QueſtioConſequēter queri.§. j.tur de hoc ꝙ dr̄ ſanguīs. qꝛ videt̉ ꝙ deberet dici ſanguis īrecto: ſicut dr̄ corpꝰ in alia forma. ¶ Prete. videt̉ ex dictisꝙ ſi calix ſtat ibi ꝓ cōtento trāſſumptiue: tūc deberet dicihic ſanguis eſt calix: cū obliꝗ ſint trāſitiui ⁊ ꝯtentū ē ipſeſanguis. ¶ Item ſi calix ſignat ip̄m ꝯtentū ſcꝫ ſanguineꝫ:videt̉ nugatorie dici calix ſanguīs: ſꝫ deberet dici calix ſāguis corꝑis mei. ¶ Item videt̉ ꝙ neqꝫ ꝯueniat ſanguinemponi in forma in recto neqꝫ in obliquo: qꝛ vſus ſanguinisex multiplici ꝓhibitione horrorē incuciebat. ꝓhibitus eīfuit an̄ legem Gen̄. ix. ⁊ in lege Deutro. xij. ⁊ ptꝰ Act̉. xv.¶ Pre. incuſſio horroris fuit cauſa aſſignata a mgr̄o ī ſenten. ⁊ a ſanctis: quare corpꝰ ⁊ ſanguis xp̄i nō deberēt offerri ſub ꝓprijs ſpēbus. ſꝫ dicere alicui ſanguinē hūanuꝫ aſſumendū eſſe in potū horribile eſt auditui: vnde Ioh̓. vj. dicto. Niſi manducaueritis carnē filij homīs ⁊ biberitis eꝰſanguinem: nō habebitis vitam in vobis. Multi audientes ex diſcipulis eius dixerūt. durus eſt h̓ ſermo. igit̉ vt videtur in forma iſta non dꝫ fieri mentio de ſanguine ſb̓ ra.tione vel forma tali. ¶ Rn̄deo. ſine p̄iudicio. ꝙ calix nondicit ſanguinē ſꝫ vinum: cum dr̄ hic eſt calix. Un̄ intellct̄seſt verbi huiꝰ ẜm ꝙ eo exprimit̉ formā huiꝰ ſacramēti: vinum quod dicitur hic calix eſt vt ꝯuertat̉ in ſanguinē. vnde ꝙ dico ſanguīs eſt genitiuus finē importans ẜm ꝙ dicit ph̓s. Hic huiꝰ multipliciter dicit̉: vel vt finis ⁊cͣ. Und̓his verbis vt d̓ alia forma dictū eſt. inſinuat̉ quodammōꝯuerſio quam intendit qui ꝯſecrat. ¶ Ad hoc quod obijcit̉ꝙ ſanguis deberet poni in recto ſicut corpus in alia formaDicendū ꝙ non eſt verum. qꝛ vt ex ſupͣdictis patet. in illaforma ideꝫ demonſtrat̉ ꝑ hoc ꝓnomen hoc: quod ſignaturꝑ hoc nomen corpus. ꝓpter qd̓ oportuit ꝙ corpus diceret̉in recto ſicut hoc pronomen hoc. Sed in hac forma ẜm ꝙdictum eſt. aliud dicitur ꝑ hoc ꝙ dico calix et aliud ꝑ hoꝙ dico ſanguīs. ꝓpter quod ꝯuenit vt inter illa notet̉ trāſitio. ¶ Ex dictis patet rn̄ſio ad duo q̄ ſequunt̉. quia illaargumenta ſupponūt ꝙ calix tranſſumptiue ponitur proſanguine. ¶ Ad aliud qd̓ obijcitur. ꝙ vſus ſanguīs incutit horrorē et maxime humani ⁊cͣ. Dicendū ꝙ verū eſt devſu materiali. et ſic intellexerūt illi. de quibꝰ Ioh̓. vj. multi audientes. Unde glo. multi carnaliter ſapientes qͣſi ꝑticulatim carnē quā indutꝰ erat ſe eis diſtributurū ꝓmitteret ꝯtra naturam: vt in cibum hoīm ſuam carneꝫ daretNon autem ſic eſt de vſu ſiue manducatōne ſpūali. que ēmanere in xp̄o ⁊ habere xp̄m in ſe manentem: ſcꝫ ꝑ fidem⁊ caritatem. Un̄ Ioh̓. vj. Qui manducat carnē meā et bibit ſang. me. in me manet et ego in illo.Articulus terciusEꝗtur de illis verbis q̄ addita ſunt illi forme.