Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Que ſtiomata et edocta ab apl̓is: qui informati erāt edocti a domino. Unde qui ꝯtrariū aſtruunt: a fidei veritate deuiant infideles iudicandi ſunt. Ad primū ꝯtra hoc obiectuꝫdicendū. hec enunciatio. Iniuſtus nullo oꝑe ſuo placetdeo: vera eſt. Hec autē que ſubinfert̉. nihil qd̓ facit fit ẜmbeneplacitū dei eſt vera: neqꝫſeꝗtur ex prima. licet eniiniuſtus placet deo: opus tannen eius pōt placere decMulte em̄ oꝑationes iniuſtoꝝ placuerūt deo ſicut illorūqui afflixerūt ppl̓m dei. ꝓpter eoꝝ auerſionē a deo. vt patꝫin multis locis ſcripture. Sil̓r dicendū eſt de illa ſubinfert̉. ſcꝫ quicꝗd fit a iuſto fit ẜm beneplacitū dei. ſcilꝫhoc eſt falſuꝫ niſi intelligat̉ ſe. ſed oꝑatio ꝯſecrationispōt exerceri a laico iuſto inꝙͣtum eſt iuſtꝰ: īmo ſi hoc facere vſurparet: a iuſticia deuiaret. Ad aliud dd̓m. ē dinitas meriti: dignitas officij ſiue aucͣtis. Sacerdos iuſtus etſi careat dignitate meriti: gaudet tn̄ dignitate officij et aucͣtis. laicus iuſtꝰ ecōtrario caret dignitate auctoritatis: gaudet tn̄ dignitate meriti. pr̄as autē ꝯſecrandi reſpicit dignitatē aucͣtis non dignitatē meriti. vt enim dicitAug. in merito ꝯſecrantis. ſed in verbo ꝑficitur creatoris. et loꝗtur de hoc ſacramento. Ad aliud qd̓ obijcitur laicus iuſtꝰ iure pōt in id qd̓ plus eſt qꝛ pōt accedere adſacram coīonem ⁊cͣ. Dicendū etſi ꝯmunio ſacra ſit maior in effectu ſanctitatis: ꝯſecratio tamen eſt maior ī excellentia ſiue auctoritate pt̄atis. Und̓ magnitudo hec et illa ſunt eiuſdē generis. nec maiꝰ nec minꝰ ſil̓r. ꝓpter quaꝫ ſeꝗturyqui pōt in hoc quod maiꝰ eſt: pōt in id qd̓ miAd aliud qd̓ obijcit̉ de officio baptizandi. dicēnus eſt. 2dum eſt ſil̓e. eo em̄ illud ſacr̄m eſt ſacramentuꝫ neceſſitatis. licet officiū baptizandi ſit ſacerdotibꝰ ſpecialit̓datū: om̄ibꝰ tn̄ inſtante neceſſitate eſt ꝯceſſum. Ad alid̓qd̓ obijcit̉. ſolis diſcipulis dictū eſt. Accipite comedite. ſimiliter ite baptizate ⁊cͣ. Dicendū licet in hismiſſionibꝰ ſit quedā ſil̓itudo in genere: tn̄ ſicut pꝫ ex fct̄isſequentibꝰ ipſoꝝ apl̓oꝝ inſtitutōnibꝰ: differenter ꝯmittitur pt̄as baptizandi ꝯſecrādi. In collatōne em̄ ordīsſacerdotalis ꝯfertur ſpālis pt̄as et auctoritas ad ꝯſecrādum. et ꝓprie ad hoc vngunt̉ manus p̄ſbiteroꝝ in ſuſception ordinis ſacerdotalis: vt cognoſcant ſe in illo ſacramēto gratiam ꝯſecrandi acciꝑe. Pre. accipiūt et calicē cumvino et patenā cum hoſtijs de manu ep̄i: quatenus his inſtrumentis pt̄atem ſe accepiſſe cognoſcāt placabiles deohoſtias offerendi vt dicit Hug. Iſte v̓o hoſtie in ſacr̄o altaris offerunt̉. Un̄ ſacerdos in ſuſceptōne