Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Ad alia ptꝫ rn̄ſio. Ad qd̓ obijcit̉ ꝯtra aliā ꝑtē de manna. dicēdū ſacramētū habet omnē ſuauitate ratōe ꝯtēti. vt em̄ dicit aug. vlti. de ciui. dei. Ip̄e ē quecūqꝫ ab hoībꝰhoneſte deſiderāt̉. vel aliter pōt dici. cibo illo ſcꝫ māna mīſtrabat̉ quicqd̓ erat ſuaue delectabile: ſꝫ quod ſolūmodo erat delectabile guſtui. Sil̓r in ſacramēto dat̉quicqd eſt delectabile guſtui ſpūali. Pret. dicit oēm ſuauitatis ſaporē. ꝑfectōeꝫ dicit ſuauitatis: delectatōnemquācūqꝫ indiuiduā. vn̄ ex verbo p̄dicto habet̉ generalitas p̄tacta dicat effectū oīs gr̄e: ſꝫ tm̄ alicuiꝰ ẜm quā permodū guſtꝰ delectamur ī xp̄o. Ad aliud qd̓ obijcit̉. dicendum ſacramētū nōſolū offert̉ ad cultū: ſꝫ ad eſū. ratōne qua offert̉ ad eſuꝫ: pōt figura illiꝰ homī dari vel offerriPret. abrahā ſignificabat xp̄m. qui ē oīm fideliū pat̉. vn̄ſicut in oblatōe veri ſacrificij fit oblatō deo: ſic in typico ſiue figuratiuo pōt fieri homī qui gerit typū xp̄i in ſe ſicutabrahā: vel in mēbris ſicut populꝰ iſrl̓ cui dabat̉ māna indeſerto. Ad aliud qd̓ obijcit̉. agnꝰ paſchalis fiebat inſignū liberatōnis ab egipio ⁊cͣ. Dicūt quidā liberatio amalo pōt duobꝰ modis intelligi. Uel a malo futuro: ſicſanguis agni magis figurabat iſtud ſacramētū ꝙͣ baptiſmum: eo in iſto ſacramēto dat̉ virtꝰ aīe qua roborat̉ contra inſultꝰ temptationū. Uel a malo preterito: ſic effuſioſanguīs agni magis ſignificabat ſacramētū baptiſmi: qꝛbaptiſmꝰ habet virtutē abluēdi a peccatis a virtute ſancnis xp̄i Apoc̄. j. Lauit em̄ nos a pct̄is in ſanguine ſuoſanguis agni videt̉ fuiſſe ſignuꝫ baptiſmatis. Uel pōtaliter dici. agnꝰ paſchalis īmolabat̉ in ſignū liberatōisa ẜuitute egiptiaca: ꝯẜuatōnis ab angelo extermīatorehoc aūt ſacramento conẜuatur homo ab angelo exterminatore. vnde Exo. xij. Erit ſanguis vobis in ſignum. glo.Sanguinis xp̄i memoria. xp̄ianos ab extermīatore cōſeruat. Memoria ſanguinis xp̄i .i. ſacramentū hoc quod datur in memoriā ſanguīs xp̄i. Unde ꝙͣtum ad hūc effectumfuit agnꝰ paſchalis figura huiꝰ ſacͣmēti. Ad illd̓ qd̓ obijcitur ẜm magis appropinquat aduētus ſaluatoris: deberent figure eſſe euidētiores ⁊cͣ. ſicut vult Hugo. Dicendum verbū Hugo. intelligit̉ ẜm comꝑant̉ adinuicemſacramēta legis nature legis ſcripte. que ſcꝫ ſacramentaerant ex inſtitutōne ad ſacramēta legis euāgelice. qd̓ patꝫ exempla que ponit. ſcꝫ de decimatōne circūciſione. expreſſius em̄ euidentiꝰ ſignificauit ablutōeꝫ peccati originalis circūciſio ꝙͣ decimatio. ſꝫ panis vinum que obtulitmelchi. abrahe. fuerūt ſacramēta ſiue ſignū ſacramenti huiꝰ ex inſtitutōne aliqua: ſꝫ ſolum ex quadam naturalirep̄ſentatōne. nunc aūt ex inſtitutōne ſunt ſigna. Nec antotempus gratie ꝯueniebat eſſent ſigna ex quadā naturali rep̄ſentatōne. Ad hoc qd̓ obijcit̉. ſanguis xp̄i eſt reshuiꝰ ſacramēti ⁊cͣ. Dicēdū. ſanguis ſumit̉ duobꝰ modisvt corꝑaliter viſibilis. vel vt viſibilis ſpūaliter .i. intelligibilis. hoc habet̉ ab aug. in li. ſenten. ꝓſperi. Et poniturauctoritas aug. ſenten. iiij. x. di. c. Que ex eadem. Dicūt ſanguis ille qui viſibilis fuit corꝑaliter. fuit figuradem ẜm ē viſibilis ſpūaliter .i. intelligibilis ſic varijsmodis ſumēdo aliquid eſt incōueniens idem eſſe ſignūſui. Uel pōt aliter dici vt tactū eſt. ſanguis