ſcꝫ noui et eterni teſtamenti ⁊cͣ. Circa hec querunt̉ duo. Primū eſt de eoꝝ neceſſitate ſcilicꝫvtrum ſint de forma. Secundum eſt de illoꝝ explanatōe.Queritur ergo vtꝝ.§. j.ſint de forma. Et videt̉ ꝙ ſic. ꝑ hoc quod dicitur Luc. xxijHic eſt calix noui teſtamenti in meo ſanguine. Cum eniꝫponant̉ ibi inter verba que ſunt de eſſentia forme: ſcꝫ ītercalicem et ſanguinem: videtur ꝙ ſint de ipſa forma. ¶ Iteꝫin forma panis nihil ponit̉ poſt inuitatōneꝫ ad vſum niſiquod eſt de forma: ſimiliter videtur ꝙ in forma iſta ptꝰ inuitatōnem ad vſum que fit ibi. Accipite et bibite ex hͦ omnes: nihil ponatur niſi quod de forma eſt: et ita ꝙ dico noui teſta. ⁊ etiā quicꝗd ibi ſequitur eſt de forma. ¶ Contraforma qua fit tranſſubſtantiatō panis eſt hec. Hoc eſt corpus meū: a ſimili videtur ꝙ forma ſit hic ſolūmodo. Hiceſt calix ſanguinis mei. ¶ Item hoc videt̉ ꝑ hoc: ꝙ verbaque addūtur nō tranſeūt ſuꝑ materiā tranſſubſtātiandaꝫ.¶ Rn̄ſio. ꝙ illa d̓ba nō ſunt de forma. Illa em̄ ſolūmodount de forma quibꝰ fitubſtantiatio vini in ſanguinem xp̄i. ſed ſunt ꝓprie declaratiua quarundam conditio.xxxiij.num quibus excellentia huius ſacramenti manifeſtatur.¶ Ad hoc quod obijciturꝙ illa verba ponūtur inter verba que ſunt eſſentialia forme ⁊cͣ. Dicendū ꝙ ex hoc nō ſequitur ꝙ ſint de ip̄a forma: quia vt ſupͣ dictum eſt in euangelijs non exprimit̉ forma vt erat tradita a domino: nec q̄ibi dicunt̉ referunt̉ ad ea q̄ ſunt de forma: ſed ſolummodovt veritas rei geſte narretur. ¶ Ad aliud dicendū. ꝙ reuera immediate nihil ſeꝗtur quod nō ſit d̓ eſſentia forme .ſ.panis: mediate tn̄ ſequitur qd̓ nō eſt ſcꝫ de eſſentia formepanis. ſcꝫ hec quotienſcūqꝫ ⁊cͣ. Nec debet aliquid intercipi medium qd̓ ip̄am formam deſcribat: cum faciant vnaꝫꝑfectam formam ſacramenti vt eſt vnum ſacramentū. ſedquia poſt formam vini non ſequitur alia forma cui debetcōtinuari vel quaſi continuari: ideo non inconuenienteradditur poſt formam qd̓ non eſt de eſſentia forme.Conſequenter que­ .§. ij.ritur de p̄dictoꝝ explanatōne. Queritur gͦ de hoc ꝙ dicit̉noui ⁊ eterni teſtamenti. quia ſi aliquod teſtamentum eſtnouū: non eſt eternū. quia nouum eſt ẜm ph̓m: quod ꝙͣtūad ſui initium eſt ꝓpinquum: eternū eſt quod caret initio.