Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

gelij non dicatur: tn̄ ex precedenti littera accipitur. Luc.xxij. Illa ſcꝫ deſiderio deſideraui hoc paſcha manducarevobiſcū. Ad illud qd̓ obijcit̉ de hoc dr̄ omnes. Dicendum licet ſit expreſſuꝫ īMatheo: intelligit̉ tn̄..qꝛ ſacr̄alis ſumptio eſt oīm: licet ſpūalis ſumptio non ſitoīm. ex ꝑte aūt ſanguīs exprimit̉ om̄es: et hec eſt quareponit̉ ex ꝑte ſanguīs ex ꝑte corꝑis in euāgelio: quiacorpꝰ ſignat vnionē. Unio autē eſt ſimpl̓r eſt in caritate ſcꝫ eſt īorꝑe miſtico xp̄i ſed ſimpl̓r vnio eſt ī caritateUn̄ in forma eſt ex ꝑte corꝑis adicit̉ om̄s eſt oīm. ēin euāgelio. Sanguis aūt effuſus eſt in redemptōeꝫ. Redempto v̓o fuit oīm vnde ſanguis fuit fuſus om̄ibꝰ quoad ſufficiētiā quo ad efficatiā niſi multoꝝ. Unde ex illa ꝑte dicit om̄es. aūt in canone ponit̉: hoc eſt rōne ſacramentalis ſumptōnis eſt omniū generaliter.Membrum quartuEꝗtur de forma verboꝝ in tranſſubſtantiatione vini. Circa primo querit̉ de forma īgenerali. Scd̓o de ꝑtibus forme in ſpeciali.Tercio de illis que addita ſunt ipſi forme.Quarto de p̄dictoꝝ verboꝝ explanatōne.Articulus primusIrca primū querit̉ ſic. forma in canone poſitaeſt hec. Hic ē calix ſanguinis mei noui eterniteſtamēti. videt̉ minꝰ bene deſcripta hocmgr̄ dicit in ſenten. hec eſt forma. Hic eſt ſanguis meꝰItem idem videt̉ ſimile ſumptū a forma alia eſt. Hoceſt corpꝰ meū. Pre. in Math̓. et mar. dicit̉. Hic eſt ſanguis meꝰ. Iteꝫ Hiero. Niſi dixero tibi qd̓ ꝓbare poſſū nouū vel vetꝰ teſtamentū: credas mihi. ſꝫ hec forahabet̉ neqꝫ a no. neqꝫ a ve. teſt. igr̄ ⁊cͣ. Ad dd̓m ſineiudicio. forma inſtituta ab eccl̓ia ſcꝫ: Hic eſt calix ſanguinis mei: eſt forma tradita a dn̄o. cuiꝰ veritas pꝫ hoc: tradita fuit a bt̄o Petro. fuit dn̄o qn̄ formam tradidit: et ab apl̓o accepit a dn̄o reuelatōeꝫ noticiā faciendoꝝ circa hoc ſacr̄m. Un̄. j. Corī. xj. Ego accepi a dn̄o qd̓ tradidi vobis. vn̄ Inno. Romana eccl̓ia illud ſemꝑ integra fide ſeruauit: qd̓ ab ip̄is apl̓is eam pn̄tialiter ſacris inſtruxere doctrinis: eccl̓iaſtici ritꝰ regulā docuerūtab ipſis apl̓is bt̄is Petro paulo qͦs viuos habuit etdefunctos cuſtodiuit: hūc ſacrificij ritū accepit: quem hactenꝰ inuiolabili cultu ſeruauit. Item Inno. terciꝰ. Credimus formam verborum ſicut in canone reꝑitur a xp̄oapoſtoli: ab apoſtolis eoꝝ acceperunt ſucceſſores. ꝓpterquod magis videt̉ forma quā ſeruat eccleſia fuit formatradita a domino ꝙͣ alia poſita in euangelijs que poſt ſcripta erant variata ẜm diuerſitatem traditionū tranſlationum. Nec neceſſe fuit vt tanta diligentia apponeret̉ ineuangelijs de forma p̄ſcripta a domino ſcribenda in ꝗbusreferunt̉ opera domini vt oꝑa erāt: ſicut vbi tradita e forma p̄ſcripta a domino. non vt iudicet opus xp̄i: ſed vt illamediante fiat quod xp̄c fecit .i. ꝯuertat̉ panis vinum incorpus ſanguinē xp̄i. Ibi em̄ debuit illa forma p̄ciſe obſeruari: cui dominus dedit virtutem ꝯuertendi. Ad illaergo que obijciunt̉ auctoritatem euangeliſtarū magiſtri in ſenten. Dicendū quia verba euangeliorum ſuntrelatiua rei geſte vt geſta erant a domino: non oportet niſi verba referant̉ que rem geſtam denuncient. Mgr̄ autēin ſenten. verba ponit euangelij vt relata ſunt ab euangeliſtis: non intendens formam p̄ſcriptam a domino: ſꝫ exempli cauſa relatiua in euangelio. Ad illud quod dīc Hiero. non credatur ſibi niſi quod dicat oſtendat ex no. ⁊cͣ.Dicendum hoc intelligitur in inſtructōne moꝝ. Multa eniꝫ ſunt fidei que neqꝫ noui neqꝫ veteris teſtamentibari poſſunt. Sacramenta autem noſtra magis fide accipiuntur ꝙͣ ꝓbantur: ſcilicet vel canone ſcripture vel etiaꝫalio modo. Uel poteſt dici. poteſt accipi ex nouo teſtamento ſcilicet ibi. j. Corin. xj. Ego accepi a domino quodet tradidi vobis ⁊cͣ.Articulus ſecundusOnſequenter