Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiominanteꝫ. ſicut apinquauit paſſio ſaluatoris. ſignaerāt euidētiora. qꝛm maiorē appropinqͣtōeꝫ magis creuitognitō veritatis. Rn̄ſio. in hoc ſacramēto eſt ſignū: res tm̄: res ſignū. ꝙͣtū ad ꝯſideratōꝫilliꝰ habito reſpectu ad ſignū tm̄: exp̄ſſior fuit figura illa fuit legis nature. ꝙͣtū ad ꝯſideratōeꝫ illiꝰ habito reſpectu ad rem tm̄: ſignū: exp̄ſſiꝰ fuit figuratū ī figuris legis ſcripte. vt pꝫ paſchali māna. Unde ſimpl̓r exp̄ſſiꝰ fuit figurain lege ſcripta ꝙͣ in lege nature. ſicut plus eſt de veritate huiꝰ ſacramēti ī re ſigno re tm̄: ꝙͣ ī ſigno tm̄. Adillud qd̓ obijcit̉ poterat expreſſius figurari ꝙͣ in ꝯſil̓iẜm ſpem. Dicēduꝫ hoc verū eſt ꝙͣtuꝫ ad illud quod eſt ſignum tm̄. Ad aliud quod obijcit̉. lex nature ſe habetin maiore ꝯueniētia euāgelica ꝙͣ lex ſcripta ⁊cͣ. Dicēdū lex nature dupl̓r accipit̉. Uno dicit̉ lex nature quiaſola naturali ratōe vitā hūana dirigit̉. Alio quia vitahūana ẜm ꝯcupiſcētiā in qua hoīes nati ſūt ducit̉ vel ꝓcedit. Unde Hugo. hoīes naturalis legis dici pn̄t. qui ſolanaturali ratōe vitā ſuā dirigūt. vel potiꝰ hoīes naturalislegis dicunt̉: qui ẜm ꝯcupiſcētiā in qua nati ſūt ambulāt.Primo ſumpta lege nature magis ē illi ꝯſona lex euāgelica ꝙͣ legi ſcripte. Scd̓o ſumpta ecōuerſo. ſꝫ ꝓut dicitur ẜm legē nature hoīes vixiſſe an̄ legē moyſi: ſumiturlex nature ſcd̓o primo. vnde vt habet̉ ab Hugone.tempus naturalis legis ad aꝑte malos ꝑtinet.Queſtio. xxx. de inſtitutiē ſacrament euchariſtie.Equitur de inſtitutibne ſacramenti. Circa quod querūt̉ duo.Primum eſt qua lege conueniebat inſtitui. Secundum eſt de cauſis inſtitutioNembrū primūIrca pͥmū querūt̉ tria. Primū eſt vtꝝ neceſſaria fuit inſtitutō huiꝰ ſacramenti tꝑe legisnature. Scd̓m vtꝝ ꝯgruebat tꝑe legis ſcriꝑte. Terciū vtꝝ ꝯſona fuit ſiue ꝓpria tempori legis gratie.yticulus primusIrca pͥmū q̄rit̉ ſic. Exiſtente morbo neceſſariafuit medicina. ſꝫ ſtatim poſt eſuꝫ ligni vetiti fuit morbꝰ: igit̉ tūc fuit neceſſaria medicina. ſꝫ ſic̄decet diuiſiā bonitate ꝓuidē de medicina: ſic diuinā ſapiētiā de medicina ꝯgrua ſiue ꝯueniēti. Sꝫ in remediū morbiꝓueniētis ex cibo vetito ꝯgruebat cibꝰ medicinalis ſcꝫ corpus xp̄i: igit̉ ſtatim debuit ſacramētū fuiſſe poſt lapſuꝫ. Itē ſemꝑ ꝓuidit deꝰ ſaluti hūane in neceſſarijs. exquocaritas ſꝑ erat neceſſaria ad meritū. nec pōt eſſe opꝰ meritoriū ſine caritate: ſemꝑ debuit eſſe ſacramētū qd̓ eſt ſacramētū amoris: ſꝑ neceſſariū fuit homī mereri. Iteꝫnihil ita neceſſariū