Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

teſtas conſecrandi non eſt illi data a deo. Rn̄ſio. angelus hanc pt̄atem non hꝫ. Sꝫ aūt querat̉ quare non dedit? Dicendū qꝛ ꝯgruit. et hoc ex cauſa multiplici p̄tereas tacte ſunt in opponendo. Una quidem eſt. qꝛ ſi ſacramenta miniſtrarent̉ homī angelos. eſſet homo in ſua reparatōne ſubiectus nature angelice: ſic eſſet per xp̄molū reſtitutus in priſtinā dignitatem. Alia ratō eſt. quiaſi ſuſciꝑet homo ab angelo: non eſſet ibi humiliatō ſufficiens ſacro: angelꝰ em̄ ſuꝑior eſt homīe natura et gratia etofficio. Tercia v̓o ratio eſt. qꝛ pt̄as diſpenſandi ſacramentum fluit a capite in membra. Hoc eniꝫ fuit primo in xp̄oſicut in primo ſacerdote diſpenſatore. hoc ẜm ꝓprietatem hūane nature. qm̄ igit̉ angeli non ſunt membra xp̄i etalieni ſunt ab hūana natura: ideo in eos non deſcendit dicta pt̄as. Ex his patet rn̄ſio ad primuꝫ et ad ſcd̓m. quia ꝯueniebat hanc illis dari pt̄atem a dn̄o: cuiꝰ eſt de omnibus vtiliter modo ꝯgruo ꝓuidere. hn̄t eniꝫ a dn̄o pt̄atem illuminandi. purgandi. ꝑficiendi. vota et or̄ones deoofferendi eis potiſſime ꝯueniunt aliorum multorum. Ad terciū dicendum. hoc ꝓnomen hec. cum diciturIube hec ꝑferri ⁊cͣ. monſtrant̉ corpꝰ et ſanguis xp̄i.em̄ petit ea cl̓a illa perferri in ſublime altare dei cuꝫ ſemſint ibi. Sublime em̄ altare dei dicit̉ eccl̓ia triūphans ſiue dextera dei patris: ſꝫ potius vota fideliū. Unde ſenſuseſt. Iube hec .i. vota fideliū videlicet ſupplicationes preces ꝑferri per manus ſancti angeli tui: hoc eſt mīſteriūangeloꝝ. Iuxta qd̓ ait angelus ad Thobiam. xij. Tho.Quotiens orabas cuꝫ lacrimis: ego or̄onem tuam obtulidn̄o. In ſublime altare tuum hoc eſt in ꝯſpectu diuīe maieſtatis tue. Porro ſicut beatꝰ Aug. determinat. Non dicit̉ angelus or̄ones noſtras offerre deo quaſi tūc pͥmo deꝰnouerit quid velimꝰ: quia deꝰ om̄ia nouit anteꝙͣ fiāt. Sꝫquia neceſſe hꝫ ratōnalis creatura tꝑales cauſas ad et̓nitatem referre. ſiue petendo quid fiat ſibi: ſiue ꝯſulendo ꝗdfaciat. vt qd̓ deo iubente implendū eſſe cognouerit: hoc nobis vel euidenter vel latenter reportet. Uel pōt aliter dici. hoc ꝓnomen hec demonſtrat̉ res ſacramentoꝝ ſiueſignoꝝ: ſcꝫ corpus dn̄i miſticū. Sepe em̄ ſignificans ſignato ponit̉. vt Apoc. v. vbi legit̉. quatuor aīalia. xx.iiij. ſeniores habebāt phialas aureas plenas odoramentorum que ſunt or̄ones ſanctoꝝ. Eſt ergo ſenſus. Iube hecꝑferri ⁊cͣ .i. iube ſignificatum hoꝝ ꝑferri in ſublime altaretuum .i. eccl̓iam militantē venire ad triumphantē. et hoceſt quod petit̉ Math̓. vj. ibi adueniat regnum tuum.auteꝫ ſic debeat intelligi: videt̉ ex hoc quod ſubditur .ſ. vtquotqͦt ex hac altaris ꝑticipatōne ſac .