Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio etiā vtriqꝫ rn̄det ꝓpria forma verboꝝ ⁊cͣ. Dicendūſequit̉. īmo eoip̄o caro ſanguis que formalit̓ loquēdoſunt vnū. licet materialiter diuerſa ſub illis ſpēbꝰ diuerſisꝯtinent̉. que inquā ſpēs ad illud vnū referūtur: vnū ſignūſunt ẜm ſacramētū dicit̉ ſignū. ſcꝫ nōſolū ex ſimilitudine rep̄ſentās: ſꝫ ex inſtitutōe ſignificās. ẜm quē modū hocſacramētū dicit̉ vnū ex inſtitutōne. vnde vnū ſunt ab inſtitutione vnitate effectus ſiue ꝯtenti. Ad hoc qd̓ obijcitur eccleſia dicit. Purificent nos queſumꝰ dn̄e ſacͣmēta. Anſio. eccleſia in collecta p̄tacta loquit̉ ẜm virtute fidei ſumptio ſiue māducatō ſpūalis multiplicat̉ inbris eccl̓ie. ſic em̄ quodāmodo loquēdi multiplicat̉ ip̄m ſacramentū. ſcꝫꝙͣtum ad diuerſos effectꝰ ẜm numeꝝ in iſtoſpūaliter mādlucante in illo. Uel pōt dici quia hoc ſacramentū ex pluribꝰ integrat̉: materialiter loquēdo dicitſacramenta. quia v̓o eſt vnū modo iam dicto: ſtatim ſubdit pr̄a vt hoc tuū ſacramentū. Ad aliud quod obijcit̉.licet cauſa vniuerſalis ꝑticularis ꝯcurrant in vnuꝫ effectum: ꝓpter hoc debet dici vnū. Dicendū eſt eſt ſimile. quia cauſa vniuerſalis eſt ſolū ad hoc. vt hic effectus ſingularis ꝓueniat in eſſe: ſꝫ indetermīate ſe habentad hunc effectū illum. ſꝫ que hic ꝯcurrunt: determīatediſcrete ꝯcurrunt ad vnū ꝑticularem effectuꝫ. vnde ab illaſingulari determinata relatōne vnitatem habent. Adillud quod obijcit̉. a quo eſt eſſe rei vnitas ⁊cͣ. Dicēdū ſi loquamur de vnitate que eſt a re ꝯtenta ſignificatacorpꝰ xp̄i verū quod eſt ſignificatū ꝯtentū: eſt dās ip̄is fomis eſſe ſacramētale. Unde dat eſſe illis ſcꝫ ſacramētale vnitatē. Sil̓r pōt dici ſi loquamur de vnitate que eſt a reſignificata ꝯtenta: ſcꝫ a corꝑe miſtico. Inꝙͣtum em̄ etip̄e ſpecies habent eſſe ſacramētale in ſignificādo ip̄m: abip̄o habent eſſe. Sil̓r corpus xp̄i verum eſſe ſacramētalehabet a xp̄o corꝑe miſtico. Ad hoc quod obijcit̉. corpꝰxp̄i miſticū verū ſpēs panis vini. habent vnitateꝫgeneris vel ſpeciei ⁊cͣ. dici pōt habent vnitatē relatōnis inſtitutōnis cauſalitatis: quia a corꝑe xp̄i digne ſuſcepto vnitur ſuſcipiens mēbris capite eccl̓ie. Unde corpus xp̄i verū eſt cauſa efficiens illiꝰ vnionis: miſticū materialis. Ad illud quod obijcit̉. nec in vniꝰ ꝯueniūtquia corpꝰ xp̄i verū eſt vnū ſimpliciter: miſticū aggregatione. Dicendū eſt verū. quia mēbra miſtici vnitatemhabēt a cōnexione caritatis. Unde modus vnitatisbrorum adinuicem ad caput: eſt idem .i. modus cōnexionis ſcꝫ vinculo caritatis. Pret. nec oportet que vnū conſtituunt habeant modum eundem vnitatis ſicut patet inpartibus hominis que