Queſtionec pōt actio eſſe viſine alio: nihilornus penes alterūdeterminat̉ virtus.iud dicenipſa verba hn̄tvirtutē ohuiꝰ. nō tn̄ ẜm ſe ⁊ abſolute: ſꝫꝑ relatōeꝫ adſt virtꝰ a quodendi ineſte̓endeat a ſcinte. ⁊ non a ſcinArticulus ſecundus¶ Onſequēter querit̉. vtrū virtꝰ ꝯuertendi paneꝫin corpꝰ xp̄i ſit data verbo: an virtꝰ increata ſitagens in illā ꝯuerſionē vt tota cā in ꝓlatōe verborum? Et videt̉ ꝙ ſit virtus creata data verbis ſic. Cumaliqͣ materia exiſtit ī ſola poſſibilitate ad aliud. ⁊ alio adueniente ꝯuertat̉ in illud: illud eſt ſicut diſponēs vel efficiens. niſi em̄ diſponeret vel efficeret: maneret in eadē poſſibilitate qͣ priꝰ. Cū igit̉ adueniente v̓bo ad materiā panisſtatim ꝯuertat̉ in corpꝰ xp̄i: igit̉ ⁊cͣ. Sꝫ verbū eſt diſponēsvel efficiens. ſꝫ nō diſponēs: cū ſit ſubdita oꝑatio ꝯuerſiōisgͦ virtꝰ data verbo ē efficiēs illā ꝯuerſionē. ¶ Item Amb̓.de ſacramētis. Ubi ſacr̄m ꝯficit̉. iam nō ſuis ſernionibusvtit̉ ſacerdos: ſꝫ vtit̉ ſermonibꝰ xp̄i. igit̉ ſermo xp̄i hoc cōficit ſacr̄m. ecce plane dicit ꝙ ſermo ꝯficit. ¶ Si dicereturꝙ ſermo dr̄ cōficere: quia impetrat a dn̄o qd̓ dn̄s ad eiusꝓlatōem ꝯficiat. Contra. in eodē ⁊ ab eodeꝫ dr̄. ſermo xp̄icreaturā mutat: ⁊ ſic ex pane fit corpꝰ xp̄i ꝯſecratōne verbiceleſtis. Ecce ꝙ modꝰ determinat̉ cum dr̄ cōſecratōne v̓biceleſtis: vn̄ verbū efficit ꝯſecrando. ¶ Item Aug. Credendum ꝙ in ver bis xp̄i ꝯficiant̉ ſacramenta. cuiꝰ em̄ potentia creant̉ priꝰ: eīꝰ vtiqꝫ verbo ad meliꝰ ꝓcreant̉. hec Aug.Sꝫ conſtat ꝙ nō loꝗtur Aug. d̓ verbo increato: qꝛ tūc nōdiſtingueret inter potentiā creatō ⁊ verbū ꝓcreans ad melius: igit̉ verbo creato ꝓcreat in melius priꝰ creatū potentia increata. ¶ Iteꝫ Euſebiꝰ. Inuiſibilis ſacerdos viſibiles creaturas in ſubſtantiaꝫ corꝑis ⁊ ſanguinis ſui verbiſui ſecreta pt̄ate ꝯmutat dicens. Accipite ⁊ comedite ⁊cͣ.¶ Item Amb̓. vbi v̓ba xp̄i oꝑata fuerint: ibi ſanguis efficitur ꝗ plebem redemit. igit̉ vide ꝙͣpotens eſt ſermo xp̄ivniuerſa ꝯuertere. hec Amb̓. ⁊ dicit vniuerſa q̄ tetigit ſcꝫculus priſtitpanē et vinū ⁊ aquā. Ecce hr̄ ꝙ oꝑatur vt efficiens: vn̄ dicit ꝙͣpotens eſt ꝯuertere. ¶ Item Amb̓. Si tantuꝫ valuitſermo Helie vt ignē de celo deponeret: nō valebit xp̄i ſermo vt ſpēs mutet elementoꝝ? hec Amb̓. nulla aūt eēt cōꝑatio ſi ſermo xp̄i diceret̉ verbum eternum: igit̉ intelligit̉x verbo creato. Ex his videt̉ ꝙ panis tranſſubſtantiaturin corpꝰ xp̄i virtute verbata. ¶ Contra. Aug. d̓ verbis dn̄i. ſicuvera caro ſine coituirrita ꝑ eūdonis ⁊ vini miſtice idēa. iiij. Ecce hic habet̉ut fiebat caro xp̄iꝑabatur agenmaior ē diſtantia int̓ paer carnem virginis ⁊ corpus xp̄i.ex carne virginis reꝗrebapoterat creatura: multonentis. de totiꝰ mūnt ip̄e mā. ⁊cͣ. Serō erat: non pōtſtat ꝙ verbumquo dicta ſurnū: ſꝫ nulla ē coꝑatio eterrconficit ſigcſse.ec eū ſerdeficit. ignon habet nitur non pōt ſupͣ ꝑpetuūquod eſt corus non creat mediante ali.xxxiiij.qua creatura. quian creatura non ſit nata agere neqꝫpoteſt niſi ex aliquo: nōpōt eſſe medium in creatione vbiagitur ex nihilo. ſedut virtus creata exigit terminū naturalem ſiue princū ex quo: ita exigit in actōne ſua ſuꝑquod. ſcꝫntans ip̄am tranſtatōem. ſed inꝯmune quod eſt ſuhac tranſtentanstōeꝫ: igitur nō poteſt eſſe a v̓tute creata.dicat̉ ꝙ ibi eſt corpꝰ ꝯmune. hoc veruꝫ ē eomodo qͦ logicus ſunit ꝯmune: nō eo modo quo actō creature reꝗͥrit ꝯmune. ¶ Item virtꝰ creata non videt̉ poſſe inaliqd̓ qd̓ eſt ſupͣ omnē