ſ. fi. t. c. ſang. ſūp.om̄i be. ce. gratia repleamur. hoc eſt vt qui ſumus participes huiꝰ ſacramenti: perfecta benedictōne gr̄a repleamur in gloria. Ad vltimū dicendū. eſt intentio grego. miniſterio angeloꝝ fiat ꝯuerſio elementorū in corpus ſanguinē xp̄i. quod patebit viſo intellectu verbi illius. Intelligendū eſt verbum ẜm regulam ticonij que eſtn̄qꝫ de diuerſis tanꝙͣ de eiſdeꝫ ſcriptura loꝗtur vt ibi ins. Cum occideret eos querebant eu. alij enim erant querentes et alij erant interficiendi. Nota tria in hoc ſacramento. panis an̄ tranſſubſtantiatōeꝫ: corpꝰ facta tranſſubſtantiatōne: ſpēs poſt. Sil̓r in verbo Greg. ſunt tria v̓barapit̉. aſſociandū. videt̉. primū verbū ſcꝫ rapit̉ ꝑtinet adpanē: ſꝫ ſcd̓m aſſociandū ꝑtinet ad corpꝰ: terciuꝫ ſcꝫ videt̉ꝑtinet ad ſpēs. Eſt ſenſus. vno eodemqꝫ momento in celum rapit̉ ſcꝫ panis. rapit̉ inquā celuꝫ .i. in celeſte corpꝰ etſpūale mutat̉. v̓o ſeꝗtur aſſociandū: ꝑtinet ad corpusxp̄i naturale. qd̓ corꝑi xp̄i miſtico .i. eccl̓ie aſſociat̉: percaritatem ip̄iꝰ mēbra in xp̄o vniunt̉. Terciū v̓o quod ſeꝗtur .ſ. quod oculis videt̉: ꝑtinet ad ſpēs que remanent ibipꝰ tranſſubſtantiatōeꝫ. nec intelligendū eſt hoc qd̓ dicomīſterio angeloꝝ notat̉ aliqua ratio cauſe huiꝰ tranſmtatōnis: ſed ſolummō ratio aſſiſtentie: quod patet aliudverbum Grego. quod eſt. quis fidelium habere dubiunpoſſit in ipſa īnis hora accerdotis vocē celosaperire in illoxiſterio .i. ſacramento angeloꝝ chorosad eſſe ſummis ima ſociari: celeſtibus terrena iūgi: vnuꝫquid ex viſibilibꝰ inuiſibilibꝰ fieri. Ex his verbis pꝫ intellectus p̄dictus verbi ꝓpoſiti.Nembrū ſecūdumOnſequenter querit̉. vtrum laicus iuſtꝰ hꝫpoteſtatem ꝯſecrandi. ſic videtur. Iniuſtus nullo oꝑe ſuo placet deo. vnde nihil qd̓facit fit ẜm beneplacitum dei. A ꝯtrario videtur. quicquid fit a bono iuſto fit ẜm beneplacitumdei. et hoc videtur velle Augꝰ. dicens. habe caritatē et facquicquid vis. ſed quicquid fit ẜm diuinum beneplacitumfinem aſſeꝗtur ꝓpter quē fit: ergo ſi a iuſto laico fierentfiunt in ꝯſecratōne: finem aſſequerent̉ ꝓpter quem ſiue adquem. et ſi hoc: tūc bonus laicus habet poteſtatem. Itēpeccator non eſt dignus pane quo veſcit̉. priuatus em̄ eſtom̄i dignitate. immo etiā dignitate eſſendi. ſed iuſtus quicunqꝫ eſt magne dignitatis coram deo: ſi poteſtas conſecrandi eſt ꝓprie poteſtas dignitatis: plus ꝯuenit hec pt̄asbono ſiue laico iuſto ꝙͣ iniuſto ſacerdoti. ſꝫ iniuſtus ſacerdos habet pt̄atem conſecrandi: multo fortius iuſtus laicus. Item ad hoc ꝯplete celebretur hoc ſacramentuꝫrequirunt̉ duo. ſcꝫ ꝯfectio ꝯmunicatio. vt de ꝯſe. diſt. ij.Relatum eſt nobis. vbi dicit̉. Certū eſt hi qui ſacrificātes edunt: rei