ſunt corpus anima. Corpus em̄habet vnitatem ꝯtinuationis ſiue ꝯtiguatōnis: anima indiuiſibilitatis ſiue ſimplicitatis. Unum enim diuiditur īvnum ꝯtinuum et vnum ſimplex ſiue indiuiſibile et vnumdiffinitione. Ad aliud dicendum. non eſt ſimile in ſignis ſignatis: in ſacramentis in nominibus. Nomenem̄ imponit̉ ad ſignificandū rem a qualitate que eſt eſſentialis propria illius. vnde diſtinguūtur nomina rationequalitatum rerum ſignificatarum a quibus imponunturad ſignificandum illas. Unde quia qualitates a quibusimponuntur ſunt diuerſe: nomina ſunt diuerſa. vnde abidemptitate rei ſignificate non eſt idemptitas nominisprie: ſed ab idemptitate qualitatis a qua imponitur. quianon imponitur a re ſignificata ſed ad rem ſignificandaꝫ eta qualitate. ſꝫ in ſacramento inſtitutio reſpicit rem ſignificataꝫ proprie. licet em̄ ſit naturalis ſimilitudo inter ſignū ſignatum in ſacramento: inſtitutio proprie reſpicit remſignificatam ex conſequēti. nihilominꝰ reſpicit ſimilitudinem ſigni ad ſignatum. Non em̄ imponitur ab illa ſimilitudine. vnde aliter eſt in ſacramentis in nominibus ꝙͣtum ad inſtitutionem ſimiliter ꝙͣtum ad vnitateꝫ. Advltimum dicendum ad eſſe ſacramēti requiritur res ſacramenti. ſcꝫ cum ip̄o ſacramento ſiue ſigno. Signum aūtſignat quadam ſimilitudine naturali rep̄ſentat ex inſtitutione. Quia igitur ſub vtraqꝫ ſpecie quadam naturali ſimilitudine ſignatur integre res huius ſacramenti: poteſt.xxxj.quodāmodo dici ſacramen ꝑfectum ratōne rei ꝑfecte etintegre ſignate. Sed quiaad eſſe ꝑfectum ſacramenti. requiritur repn̄tatio ex inſtitutōne: vna aūt ſpecie rep̄ſentatur res ſacramenti integre ꝑfecte: eſt ibi ſacramertum ꝑfectum ꝙͣtum ad ꝑfectōeꝫ dico ſacramētalem. Adhoc quod querit̉. qui accipit hoc ſacramētum ſub ſpeciepanis: accipit integre ꝑfecte ſacramētū. Dicendū eſtſumere hoc ſacramentū ſpūaliter ſacramētaliter. Undedico ꝙͣtum ad ſpūalem ſumpnem ꝑfecte accipit. ꝙͣtuꝫad ſacramentaleMembrū ſecūdumOnſequēter querit̉ quare ſacramentū ſubduabꝰ ſpēbꝰ ꝯficit̉. Circa ſic. In nullo alioſacramēto ſunt duo ſigna. nec in hoc debētduo eſſe. vel quare magis inſtituit dn̄s ſacramentū dari ſub duabꝰ ſpēbꝰ ꝙͣ aliqd̓ alioꝝ. Itē cumhoc ſacramētū fuit p̄figuratū in vno ſcꝫ in agno paſchali.cum figuratū debeat figure rn̄dere: videt̉ debeat rep̄ſentari fieri ſub vna ſpecie. Item ſpēs exterior in ſacramento. eſt ſolū ſignuꝫ ſiue imago rei ſignate ꝯtente: ſꝫrei ſignificate tm̄. ſꝫ vtraqꝫ res ſcꝫ ꝯtenta ꝯtenta ſufficienter figurat̉ ſub vna ſpecie. Pret̓ea vt dicit ambro. ſacramētū ſimplex eſt. ratōe ſimplicitatis ſacͣmēti ratōeſufficiētis rep̄ſentatōis figuratōis videt̉ in hoc ſacͣmēto debet eſſe niſi vna ſpēs. Si rn̄detur ſicut dicitur.iiij. ſenten. xj. di. c. ſub alia aūt ſpecie. ſub duplici ſpecieſumit̉: vt on̄deret totā hūanā naturā aſſumpſiſſe vt totumredime̓t. Sꝫ ẜm hāc ratōeꝫ videt̉ potiꝰ in ſacramēto regeneratōis .i. baptiſmatis debet eſſe duplex ſpēs: cuꝫ virtꝰredemptōis efficaciā habeat in nobis ſacramētuꝫ illud: aūt iſtud. Item iſtud ſacramētuꝫ eſt cauſa vite ſpiritualis: debet ſignificari ſigno quo magis exp̄mit̉ vita.ſꝫ magis exprimit̉ qn̄ ſanguis non ſignatur a corꝑe ſeꝑatus. ſeꝑatus em̄ a corpore magis eſt ſignum mortis ꝙͣ viteergo debet ſignari ſigno quod ſignat ſanguinem ſeꝑatum a corpore. ita debet ſpecies vin eſſe ſignum inſacramento. ita debet eſſe niſi vnum ſignum. Itemvnitas atteſtatur ꝑfectōni. ſꝫ hoc ſacramentuꝫ eſt ꝑfectiſſimum: ergo maxime ꝯgruit illi vnitas ſigni. Rnſio. multiplex eſt ratio quare ſub duplici ſpecie datur hoc ſacͣmentum. vna eſt duplex ratio ſiue cauſa inſtitutōis ſacramenti huiꝰ. Ad duo nāqꝫ principaliter inſtitutū eſt hoc ſacͣmētum. ſcꝫ ad augmentū caritatis. vt firmior ſit vnio corꝑisp̄i miſtici capite. Sicut em̄ ꝯfirmatio datur ad roburidei collate in baptiſmo: ſic ſacramentum altaris ad robur caritatis date in eodem. hec vnio ſignificata eſt in ſacramento corꝑis xp̄i ſub ſpecie panis quod eſt verꝰ panisſcꝫ vite. Ioh̓. vj. Ego ſuꝫ panis viuus ⁊cͣ. Item alia ratio inſtitutōis eſt recordatō beneficij redemptōis. que quidem facta eſt effuſionē ſanguīs xp̄i. vnde.. Corī. xj. hocfacite quotiēſcūqꝫ ſumitis in meā ꝯmemoratōeꝫ. ſumptūeſt hoc ex verbo dn̄i Luc̄. xxj. Glo. j. Corin. xj. Memoriaibi eſt nr̄e redemtōis. Specie igit̉ panis offert̉ effectusvnionis:que eſt ſacramētum ſanguīs memoria duo fluxerūt de corpore xp̄i ſcꝫ ſanguis aqua. effuſio ſanguīs facta eſt ad noſtrā redemptōnem: aque ad peccatoꝝ ablutōeꝫ. Item alia eſt ratio. ſcꝫduplex. miſticū huiꝰ ſacramenti ſcꝫ vnum rn̄dens incarnationi: aliud paii. In īcarnatōe facta ē vnio diuine nature humana. īAnde xp̄c eſt caput eccl̓ie cui mēbra vnita ſunt. qd̓ ſignificat̉ in ſacramēto corꝑis xp̄i ſub ſpecie panis. In paſſione facta eſt redemptō nr̄a effuſione ſanguīsqd̓ ſignificat̉ ī ſacͣmēto ſanguīs ſub ſpē vini. In ſūptōe igr̄corꝑis xp̄i ſub ſpē panis: ſignat̉ ꝯiūctio mēbroꝝ cum capite que facta fuit in incarnatōe. In ſumptōne ſanguīs ſubſpecie vini: redemptō nr̄a ſanguīs xp̄i effuſionē. Unde īhoc vno ſacramento ſignat̉ quod eſt incarnatōnis quodeſt paſſionis. ꝓpter qd̓ eſt ꝑfectiſſimū ſacramētoꝝ. Itemlicis nature ſumptō a xp̄o ad vtriuſqꝫ realia ē ratō ſcꝫ du in ſenten. ī glo. j. Corin. xj. hocdemptōeꝫ. quā