ita in craſtinum turba multa que ꝯuenerat ad diem feſtum. cum audiſſet ih̓s venit hieroſolimam: acceperunt ramos palmarūm. obuiam ꝓceſſerūtclamantes. benedictus qui venit in nomine domini Mathei. xxj. In hac autem parte proceditur ſic. Primo fidelium ꝯgregatorum citatio ꝓponitur. Scd̓o confeſſionis exhibende ratio declaratur ibi. Uere dignū iuſtum ē. Tercio confeſſionis exhibite acceptatio poſtulatur ibi. quibus noſtras voces.Primo ergo p̄miſſa .§. j.ſalutatōne fit exhortatō ad duo. ſcꝫ ad cordis ſubleuationem laudis ſiue gratiarūactōeꝫ. Sacerdos ergo dicturus rem attentōne digniſſimam. premittit ſalutationem:optans aſſiſtentes tales eſſe cum quibꝰ dn̄s manere dignetur. maxime in prandio ſpūali in quo reficiendi ſunt pane viuo qui de celo deſcendit Ioh̓. vj. Unde officiū prefationis poteſt ad illud referri quod legit̉ Luc̄. .xxij. ſcꝫ miſitpetrum ioh̓eꝫ: dicens. Eūtes parate nobis paſcha vtducemus. Et poſt eodem. Et ip̄e oſtendet vobis cenaculūmagnū ſtratū ibi parate. Mar̄. xiiij. idem. hoc ſonatqd̓ dico p̄fatio. dicit̉ em̄ prefatō .i. p̄locutō. vtpote qꝛ ſit preparatio ad hoſtie ꝯſecratōeꝫ ꝯſecrate ſumptōeꝫ. Factaſalutatōne monet ſacerdos ad cordiū ſubleuatōeꝫ dicens.Surſuꝫ corda ẜm hortat̉ apl̓s Col̓. iij. dicens. Que ſurſum ſunt querite que ſuper terram. vt corda ſint vbi eſtthezaurus Math̓. vj. QNe illis poſſit improperando dicipopulus hic labijs me honorat cor autē eorum longe eſt ame Iſa. xxix. Facta autem monitōne ſacerdotis chorusfitetur ſe monita ſacerdotis ſuſcepiſſe cum dicit. Habemꝰad dominuꝫ. Quaſi diceret ſacerdos ſint corda veſtra ſurſum: populus rn̄det. nos habemus corda ſurſuꝫ ſcꝫ addominū. Deinde hortat̉ ad gratiarūactōes dicens. Gratias agamus dn̄o deo noſtro. Dn̄o inquā qui redemit. pͣs.Redemiſti nos domine deus veritatis. Ex hoc em̄ redemit acquiſitum eſt ei ius poſſidendi ita ratōeꝫ dominandi. Unde aug. tanti emit vt ſolus poſſideret deo qui creauit. Gen̄. j. Creauit deus homineꝫ ⁊cͣ. Noſtro: quia ſaluabit. pͣs. deus noſter deus ſaluos faciendi. Tūc em̄ veriſſime erit noſter: quādo erit omnia in omnibꝰ .i. habundantia omniū bonoꝝ. Ip̄e eſt deus qui nos creauit de nihilo.Ip̄e eſt dn̄s qui ſuo ſanguine nos redemit. Ipſe eſt noſterqui ſuo munere nos ſaluabit. qui creando dedit nobis naturam: qui redimendo tribuit gratiā: qui ſaluando cōferigloriam. Uel dn̄o nos ſua virtute portanti. Heb̓. j. portāsomnia verbo virtutis ſue. deo nos ſua ſapientia regēti. psQui regis iſrl̓ intēde. nr̄o regnū preparati. Ioh̓. xiiij. Uado parare vobis locum. Hec eſt ratio triplex quare illi exhibenda eſt gratiarūactio. Chorus autē reſpondēs verbo ſacerdotis aſſentit dicens. Diim iuſtuꝫ eſt. Dignūinquā ꝙͣtum ad ipſum. quoniam ip̄e eſt dominus deus