querit̉ de ꝑtibus forme in ſpeciali. Et primo de hoc dicitur Calix. Scd̓o dehoc dicitur ſanguis. Circa primum qꝛtur ſic. forma eſt eſſentialis ipſi ſacramento: ſed in eſſeali non debet aliquid poni qd̓ non eſt de eſſentia. ſed calix eſt de eſſentia: quia eſt vas extra ꝯtinēs. ergo ⁊cͣ. Sidiceret̉ calix ponitur trāſſumptiue non ꝓprie: obijciturſic. In oblatōnibus tranſſumptis prius occurrit intellectus ꝓprius ꝙͣ tranſſumptus. quia ex ſimilitudine intellectus veri: tranſfert̉ intelligens ad tranſſumptum. ſed poſſet eſſe intellectus ꝓferentis ſtaret ſupra intellectumprium ꝯſequens intentō: ita excluderetur intentō debita que reꝗͥritur ad efficaciam verborum: et fruſtrareturveritas eſſe ſacramenti. quod quidem ꝑiculum ortū haberet ex hmōi forma. ꝓpter quod ꝯueniret magis in forma ſolummodo verba ꝓprie intellecta apponerentur: ſicuthic eſt ſanguis meus. Item ſi calix tranſſumptiue ſumitur pro ꝯtento ſcilꝫ potu: tūc eſt ſenſus. hic eſt potus ſanguinis. ſed ſicut ſaguis xp̄i eſt potus: ſic corpus eſt cibus.Si ergo in forma tranſſub̓atōnis panis dicitur cibuscorporis: ſic nec in forma hac debet dici potus ſanguinis Item multiplex intellectus eſt cauſa vagatōnis intellectus. igit̉ cum in ſacr̄o maxime in hoc neceſſe eſt diſtrahatur intellectꝰ: ſed homo colligat ſe in ſe ꝓpter reuerentiam ſacramenti. et ne deuiet intentio: neceſſe ē inhac forma ponant̉ verba vnius intellectus tm̄. Rn̄ſio. ī for̄a a dn̄o tradita fuit. dico calix vt ex detīs pꝫ In10. Nec hoc fuit ſine rōne. Ad cuiꝰ manifeſtatōeꝫ nota. qin hoc ſacramento ſignat̉ ſanguis xp̄i vt effuſus in p̄ciun vt miniſtratꝰ in potum. Sanguis aūt de ſe neutrū dicitexp̄ſſe ſed ꝯiunctiōeꝫ calice: quia ſanguis in calice vteffuſus potandus ꝓponit̉. dn̄s ergo in traditōne huiꝰ forme poſuit. dico calix: vt oſtenderet hoc iuxta modumloquendi quē habuit: ille idem ſanguis fuit quem fuditin paſſione. Solet em̄ dn̄s calicem paſſionem ſuā ſignificare: ſicut Math̓. xx. poteſtis bibere calicē quem ego bibiturus ſum. et. xxvj. Pater mi: ſi poſſibile eſt tranſeat ame calix iſte. Item vt oſtenderet̉ ſanguis ille debuit ſumi in potuꝫ. Ioh̓. vj. Sanguis meus vere eſt potus. Eteſt quod dicit Hiero. ad iudeos ſuꝑ pͣs. lxxv. Sanguineꝫquem inſaniam fuderūt: gratiam biberunt. Ex hispatet rn̄ſio. ad illud quod ſolet queri ſcꝫ. ſi calix ponit̉ informa ad oſtendendum in hoc ſacramento ſignatur ſanguis vt effuſus in paſſione: potius dd̓m eſſet ſanguis calicis .i. ſanguis paſſionis: ꝙͣ calix ſanguinis. qꝛ non ſolū ponitur calix vt oſtendat̉ eſt ſanguis paſſionis: ſꝫ ſumēdus eſt in potū. hoc potiſſime exprimit̉ hoc dico calix. Ad hoc quo q̄rit̉ qͣre dr̄ ī forma calix trāſſūptiue?dd̓m exp̄ſſio maior vt ex duplici rōne dicta pꝫ: eſt cauſahuiꝰ tranſſumptōis. Ad aliud qd̓ obijcit̉. poſſꝫ intellectus ſtare ſupͣ primū intellectū verbi et intentio ſil̓r: et itafruſtraret̉ intellectꝰ effectus ſacr̄i. Dicendū ꝙͣtumcūqꝫ eſſet ibi ſimplex intellectus v̓bi: ex negligentia ſacerdotis poſſet fruſtrari effectꝰ ſacr̄i. Unde ꝓpter negligentiaꝫꝯtingere poſſet debuit dn̄s quod ꝯgruebat hic omit.tere: ſed ipſe qui intendit ꝯſecrare debet diligentiꝰ quo pōtgere ſe redire in ſe: vt nihil omittat de cōtingentiAnde dicūt negligentia in hac oꝑatōne ſit mortale peccatū. Uel pōt dici ipſa demonſtratio exponit illātranſſumptōeꝫ verbi. qua vas oſtendit̉: ſed qd̓ in vaſeꝯtinetur. Ad aliud quod obijcit̉. in alia forma debetdici cibus corꝑis ⁊cͣ. Dicendum corpꝰ xp̄i de ſe cibus ē:ſed ſanguis eſt potus niſi prout ꝓpinatur calice paſſionis. Ad aliud quod obijcit̉. multiplex intellectus cauſa eſt vagatōnis ⁊cͣ. patet rn̄ſio. Non em̄ debuit dominusꝓpter negligentiam quod conueniens erat omittere: vl̓ vttactum eſt ipſa demonſtratio tollit occaſioneꝫ vagatōis.