¶ Item quare magis dicit̉ hoc ſacramentum eſſe noui eteterni teſta. ꝙͣ ſacramentum baptiſmi. exqͦ de latere xp̄i eccleſie duo p̄cipua fluxerūt ſacramenta. ſcꝫ ſacramentū redemptionis in ſanguine: et ſacramentum regenerationisin aqua. Si gͦ hoc ſacramentū ratōne ſanguinis effuſi dr̄eſſe noui teſta. ⁊ eterni: illud debet ſimpliciter dici ratōneaque effuſe: vel quare non. ¶ Item querit̉ de hoc quod dicitur. Miſteriū fidei. qꝛ ſicut tangit Inno. hoc verbū ſcꝫmiſteriū fidei eſt aliquibꝰ munimentū erroris: ergo nō eēthic apponenduꝫ. dic em̄ ſic. Miſterium fidei ex his alijſqꝫſcripture verbis quidā munimentuꝫ erroris ducere putauerūt. dicentes in ſacramento altaris veritatē corporis ⁊ſanguinis xp̄i nō eſſe: ſed imaginem tm̄ ⁊ ſpēm ⁊ figurameo ꝙ ſcriptura memorat aliquotiens id qd̓ in altari ſuſcipitur: eſſe ſacramentū ⁊ miſteriū et exemplum. ¶ Item ſacramentum iſtud dr̄ ſpāliter eſſe ſacramentum caritatis.Unde dicit Criẜ. Ꝙ dare carnē ſuam ad manducanduꝫintimi amoris fuit indicium. Sacramentū baptiſmi precipue dr̄ ſacramentū fidei. ꝓprie ergo videt̉ ꝯuenire huicſacr̄o ꝙ ſit miſteriū caritatis: et illi ꝙ ſit miſterium fidei:igit̉ deberet hic poni miſteriū caritatis. ¶ Item ſi in alijsſacramentis noue legis eſt miſteriū .i. ſecretū fidei ⁊ tn̄ nōponit̉ in illis: gͦ nec in his dꝫ poni: gͦ ⁊cͣ. ¶ Item querit̉ dehoc qd̓ ſubdit̉ ꝓ vobis et ꝓ multis effundet̉. quare nō ſimiliter dr̄ in ſacramento corꝑis qd̓ ꝓ vobis tradet̉ ſicut dicitur Luc. xxij. ¶ Item ꝯſtat ꝙ ſanguis xp̄i effuſus eſt ꝓ oībus. quare gͦ dr̄ ꝓ multis et nō ꝓ om̄ibꝰ. ¶ Item quare diſtinguit ita. dicit̉ em̄ ꝓ vobis et ꝓ multis. qꝛ aut intelligit̉de effuſione ꝙͣtum ad ſufficientia: et ẜm hunc intellectumeffuſus eſt ꝓ om̄ibꝰ. aut ꝙͣtum ad efficaciā: ⁊ ẜm hūc intellectum nō eſt diſtingue̓ inter apl̓os ⁊ illos multos. ¶ Iteꝫremiſſio pct̄oꝝ eſt ꝓprius effectus baptiſmi et penitentie.nō huiꝰ ſacramenti. ¶ Pre. cū multi ſint effectꝰ huiꝰ ſacramenti ſiue effuſionis ſanguinis dn̄i. quae̓ magis ſignaturiſte effectus qui eſt remiſſio peccatorum ꝙͣ alicuius alterius. ¶ Rn̄ſio. ꝙ in his verbis additis forme tria ſignificantur: ad manifeſtatōnem excellentie et vtilitatis huiusſacramenti. Primum eſt noui teſta. confirmatio. ibi. Nōui et eterni teſtamenti. Secundum eſt ſecretorum fidei inſinuatio. ibi. Miſterium fidei. Tercium eſt peccatorumremiſſio. ibi: in remiſſionem peccatorum. Ad manifeſtationem primi notandum eſt ꝙ nouum teſtamentuꝫ xp̄i ſanguine confirmatum promittit eterna: vetus quod per hircorum aut vitulorum ſanguine eſt confirmatum promittebat temꝑalia. ⁊ ideo teſta. illud fuit vetus ⁊ tranſitoriuꝫ:hoc autem nouum eſt et eternum. Uel inde probatur eternum .i. perpetuum. vnde nouum aſſeritur .i. vltimuꝫ. Nouiſſimum enim hominis teſtamentum inuiolabile perſeuerat: quod teſtatoris morte firmatur. Ad Heb̓. ix. teſtamentum in mortuis firmatum eſt: alioquin nonduꝫ valet