ordinis ſac̓dotalis: ſuſcipit pt̄atem ꝯficiendi. ſic aūt dat̉ ibi pt̄as determinata ad baptizandū: ſꝫ ex ꝯſequenti ad illā que ē conſecrandi ſiue ꝯficiendi que eſt ligandi ſoluendi dat̉ officium baptizandi: et ꝓpter hoc in neceſſitate alijs eſt conceſſa pt̄as baptizandi. Ad illud qd̓ habetur a canonicaPetri. iuſti ſunt ſacerdotes ⁊cͣ. dd̓m. dicunt̉ ſacerdotes ab ordine ſacerdotali: ſꝫ a debito et vſu offerendi ſeipſos hoſtiam viuentem ſanctam et placentem deo: ẜmhabet̉ ad Ro. xij.Nlembrum terciūOnſequenter querit̉. vtrū ſolus ep̄us poſſitꝯſecrare. et videt̉ ſic. Inter om̄ia ſacram̄ta ſacr̄m iſtud eſt maxima veneratōne tenendum: ſed ſacr̄m ꝯfirmatōis. qꝛ magna veneratōne tenendū eſt: a ſolis pontificibꝰ debet ꝑfici. Un̄ euſebius papa de ꝯſe. di. v. Manꝰ impoſitōnis ſacramentuꝫmagna veneratōne tenenduꝫ eſt. qd̓ ab alijs ꝑfici non pōtniſi a ſummis .i. ep̄is. A ſimili vel fortiori ratōne videtur hoc ſacramentum ⁊cͣ. Item maior ſolennitas requiritur in ꝯſecratōne corꝑis xp̄i ꝙͣ in ꝯfirmatōne: eadem ratione videt̉ ſolennior et excellentior requirit̉ miniſter inofficio ꝯſecratōnis ꝙͣ in officio ꝯfirmatōnis. Item ſicuthabet̉ ab Hug. ſacri canones idē determināt. Cōſecratio monialiū baſilicaꝝ et ſacri criſmatis ad ſolos ep̄os: ſꝫincomꝑabil̓r maioris eſt pt̄atis dignitatis ꝯſecratō corporis xp̄i ſanguīs ꝙͣ aliqͣ p̄dictaꝝ: videt̉ ꝯſecratō cor.xxxv.poris xp̄i ſaguīs ad ſos ep̄os ꝑtiret: nec alicuiꝰ alterius eſt ptās hec ꝯſecrādi. Contͣ. vt hr̄ ab Hug. et a ſct̄ispr̄ibꝰ inſtitutoribꝰ canonū. In ſacr̄is baptizandi miſſaꝫcelebrandi coīs eſt ep̄is ſimplicibꝰ ſacerdotibꝰ diſpenſatio. pt̄as ꝯſecrandi ſolūmodo eſt ep̄oꝝ ſꝫ et alioꝝ ſac̄dotum. Rn̄ſio. licet ꝓpter dignitatē excellentiā corporis xp̄i deceret officiū ꝯſecratōnis hmōi ſolūmō eſſetpontificū: īmo potiꝰ ſolūmodo ſummi pōtificis: tn̄ ꝓptervtilitatē quā aſſequunt̉ fideles ex miſſaꝝ frequentia ml̓tiplicatione: aliter diſpoſuit diuina ſapīa. cuiꝰ ꝓuidentiaregit̉ eccl̓ia in ſuis inſtitutionibꝰ. vnde multiplex ē qͣrept̄as hec fuit data ſacerdotibꝰ ſimpl̓r: ſolūmodo pontificibꝰ. Una ē diuini cultꝰ dilatatio. Alia eſt hūanoꝝ reꝑatio. Terciaatō. Quarta bn̄ficij redēptionis frequens recordatō. Quinta dīne familiaritatismanifeſtatio. Sexta nr̄e elatōis rep̄ſſio. Ex em̄ pt̄ashec eſt ſimpl̓r ſacerdot:ita ſolū pōtificibꝰ: ex frequenti miſſaꝝ celebratōe cultꝰ dei multiplicat̉. et qͦtidianidefectꝰ nr̄i reꝑant̉. pene aīaꝝ exiſtentium in purgatoriomitigant̉. bn̄ficiū redemptōnis frequēter repn̄tat̉ et admemoriaꝫ reducit̉. diuina familiaritas ex ſue preſentiefrequēti exhibitōne inſinuat̉. pn̄tie dico