Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

fac̄ite in meā ꝯmemoratōneꝫ. ibi dicit glo. totꝰ ſub ſpēpanis totꝰ ſub ſpē vini ſumat̉: cur in vna ſꝫ in duabꝰ deDit? ideo vt on̄deret xp̄c totā humanā naturā .i. aīaꝫ corpus aſſumpſiſſe: vt vtrūqꝫ redimeret. panis em̄ ad corpꝰ refertur vinū ad aīaꝫ: quia vinū oꝑatur ſanguinē in quo ſedes aīe a ph̓is eſſe dicit̉. in duabꝰ ſpēbus celebrat̉ hoc ſacramentuꝫ: vt aīe carnis ſuſceptō in xp̄o vtriuſqꝫ liberationem in nobis ſignificet̉. Item ſumit̉ in duplici ſpēin ſignū duplicis modi ſumēdi. ſcꝫ facilitate ſicut ꝑfecti difficilitate ſicut imꝑfecti. vnde Ioh̓. vj. dicto a dn̄o.Niſi māducaueritis carnē filij hoīs. bi. c. ſ. ha. ⁊cͣ. dixerunt quidā ex diſcipulis eiꝰ. durꝰ eſt hic ẜmo. quis pōt audire? Modꝰ aūt ſumēdi facilitate iocūditate ſigͣtur in vino: difficilitate ī pane. Itē in ſignū duplicisīmolatōis ſcꝫ in vita in morte. expectatō p̄paratioad mortē fuit mors q̄daꝫ. vn̄ Luc̄. xxiij. factꝰ eſt ſudor ⁊cͣ.fuit in vita rep̄ſentat̉ ſpēs panis: que ī morte ſpecies vini. Itē alia eſt ratō ſcꝫ ſignificatō duplicis effectꝰ in generehuiꝰ ſacramenti que tangit̉ in lucidario queſtionū Hugodicit̉ em̄ ibi. ideo ī duabꝰ ſpēbꝰ ſumit̉ vt ſignificet̉ huiꝰ ſacͣmēti duplex effectꝰ. valet em̄ vt dīc amb̓. ad tuitōeꝫ corꝑis aīe. Et qd̓ ſumit̉ ī pane valet ad vtrūqꝫ. ſil̓r qd̓ in vinoſumit̉: qꝛ in pane totū integꝝ in vino ſil̓r totū integꝫſumit̉. Sꝫ ſi in pane tm̄ ſumeret̉: alteꝝ tm̄ ſignificaret̉. ſcꝫ ad tuitōeꝫ corꝑis valeret. Itē ſi in vino tm̄ ſumeret̉: ſolum ſignificaret̉ ſalute aīe ſumeret̉. In ſanguīe aīaſignificat̉. hāc cauſaꝫ tāgit mgr̄ ſil̓r in ſentē. Ex his pꝫrn̄ſio ad pͥmū ſcꝫ quare dn̄s ſtatuit ſacramentū dari ſubduabꝰ ſpēbꝰ magiſꝙͣ alia ſacramēta. Ad qd̓ querit̉ qd̓p̄figuratū fuit in agno paſchali. Dicēdū fuit ẜm integritatē ſacramēti: ſꝫ ꝙͣtū ad illud qd̓ eſt ſacramētū resſacramēti ſcꝫ corpus xp̄i. quod dat̉ hic in refectōeꝫ ſpūalēſicut ille in refectōem corꝑalē. que quidē refectio rep̄ſentatliberatōeꝫ generis hūani. a ſeruitute dyabolica facta perpaſſionē xp̄i: ſicut illa liberatōeꝫ hebreoꝝ a ſeruitute egiptiaca facta in forti manu dn̄i. Ad aliud qd̓ querit̉. resvtrāqꝫ ſcꝫ ꝯtenta ꝯtēta ſignificat̉ ſufficiēter in alteraſpecie. Dicēdū etſi xp̄c naturali quadā ſil̓itudine rep̄ſentat̉ vtrāqꝫ ſpē: tn̄ ex inſtitutōe ſignat̉ vtraqꝫ. ſcꝫ ẜmcarnē ſpēs panis ẜm ſanguinē ſpēs vini. Ad illud quodobijcit̉. ſacramētū ē ſimplex. Rn̄ſio. intelligit̉ ratōeprimi effectꝰ ꝓprij. licet em̄ ſacramētoꝝ ſint plures effectꝰvnus tamē ꝓprijſſimꝰ eſt primꝰ. Ad hoc qd̓ obijcit̉ contra ratōeꝫ magiſtri in