Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ceſſaria ſunt: videt̉ ꝯpleat̉ ſacr̄m. Iteꝫ ſacramētuꝫſignū dicit̉. ſignū aūt eſt res preter ſpēm quā ingerit ſenſibus aliꝗd aliud ex ſe faciēs in cognitōꝫ venire. igit̉ eaant̉ differentia ẜm ſenſuꝫ: maiorē ponūt diintiā ſacramentalē. ſꝫ ſenſus ponit maiorē diſtantiā int̓aquas fluuiales marinas: ꝙͣ int̓ panē ordeaceū triticeū. igit̉ maior ponēda eſt differētia ſacram̄talis int̓ hꝰmodi aquas ꝙͣ int̓ hmōi panes. igit̉ ſi ſacr̄m vbi ē aquamateriale vt in baptiſmo: diuerſitas aliquaꝝ aquaꝝimpedit: qn in omnibꝰ poſſet fieri ipſum ſacr̄m: multo fortius videt̉ diuerſitas panū impedit: qn̄ in omībuspoſſit fieri generibus illud ſacr̄m cuiꝰ panis ē materiale. Iteꝫ ẜm Anſel. pōt confici de fermēto ſic̄ de azimoꝯſimili rōne de ordeaceo ſicut de triticeo. Iteꝫ ſi aliꝗsintēdat ꝯficere de pane de paſta frumēti de paſta ſiliginis confecto. ita tn̄ eēt commixtio paſte paſta: vtpoſſit in illa compoſitōne totius panis de paſta frumenti decerni a pane de paſta ſiliginis. vtꝝ omnibꝰ alijs riteẜuatis conficeret? Contra. ſicut dn̄s baptizareturdedit vim regeneratiuā aquis: materiā baptiſmi inſtituit. ꝓpter qd̓ in illo ſolo liquore baptizat̉: ita cōſecraret hꝰ ſacramēti materiā inſtituit. Sꝫ ꝯſtat cōſecrauit niſi in vno genere panis. ⁊cͣ. Qd̓ ꝯcedimus:in pane triticeo. Sūt aūt plura genera tritici hn̄tia ſolūmodo differētias accn̄tales. vt forte ſpelta candith dequibꝰ confici licet ꝯficit̉ in quibuſdā terris. Dicenduꝫ pōt confici ex omni genere panis ſꝫ triticei tm̄: vtex dictis pꝫ. Ad primū dd̓m. ſacr̄m paīs xp̄m paſſum ſignificat. fractio aūt attritio forme dentibꝰ ſumētis paſſionē ſignat. illa .n. fractio eſt figura flagellatiōis attritōis que fuerūt in xp̄o pateret̉. vn̄ Augꝰ. in li.ſent̉. ꝓſperi. frangit̉ hoſtia: duꝫ ſanguis de calice inora fideliū fundit̉: quid aliud ꝙͣ dn̄ici corꝑis in cruce immolatio: eiuſqꝫ ſanguīs de latere effuſio deſignat̉. Lꝫxp̄us eſſet hoſtia generaliter omnibꝰ oblata: oportuit aliquo generaliori pane triticeo repn̄taret̉: panis inqͣtū panis ſit repn̄tatiuꝰ illius generalitatis. Ad aliud dd̓m. ſi eēt aliqua grana mixta quorumnatura abſorberet̉ a natura tritici: mixtio hmōi impediret congruitatē ſacramēti. vn̄ nec ſacr̄m ſicut ē de admixtione aque vino. Ad illud qd̓ obijcit̉ de pane ordeaceo. dd̓m vt habet̉ in lucidario Hug. lꝫ ſacr̄m ꝯtrainſtitutōꝫ celebratū irritū deputat̉. tūc aūt dicit̉ celebra ꝯtra inſtitutiōꝫ: qn̄ obmittunt̉ ea que inſtituta ſunt deeēntia ſacr̄i. ꝓpter hoc dico omībꝰ alijs obſeruatis: ſiintenderet aliꝗs cōficere ex ordeaceo ꝯficeret. qꝛ obmitteret̉ materiale ꝓpriū: ex ſignato ex inſtitutione. Ad aliud qd̓ ſequit̉ dd̓m. reuera etſi pane ordeaceopoſſet aliquo modo repn̄tari corpus xp̄i verū miſticuꝫ:non tn̄ ita expreſſe ſicut pane triticeo. maxime inꝙͣtuꝫxp̄s cibus eſt. vt pꝫ ex his que dicta ſunt vbi aſſignata ē conficiendi ex tritico. Ad aliud qd̓ obijcit̉. ſenſusponit maiorē diſtantiā ⁊cͣ. Dicendū etſi ſenſus mīoreponit diſtantiam inter panē panē inter aquā aquānihilominꝰ maior eſt. qꝛ omēs aque ſunt eiuſdeꝫ ſpecier ſolū differūt accn̄te. panes aūt. Pret̉. ſacr̄m ē ex ſimilitudine naturali repn̄tans: ex inſtitutōe ſignificās.magis aūt eſt de nccītate ſacr̄i ſignificatio ex inſtitutōneꝙͣ repn̄tatio ex naturali ſimilitudine. Iudiciū aūt ſenſusexterioris ſiſtit circa illud qd̓ eſt ſil̓e in natura. auteꝫattingit ad ſignificatōꝫ naturaleꝫ neqꝫ maxīe ad repreſentatōꝫ ex inſtitutōe: ſꝫ ſolū ſenſus exterior. Ex his autēeēntialiter ſigni ſacram̄talis eſt inqͣtū hmōi. ꝓpter qd̓ eſt ſtandū iudicio ſenſus exterioris ꝙͣtū ad diſcretōeꝫmaterialiū ip̄oꝝ ſacram̄toꝝ. ꝓpter qd̓ ſequit̉. ſi ſenſusponit maiore diſtantiaꝫ. igit̉ ⁊cͣ. Ad illud qd̓ obijcit̉ſimile de azimo fermētato. dd̓m eſt ſil̓e. qꝛ azim fermētatus differūt ſpecie: ſꝫ accn̄te ſolū. ſicut alia. Ad illud qd̓ querit̉ de ꝯfectōe facta de duplici paſtamixta. pōt dici ſine p̄iudicio: qꝛ tria ſunt de nccītateſacr̄i. materia debita: de qua alia debꝫ nec pōt ꝯfici.forma verboꝝ: intentio. Illud aūt de quo eſt vinū panis de frumento. Unde in concilio Carth.ginēſi. In ſacramento corporis ſanguinis doil ampliꝰ ofinꝰ tradidit. hoc eſt panis viferatur ꝙͣ quod īnum aque mixin. nec amplius ī ſacrificijs offeratur qde vuis frumentis. Unde dico. illud panis quod ede frumēto tranſſubſtantiatur: illud quod eſt de ſiliginenequaꝙͣſid ſi frumento addatur piper conuertitur in corpus chriſti? nequaꝙͣ: ſed reliquuꝫ tm̄. ita dicoin ꝓpoſitoNlembrū quintūOnſequenter queritur. vtrum aqua admiſcenda ſit vino. Et primo queritur. vtrumaqua quecunqꝫ ſcilꝫ naturalis artificialis ſit admiſcenda. Secundo. vtrum aquaſit de ſubſtantia huius ſacramenti. Tercio. in qua quantitate debet aqua apponi.Articulus primusUUerit̉ ergo circa primuꝫ. vtrum aqua artificialis conueniat huic admixtioni: ſicut aquade roſis alia huiuſmodi. ſic: videtur. ꝗateſt conuerti in ſanguinem. huiuſmodi genere aque ſiaqua huiuſmodi poteſt conuerti in vinum: cōuerſa pognificatur populus fluxibilis interminabilis in ſe: ſic̄alio genere aque. ꝓpter quod videtur conueniat huicadmixtioni qua ſignificatur vnio populi cum xp̄o. Itēpanis ſit artificialis non impedit quin de eo ꝯfici poſt. a ſimili videtur de aqua: etſi ſit artificialis: hocimpedit ⁊cͣ. Item ſi panis de tritico fieret de paſta conſperſa hmōi aqua: nihilominus de illo pane poſſet confici corpus xp̄i. ſimiliter videtur. ſi vino admiſceret̉ hꝰmodi aqua ⁊cͣ. Contra. baptiſmus eſt ſacramentuꝫneceſſitatis: tamen non poteſt exerceri niſi in aqua naturali ẜm dominus inſtituit. Multo fortius videturhoc ſacramento quod non eſt neceſſitatis: non debeatapponi aliquod genus aque ꝙͣ illud quod dominus appoſuit. ſcilꝫ aquā naturalis. Quod concedimus. Adprimum dicenduꝫ. aqua naturalis eſt apponenda. ſitamen apponeretur aqua artificialis conuerteretur invinum: de illo vino poſſet confici: conficeretur ſanguisxp̄i alijs rite completis. Sed ille qui apponeret grauiterpeccaret. quia contra inſtitutioneꝫ domini faceret. Adaliud dicenduꝫ. hoc qd̓ eſt aqua artificialis non impediret quin poſſet apponi ſi eſſet eiuſdeꝫ ſpeciei cum aquaque appoſita fuit a domino. ſed quia non eſt eiuſdem ſpeciei cum illa neqꝫ cum alia aqua naturali: non debet apponi. Huiuſmodi autē aque artificialis ſcilꝫ de roſis deruta feniculo differunt ſpecie. he ſimiliter ab aqͣ naturali. huiuſmodi enim aque elementata ſunt. aqua aunaturalis lꝫ aliqua elementa illi ſint admixta: tamē dicenda eſt elementum. Ad vltimuꝫ dicendum. de vino cui admixta eſſet huiuſmodi aqua: poſſet confici ſanguis xp̄i: ſicut de pane facto de paſta conſperſa huiuſmodi aqua. ſed qui ſcienter prudēter apponeret talē aqua:peccaret. Similiter dico ſine preiudicio. ille peccaretqui ſcienter conficeret ex pane facto de paſta ꝯſperſa aqͣArticulus ſecūdusOnſequēter querit̉. vtꝝ aqua ſit de ſubſtantiahꝰ ſacramenti. ſic: videt̉. Illud eſt de ſub̓aſacramenti: quod directe ducit in illud ꝓpterquod inſtitutum eſt ſacramentum. ſed hoc ſacramentuminſtitutum eſt in recordationem paſſionis domini. UndeLuc̄. xxij. Hoc facite in meam commemorationem. hocautem facit aqua in hoc ſacramento. Unde Alexander.papa. In ſacramentoꝝ oblationibus que inter miſſaruꝫſolennia offeruntur domino. panis tm̄: vinum aquamixtū in ſacrificium offerant̉. non .n. dꝫ in calice dn̄i au