naturā. gͦ cum effectus virtutis hicagentis ſit ſuꝑ omnē naturā: gͦ ⁊cͣ. ¶ Rn̄ſio. circa hoc diuerſi diuerſa ſentiūt. dicūt em̄ quidā. ꝙ cum dicit̉ ꝙ ꝯuerſio hec ſit virtute verboꝝ. ꝙ virtus verbi extenſo noīe dicitur. non ꝗa aliqua qualitas ſit data verbo ꝑ quam operatur: ſed ex diuina inſtitutione hoc firmatum eſt: vt iſtoverbo ꝓlato a ſacerdote ſuꝑ panem cum intentōnedi: panis tranſſubſtantiet̉. Unde ad ꝓlationeꝫ illiverbum increatum facit. Illa ergo ordinatio verbi infallibilis ad talem effectū virtus dicitur. que non eſt aliqͥlitas data verbo: nec aliud de nouo creatū. Si hoceſſet: quare diceret̉ penes verba formā attendi ipſiꝰ ſacr̄i.Pre. om̄s ſacri doctores ponūt virtutē qua fit hec trāſſubſtantiatō verbis p̄ſcriptis datā fuiſſe a dn̄o: vt ex auctoritatibus introductis pꝫ. Pre. Hug. dicit manifeſte ꝙ perverba ſanctificatōnis vera panis et vera vini ſubſtantia īverū corpus ⁊ ſanguinē xp̄i ꝯuertitur. ſola ſpē panis et vini remanente ⁊ ſubſtantia in ſub̓am tranſeunte. Pre. iſtapoſitio virtuti ⁊ nobilitati ſacr̄oꝝ legis gratie p̄iudicat.¶ Propter qd̓ alit̓ dd̓m. ꝙ verba xp̄i .i. tradita a xp̄o. hn̄tvirtutem ꝯuertendi elementa in corpꝰ xp̄i ⁊ ſanguinem. ⁊hec virtus data eſt v̓bo creato a verbo increato. Nec hͦ excludit ꝗn ibi virtus increata fit intime oꝑans ſicut in oībus vbi cooꝑatur virtꝰ creata. ¶ Unde dd̓m ad primū. ꝙſimilitudo quā ponit Augꝰ. ⁊ Dama. eſt ꝙͣtum ad hoc. ꝙꝯſecratio et oꝑatio iſta eſt gratuita principal̓r ſupͣ nat̉amſicut et illa. vnde vtrūqꝫ fit ꝑ ſpm̄ſanctū .i. vtraqꝫ oꝑatōneꝯꝑatur virtꝰ ſpūſſancti. .hoc excludit vt dictum eſt ꝗnꝯic oꝑetur virtꝰ verꝭn̄ Aug. nō in merito ꝯſecrantisſꝫ in verbo efficit̉ ci⁊ virtute ſpūſſancti. verbū creatoris vocat viies qd̓ determinata ē forma hicaliter em̄ nōcaret̉ in actione cū virtute ſpūſſancti.¶ Ad aliud dd̓mcorpus xp̄i pōt comꝑari ad tranſſubem in corpus xp̄i dupliciter. vel ſimpliciſtantiandumter: vel habito reſpectu ad tranſmutatōeꝫ qua fit hoc ſiuemo modo maior eſt ꝯueniētia int̓ carde hoc. Inꝙͣtum ꝑnem virginis et corpꝰ xp̄i: quia inꝙͣtum ꝯſiderant̉ vt vtrūenit caro virginis cum carne xp̄i ꝙͣ paīsqꝫ ens: mecum eadem. Inin ꝯſiderant̉ ad tranſmutatōnem quade carne virinis fit corpus xp̄i ſic minor: quia ſic corpusxp̄i erat non ens. Unde maxima fuit diſtantia inꝙͣtuꝫ cōmutatōeꝫ panis ꝯuertendi in corpꝰ. quiaꝑantur ad travtrūqꝫ erat ens: non erat ibi diſtantia tanta. Und̓ Inno.oīno incobiliter maius eſt ꝙ deus ita factus ē homoꝙ non deſijt eſſe deus: ꝙͣꝙ panis ita ſit caro ꝙ deſinat eſſepanis. illud ꝑ incarnatōōnem ſemel factum eſt: iſtud ꝑ conſecratōnem iugiter fit. Utrum aūt virtus creata poſſit cōoperari illi cooꝑatōni ſpūſſancti qua fiebat corpus xp̄i excarne virnō ꝙ ſic. Sicut virtus angelica cooꝑabitur reſurrectōni corpoꝝ in generali reſurrectōne. nō tater nimiam ſublimitatem carnis. quia illamen decucaro vnienda fuit diuinitati. Unde ꝙ nō eſt ibi cooperatavirtus creata:is cōgruitatis eſt ꝙͣ neceſſitatis. ¶ Adilla que dicit Amb̓ dicendū. ꝙ in hmoi verbis ſanctorumnō intendiiuina hic oꝑatur vt tota cauſa: ſedꝙ iuxta nutu diuine volūtatis facta eſt hec ꝯſecratō ꝑ verꝯſe. di. ij. Euſebius emiſſenus. Sic ad nutū p̄bum. vn̄cipientis dn̄i repente ex nihilo ſubſtiterūt excelſa celoruꝫp̄funda fluim. vaſta terraꝝ: ita pari poteſtate in ſpiriualibꝰ ſacramentis vbi precipit virtus ſeruit effectꝰ. hecEuſebiꝰ. qꝛ igit̉ in his ⁊ in illis ē indr̄ia reſpectu nutꝰ di