ſunt dominici ſacramenti. Conſecratō at̄eſt ꝓpter ꝯmunionem: ergo ꝯmunio maius. ſed illud ꝓpterquod vnūquodqꝫ: illud eſt maius. ſꝫ in bono laico non ē aliquid quo ſit indignus et impotens de iure ſacra ꝯmunione: multo fortius videt̉ in eo non ſit aliquid quo ſit indignus impotens conficere vel ꝯſecrare. Si autem diceretur. ſolus ſacerdos habet officium ꝯſecrandi a domīoet ꝓpter hoc laicus non poteſt ꝯſecrare. Contra. et ſi ſolisſacerdotibꝰ competit ex officio baptizare: nihilominus ſilaicus baptizat baptizatum eſt: ſimiliter videt̉. licet ſacerdotis ſit ex officio ꝯſecrare: ſi laicus conſecret cōſecratum eſt. Item ſicut dn̄s ſolis diſcipulis dixit. accipitecomedite ⁊cͣ. et quotienſcunqꝫ feceritis: ita dixit ſolis diſcipulis. itē docete om̄es gentes bap. eos ⁊cͣ. ſed licet ſic dicendo diſcipulis ꝯtulerit officium baptizandi poteſtatē:nihilominus poteſtas baptizandi omibus eſt data: ſimiliter videtur de poteſtate cōſecrandi. Item. j. Pe. ij. dicit̉om̄ibus iuſtis. Uos eſtis genus electum regale ſacerdotium. ergo videt̉ ius ſacerdotale ſit omniuꝫ iuſtoꝝ: et itapoteſtas conſecrandi: cum hec pt̄as ſit iuris ſacerdotalis Contra. hoc ſacramentum eſt in magna veneratōne habendū. ergo eius diſpenſatio eſt om̄ibus data nec daridebuit: ſed illis ſolis ſolū qui in cultū diuino tenent principatū. hi aūt ſunt ſacerdotes: ⁊cͣ. Itē in gente etiāin infidelibꝰ a ꝗbꝰ aliꝗs exercet̉ cultꝰ: aliꝗbꝰ ꝑſonis ſpālter ꝯmittit̉ pt̄as offerendi deo ꝯſecrandi ea que ſūt ẜmritū ſuum offerenda ꝯſecranda in illis primatū tenēt.Si in eccl̓ia ordinatiſſima eſt ptās offerendi deo cōſecrandi ẜm legem xp̄i offerenda ꝯſecranda ſunt d̓o. aliquibꝰ p̄cipuis ꝑſonis data ē. he aūt ſūt ſacerdotes. Iteꝫin rebꝰ ſenſibilibꝰ etiā inſenſibilibꝰ diſtincti ſunt actꝰ etetiā oꝑatōnes. hoc em̄ exigit ordo reruꝫ in vniuerſo. itaexcellentioribꝰ data eſt ab eoꝝ opifice pt̄as egrediendioꝑationes actꝰ nobiliores: ita eſt et dꝫ eſſe in rōnabilibus: pt̄as exercendi in actu et oꝑatōeꝫ excellentioreꝫlis eſt ptās ꝯficiendi ſiue ꝯſecrandi: data ſit a deo aliꝗbip̄cipuis excellentioribꝰ ꝑſonis. Si diceret̉ ita eſt. ꝗadata eſt om̄ibꝰ ꝑſonis bonis. hoc videt̉ verū: ꝗa ſi ꝗs ē bonꝰ cras erit malus et ecōuerſo. hꝫ hāc pt̄atemcras habebit et econuerſo: quod eſt ꝯſonum ratoni. Item in ꝯſecratōne huiꝰ filius offertur patri ppl̓o deihanc aūt oblatōeꝫ facere eſt ipſiꝰ mediatoris alteriꝰ.ſed ſacerdotes ſunt mediatores vt habet̉ ab Hug. bern̄. illoꝝ ſolum eſt ꝯſecrare poteſtas ꝯſecrandi. Rn̄ſio poteſtas cōſecrandi ſolummodo eſt ſacerdotum. hec em̄poteſtas eſt annexā ordinſacerdotali. Unde ſoli ſacerdotes poſſunt cōſecrare. Hoc aūt tenet eccl̓ia romana infor