homī ſicut amor dei. igit̉ deceat diuinam bonitatē ꝓuide homī in qd̓ ſibi ē maxīe neceſſariuꝫmaxime decuit diuinā bonitatē ꝓuide̓ homī de ſacramēto. magis ꝙͣ de aliquo alio. Item morbo mortali ſꝑcucurrit medicina. igit̉ veniali ſemꝑ debuit curre̓ medicina ꝯͣ venialia. que ē ſacramētū altaris. Itē ſacͣmētum ē ſacramētū vnionis corꝑis miſtici capite. ſꝫ ſemꝑfuit corpꝰ miſticū ſcꝫ a pͥncipio. a pͥncipio illud debuit inſtitui. Itē hoc ſacramētū eſt viaticū qꝛ p̄bet alimētū itineranti. tūc debuit inſtitui qn̄ hoīes itinerare ceperūt adpatriā. hoc ſtatim fuit ab initio: ergo ⁊cͣ. Itē ſacramētabaptiſmi euchariſtie maxime ſunt neceſſaria. Unde Dama. dicit. vnū ſcꝫ baptiſma eſt vt homo ſpūaliter regeneretur: euchariſtia vt renatꝰ nutriat̉. ſꝫ ſicut homo corꝑalisſiue exterior indiget aliquo quod eſt quod ſaluet̉ ineſſe: ſic homo ſpūalis ſiue interior. igit̉ hec duo ſacͣmenta ſint vt homo ſpūalis ſiue interior ſit ſaluet̉ in eſſe: ſem.xxx.per oportuit hec duo fuiſſe ſacramēta. Itē quare hec ſacramēta ſcꝫ baptiſmꝰ cōfirmatio euchariſtia extremavnctio fuerūt ſemꝑ: ſicut mr̄imoniū penitentia ordo. Rn̄ſio. vt dicit Hugo. diuine diſpēſatōnis ordo ratōhoc popoſcit. vt ſicut ab initio ꝓcurrēte tꝑe magis ac magis aduētꝰ ſaluatoris appropinquit: ſic ſꝑ magis ac magisgnitō veritatis. Si aūt q̄rat̉ qͣreeffectꝰ ſalutis creſcēt2. vt ſtatim aſſequi poſſet pleni ſtatim venit ſaluatotudinē ſalutis? Rn̄ſio. vt dicit Hugo. duo in hoīe fueruntab initio. Iognorātia honi ꝯcupiſcētia mali. ſꝫ vt ꝯgnoſceret homo inorbū ſuū dimiſſus eſt ſibi: ne forte gr̄am ſuperfluā iudicaret ſi prius infirmitatis ſue defectū agnoſceret. ſibi igit̉ relictꝰ errare cepit a veritate ignorātiā.uictus eſt de cecitate. data eſt lex ſcripta. vt ignorātiā illuminaret: ſꝫ infirmitatē corroboraret. vt in ea ꝑte defectum ſuū agnouit iuuaret̉. Accepta igit̉ ſcientia veritatis legē conari cepit vt ꝓficeret. ſꝫ preſſus ꝯcupiſcētia qꝛ graiam ad veritate habuit: ab oꝑe virtutis defecit. ꝯuīctꝰeſt ergo in vtroqꝫ: qꝛ ſe nec verū poſſet cognoſcere nec bonum ꝑficere. poſt hoc itaqꝫ ꝯueniēter gr̄a data eſt. que illumīaret cecū ſanaret infirmū. hec Hugo. hec ē ſentētia aug. Ut igit̉ homo miſeriā ſuā agnoſce̓t ad medicuꝫꝯfugeret. vt dicit aug. gr̄aꝫ ſuꝑfluā iudicaret: ꝯuenieter diſtulit ꝓuidā collatōeꝫ gr̄e plene ſalutis. Ad igit̉qd̓ obijcit̉. exiſtēte morbo neceſſaria fuit medicina. Dicēdum veꝝ eſt ita fuit. ſcꝫ penitētia. Ad qd̓ q̄rit̉. qꝯgruebat vt morbo ꝓueniēti ex cibo. ſubueniret̉ cibo medicinali. Dicēdū duplex ē cibꝰ medicinalis. ſcꝫ v̓bū deiquo Amos. viij. ecce dies veniūt dicit dn̄s. mittā famē interrā. famē panis neqꝫ ſitim aque: ſꝫ audiēdi v̓bum dei.Itē eſt verbū incarnatū de quo Ioh̓ .j. Uerbū caro factuꝫeſt. verbū pͥmo ſumptū fuit om̄i tꝑe medicina. ſcꝫſeruatiua ꝯſeruatiua. ſcd̓m an̄ aduētū xp̄i in carnē. qre ſtatim peccātibꝰ pͥmis parētibꝰ fuit verbū incarnatuvt tactū eſt. Ad illud qd̓ querit̉ quare ſtatim datumfuit homī aliqd̓ ſacramētū qd̓ eſſet ſacramētū amoris? Dicendū ſacramētū amoris ꝓprie eſt ſacramētū noue legisque ſcꝫ eſt lex amoris. Unde currēte tꝑe euāgelij. quo oſtēſum eſt ſignū amoris Ioh̓. iij. Sic deus dilexit mudum vtvnigenitū ſuū daret: ꝯgruebat dari ſacramentuꝫ amoris. Ad aliud qd̓ obijcit̉ ſemꝑ maxime neceſſariū fuit caritas. Dicendū hoc verū eſt. nec negauit alicui ſiue ſubtraxit dn̄s beneficiū caritatis: licet illā ꝯferret mediante ſacramēto. em̄ alligauit dn̄s virtutē ſuā ſacramētis. Ad hoc qd̓ querit̉. quare fuit medicina ſacramētalisin remediū venialiū ſicut mortaliū. Rn̄ſio. medicina inremediū mortalis fuit neceſſaria ad ſalutē: ſic de veniali. Pret. nec ſacramētū eſt ꝓprie remediū ꝯtra veniale peccatu. qꝛ effectꝰ eius primꝰ eſt mediāte caritate vnire mēbrūeccl̓ie corꝑi capiti. valet tn̄ ex ꝯſequēti ꝯͣ venialia. Adillud qd̓ obijcit̉ debuit inſtitui ſtatim quādo fuit corpusxp̄i miſticū. Dicendū hoc ſacramētū eſt tm̄ ſacramentum ſiue ſignum corꝑis xp̄i miſtici: ſꝫ corporis xp̄i veriīmediatiꝰ. ꝓpter quod ꝯgruebat inſtitui ſtatim qn̄ fuitcorpus xp̄i miſticum: nec anteꝙͣ eſſet corpus xp̄i verū: cuiꝰerat ſignum etiam ꝯtentiuū. Ad illud quod obijcit̉ deviatico. Dicendū neceſſe erat haberet aliqd̓ ſuſtentamentū: ſꝫ ita ꝑfectū cibū. vnde ꝯueniebat haberent figuras huiꝰ ſacramēti ip̄m ſacramētū. Ad qd̓ obijcitur. ſacramēta baptiſmi euchariſtie valde erāt neceſſaria. dicendū veꝝ eſt: tn̄ tūc ꝯueniebat ꝯferri ſicut necxp̄m incarnari pati. rationibꝰ pretactis. Et alia eſt ratōſuperius tacta: quia vt dicit aug. iiij. de trini. Quia multa eramus a deo diuiſi: ꝯueniebat vt multa vnum ventuꝝconclamarent. ſcꝫ xp̄m paſſum: qui ſignatur principaliterin his duobꝰ ſacramētis. oportuit igitur multas figurasp̄cedere que conclamarēt xp̄m paſſum p̄ficiendo: quecederēt ſacramenta baptiſmi euchariſtie. que ꝓprie xp̄mpaſſuꝫ ſignificāt. fuit ita de ꝯiugio. penitētia. ordinerationibꝰ ſupra motis. hec aūt duo fuerunt dilata vſqꝫ adplenitudinē tꝑis vt que habebāt ſiue ꝯtinebāt plenitudinē