ſenten. que eſt. ſub duplici ſpecieſumitur vt oſtenderet totā naturā aſſumpſiſſe vt totā redimeret. ſꝫ virtꝰ redemptōis efficaciā habet in nobis ſacramentum baptiſmi ⁊cͣ. Dicendū licet ſacramentuꝫ baptiſmi efficaciā habeat in nobis redemptio facta xp̄mnihilominꝰ illud ſacramētuꝫ rep̄ſentat paſſionē xp̄i inqͣtūea abluimur a peccatis. ꝓpter qd̓ inſtitutū fuit vt ſacramētum baptiſmi illo fieret elemēto qd̓ plenā ꝑfectam habetmūdatōeꝫ. Pret. licet vtrūqꝫ ſacramētū ſcꝫ baptiſmi euchariſtie typū gerit paſſionis xp̄i: in eſt tn̄ differētia.baptiſmꝰ eſt typꝰ paſſionis. ſacramētū typꝰ xp̄i paſſi. baptiſmꝰ em̄ gerit typuꝫ ſepulture xp̄i in paſſione. vn̄ Ro. v.Conſepulti em̄ ſūmꝰ xp̄o baptiſmū in mortē .i. ſic̄ ipſefuit ſepultꝰ quo ad penā in paſſione: ita nos in baptiſmoquo ad peccata ꝙͣtuꝫ ad penā infligendā peccato. hocaūt ſacramētū gerit typū xp̄i paſſi. xp̄c aūt paſſus rationenature duplicis ſcꝫ corꝑis aīe qui eſt res huiꝰ ſacramētihabet duplici ſigno ſignare. Ad illud qd̓ obijcit̉. hocſacramētū eſt cauſa vite ſpūalis ⁊cͣ. Dicēdū ſeꝑato ſanguinis xp̄i a corꝑe cauſa ē noſtre vnionis: que ē caritatēin corꝑe miſtico ſignū tm̄. Un̄ licet ſanguis xp̄i ſeparatꝰ a corꝑe. magis forte expͥmeret iſtā vnionē quā vniuit mēbra in corꝑe miſtico ꝙͣ ſanguis ſeꝑatꝰ: tn̄ qꝛ ſeꝑatioilla ē cauſa. ſacramēta em̄ noue legis ſigna ſunt cauſe:magis ꝯgruit ſignū in hoc ſacramēto ſignificet ſanguinem vt ſeꝑatū vt vnitū. Ad illud qd̓ obijcit̉. magisſignat̉ vita ſpūalis ſanguinē ſeꝑatū ⁊cͣ. Dicēdūverū eſt ꝙͣtuꝫ eſt de ſimplici ſgnificatōe: de ſignificatōne cauſali. Ad aliud qd̓ obijcit̉ vnitas atteſtat̉ ꝑfectōni ⁊cͣ. Dicendū vnitas rei atteſtat̉ ſue ꝑfectōni. hec autēpluralitas ſcꝫ ſignoꝝ p̄iudicat vnitati ſacramenti: īmovnum ē ſacramētuꝫ vt ſupra tactuꝫ ē: pluralitas aūt ſignorum atteſtat̉ ꝑfectōni huiꝰ ſacramēti vt ptꝫ ex dictis.Nlembrū terciumOnſequēter querit̉ vtꝝ veriꝰ dicēdum ē ſpēspanis vini ſacͣmētū: an ꝯtētū ſubſpēbꝰ? loquor de ſacͣmēto ẜm diſtinguit̉ a re ſacramēti: aūt ſpēs videt̉. qꝛ vt dic hug. Sacramētū eſt materiali elemētū foris ſenſibiliter ꝓpoſituꝫ exſil̓itudine rep̄ſentās. ex inſtitutōe ſignificās ex ſanctificatione ꝯtinēs aliquā inuiſibilē gr̄am. dicit̉ ex ſil̓itudinerep̄ſentans: vtriqꝫ ꝯuenit ſcꝫ ſpeciebꝰ exterioribꝰ corpori xp̄i. dicit̉ ex inſtitutōe ſignificans: ꝯuenit tm̄ ſpēbus em̄ inſtitutū eſt vt corpꝰ xp̄i verum ſignificet corpꝰ miſticum. ſil̓r dicit̉ ex ſanctificatōne ꝯtinens gr̄am ⁊cͣ. ꝯuenittm̄ ſpeciebꝰ corꝑi xp̄i. nullā em̄ recipit ſanctificatōeꝫ exprolatōne verboꝝ p̄ſcriptoꝝ. neqꝫ vniuerſaliter ex aliquoquod ibi agit̉. Cōtra. ſacramētum