in carne. exempluꝫ huīlitatis nob̓ exhibet̉: vn̄ elatio nr̄a reprimit̉. Efficax em̄ exemplū huīliatis eſt. dn̄s voluit corpus ſuuꝫ aſimplicibꝰ ꝑſonis tͣctari. Ex his pꝫ rn̄ſio ad obiecta. ꝗalicet hoc ſacr̄m ſit excellentiſſimuꝫ: tn̄ ꝯuenit vt a ſolisep̄is diſpenſet̉. ꝓpter diſpendiuꝫ qd̓ accideret ex raritatediſpenſatōis: cōmodū qd̓ accidit ex freq̄ntia. Nec ſequitur. maior reqͥrit̉ ſolēnitas in ꝯſecratōne ⁊cͣ. igit̉ ꝑſona excellentior: qꝛ ſolēnitas hmōi atteſtat̉ celſitudini ſacr̄i: īſona ꝯſecrante ꝓuidet̉ noſtre vtilitati. Quare ordinatū ēin eccl̓ia ꝯſecratō monialiū: baſilicaꝝ: ſacri criſmatis hmōi alia fiāt a ſolis pōtificibꝰ: ratō ē. vt ex eoꝝ pr̄ateaucͣte manifeſtatis eiſdem a ſubditis debita exhibeat̉ obedientia reuerentia. Si eniꝫ nulla ſacr̄a eſſent reſeruatacelebranda a ſolis pontificibꝰ: inferiores erga ſuas ſuꝑiores inſolentes fierēt inobedientes. vn̄ Hug. loq̄ns dedictis de ꝯſecratōne baſilicaꝝ ſacri criſmatis manuūimpoſitōne cōi benedictōne ſuꝑ ppl̓m dīc. ſummis ſacerdotibꝰ ſupͣdicta idcirco ſingularit reẜuata ſunt: ne eadeꝫprorſus auctoritas ab om̄ibꝰ paſſim vendicata: inferioreserga ſupͣpoſitos inſolentes redderet: et ſoluto obedientievinculo ſcandalum generaret.Membrum quartumOnſequenter querit̉. vtrū ſacerdos malꝰ inmoribꝰ habeat pt̄atem ꝯſecrandi? ſic: videtur Aug. dicentē in li. de corꝑe domini.Intra catholicā eccl̓iam in mīſterio corꝑis ſanguis dn̄i: nihil a bono maiꝰ: nihil a malo minꝰ ꝑficitur ſacerdote. Contra. eſt maior qͣre dn̄s ſua bonitate dignis ꝯferat bn̄ficia ꝙͣ quare ſua iuſticia illa ſubtrahat indignis: ſi bonis dignis ī eccl̓ia ꝯferat de ſua bonitate pt̄atem nobiliſſimā ſcꝫ ꝯſecrandi: eadē rōne illa eadem de ſua iuſticia dꝫ ſubtrahe̓ ꝑuerſis et indignis. dehabet̉ manifeſtū exempluꝫ Leui. xxvj. et Deut. xxviij. vbidn̄s ꝓmiſit ſe collaturū multa bn̄ficia filijs iſrl̓: ſi obedirent p̄ceptis eiꝰ: illa eadē ſe fore ſubtracturū ſi obedirent. Item vt dicit ius. priuilegiū meretur amittere quiꝯceſſa ſibi abutitur pt̄ate et hoc ẜm ius diuinum et humanum. ſimiliter qui dono abutitur gratis conceſſo: meretureodem priuari. ſed malus ſacerdos poteſtate gratuitauilegiata ſibi a deo collata abutitur: iuſto dei iudicio illa dꝫ priuari. ſed dei iudiciū firmum eſt infallibile: ergomalus ſacerdos illa pt̄ate priuatur. Iteꝫ vt habetur abAug. Xp̄c remittit peccata colūbam: aut membra colūbe .i. ſpirituſſancti. ſi autem hec diuiſio eſt ſufficiens. nonremittat peccata ſacerdotem malum ſiue iniuſtum: cuꝫneqꝫ ſit colūba neqꝫ membꝝ colūbe: igitur iniuſtus ſacerdos non hꝫ pt̄atem remittendi peccatum ſiue ſoluendi a