ꝓprie dicit̉ qd̓ imagi gerit cauſa exiſtit. In aūt eſt ꝯueniētia inter exteriores ſpēs corpꝰ xp̄i verū: vtrūqꝫ ex iſtit imago. ſꝫ ſolū corpori xp̄i ꝯuenit exiſtere cauſa gratie collate ī hoc ſacramēto: qꝛ etſi ſpēs ille ſint cauſe ſine qua non. vel etiam aliquomodo efficiēs vt diſponēs: his modis corpus xp̄i cauſaexiſtit. preter hos modos ꝓprie dicit̉ cauſa. vnde HugoCum tria ſint in vno. in pͥmo quidem ſignū inuenit̉ ſcd̓i.in ſcd̓o aūt cauſa tercij. in tercio v̓o virtus ſecundi veritas primi. Item maior eſt cōuenientia corpoꝝ etherogneorum ꝙͣ omogenij ethmogenij. ſed corpus xp̄i verū eo eſt mēbroꝝ diſſimiliū ē etherogeneū: ſimiliter corpꝰ xp̄imiſticum. probatio Ro. xij. Sicut in vno corꝑe multabra habemꝰ omnia aūt mēbra eundē actuꝫ habent: itamulti vnū corpꝰ ſumꝰ in xp̄o. ſinguli aūt alter alteriꝰ membra. ſꝫ panis vinū ſunt corꝑa omogenea. igit̉ maior eſtuenientia corꝑis xp̄i veri miſtici: panis vini ad corpus verū vel miſticū. corpꝰ xp̄i veriꝰ eſt ſacramētū etiā inrep̄ſentādo ꝙͣ panis vinū. Ad pͥmū dicēdū. ꝓut ſacramētū dicit̉ ꝓprie ſcꝫ qd̓ eſt ſignū cauſa: ꝓut dicit̉ ſacͣmentū quod efficit quod figurat: corpꝰ xp̄i ꝓprius diciturſacramentū. ꝓut ſacramentū dicit̉ qd̓ ſolū gerit ratōeꝫ ſigni: ſic ꝯuenit vtriqꝫ. differūt tn̄: qꝛ corpꝰ xp̄i eſt ſignū intelligibile: ſpēs ille ſignū ſenſibile. qꝛ igit̉ ſacramentū magiꝯpetit ſignificare ſenſibiliter ꝙͣ intelligibiliter: ꝓpriusuenit ſpeciebꝰ ratō ſigni ꝙͣ ꝯtēto ſub illis. vnde Hugo diffiniens ſacramentū ꝓut eſſe ſacramēti determīat̉ in ſignoponit conditōnes que magis ꝯueniunt ſpeciebꝰ ꝙͣ ꝯtento.nihilominꝰ verius dicitur ꝯtentum ſacramenti ſpeciesprout ſacramentū dicitur ẜm plenitudinem virtutis illiꝰprout ſacramentuꝫ dicitur ſignum ſolum. non econuerſo. Ad aliud dicendū eſt conſiderare mēbra corporis miſtici vt ſunt mēbra corporis conſtituūt corpus. ſic ſuntomogenea: quia ſic habent ꝯuenientiā aſſimilatōis ex fide ꝯnexionis ex caritate. vt ſunt ordinata ad diuerſa oꝑaſiue officia: ita ſunt etherogenea: qꝛ ſic quaſi diuerſe nature ſunt. vt primo modo ꝯſiderant̉ ſunt de eſſe corꝑis miſtici vt eſt res huiꝰ ſacramēti. ſic expreſſiꝰ ſignificant̉ ſpēbus panis vini ꝙͣ corꝑe xp̄i vero.Queſtio. xxxij. de integritate ſacramenti euchariſtie reſpectu materie.Equitur de integritate huiꝰ ſacͣmēti. Et p̄mo querit̉ de hisſunt ex ꝑte materie. Secundo de his queſunt ex parte forme. Circa ea que reſpiciunt materiam queruntur nouem. Primum eſt vtrum debeat confici de materia panis et vini.Secundum vtrum ex pane triticeo. Terciū vtꝝ ex azimo fermentato. Quartum vtꝝ ex om̄i genere panis. Quin