qui effluxitde latere dn̄i. fuit demonſtratiuꝰ huiꝰ ſacramēti eofigura eſt demōſtratiua figurati: ſꝫ potiꝰ eo quo cauſaeſt aliquo demōſtratiua ſui effectꝰ. Ad illud qd̓ obijcitur. nihil debet figura huiꝰ ſacramēti niſi illd̓ qd̓ aptūeſt ad ſit cibꝰ vel potꝰ ⁊cͣ. dicēduꝫ. oꝑtet ſaltimvbi improprie ſumit̉ figura vel vbi figura non ꝯmetit̉ ſe figurato ꝓpinqua ſiue ꝯpleta rep̄ſentatōne. qn̄qꝫ em̄ figuraaliqua ſignat aliqd̓ rep̄ſentatōe illiꝰ ꝙͣtuꝫ ad oēs ꝯditōnes: ſꝫ ꝙͣtuꝫ ad alias alias. ptꝫ in oībꝰ figuris pretactis. Ad illud qd̓ obijcit̉. ſacramētū eſt rep̄ſentatiuum redemptōis hūane ⁊cͣ. Dicēdū nihil impedit aliudeſſe ſignū ſiue rep̄ſentatiuū alicuiꝰ qd̓ ē cauſa illiꝰ. Ut em̄dictū eſt. ſanguis qui fluxit de latere dn̄i ſe habet in ratōecauſe reſpectu huiꝰ ſacramēti: cui obſtat quin hocip̄mpoſſit rep̄ſentatiuū effluxionis illiꝰ ſanguīs.Nembrum terciūOnſequēter ſequit̉ de comꝑatōne figurarū.Et primo de comꝑatōne ad figuras ſacͣmenti baptiſmatis. Scd̓o de comꝑatōne ip̄aruꝫadinuicē .i. de earum p̄eminētia.Articulus pr̄imꝰIrca primū querit̉ ſic. figura figuratū adinuicem ſe rn̄dent. ſi euchariſtia quō ad formaꝫinſtitutionis p̄cedit inſtitutōeꝫ baptiſmi: quiaſacramētū euchariſtie inſtitutū fuit ante morte dn̄i. baptiſmi poſt reſurrectōeꝫ. videt̉ ſic debet in figuris: figura euchariſtie quo ad forma debet p̄cede̓: figura baptiſmiſubſequi. qd̓ non eſt verū. quia ſubmerſio in mari rubro.figurat baptiſmū: p̄ceſſit māna diluuiū oblatōem meichiſedech. Item ſil̓is eſt obiectō de agno paſchali. cuiusīmolatō p̄ceſſit trāſitū maris rubri: ita figurā baptiſmifigura huiꝰ p̄ceſſit. Rn̄deo ad primū ſil̓is ē ordo ꝙͣtūad quaſdā figuras. qꝛ baptiſma figuratuꝫ fuit in mari rubro: euchariſtia in māna. ꝙͣtū tn̄ ad inſtitutōeꝫ forme p̄ceſſit euchariſtia. hac ratōne dn̄s receſſurꝰ a diſcipulis ſuisꝙͣtū ad p̄ſentiā hoīs mortalis. volēs ſacramētū illis p̄ſtitum in ſignū maximi amoris impͥme̓ firmiter cordibꝰ illorum in vltimo receſſu ſuo dedit illis ſacramētū corꝑis ſuiīmortalis. Uel pōt dici ſicut mgr̄ dīc. iiij. ſentē. di. iij. c. Siv̓o querit̉. ante paſſionē fuit forma baptiſmi tradita: qn̄miſſi ſunt apl̓i p̄dicare in iudea: dicēte dn̄o. in viā gētiū noabieritis Math̓. x. mar̄. vj. luc̄. ix. licꝫ non ſit ſcriptū. ſꝫ pꝰpaſſionē repetita. nec oportet figurata ordinētur ſicut figure: quia figure ordinātur ẜm euentū illoꝝ in eſſe: figurata ẜm congruunt ſaluti humane. Quare v̓o congruebat īmolatio agni p̄dicti p̄cederet tranſitū maris rubri quifuit figura baptiſmi: hec pōt eſſe ratio. ille ꝓprie figurabatxp̄m paſſum: eius īmolatio paſſionem xp̄i. que eſt radix fundamentū vnde omnia ſacramenta habēt virtutē. Inhoc aūt ſacramēto vere cōtinet̉ xp̄c paſſus. Unde eſus velvſus illius agni p̄cipue hoc ſacramentū figurabat. ideocongrue p̄cedebat figuram baptiſmi. non ratōne huiꝰ quafuit figura ſacramenti: ſꝫ ratōne qua ſignificabat hoc ſacͣmentum inꝙͣtum eſt ꝯtinens xp̄m paſſum rep̄ſentās xp̄ipaſſionem a qua baptiſmꝰ virtutem habet. Si obijcit̉.eadem ratōne debuit p̄ceſſiſſe diluuiū quod fuit figura bptiſmi. Dicendū nequaꝙͣ: qꝛ nōdum ꝯgruebat hoc ſacramentuꝫ p̄figuraret̉ figura tanta ſil̓itudine rep̄ſentata.vt ex verbis Hugo. p̄tactis patet.Articulus ſecūdusOnſequēter querit̉ de figuraꝝ p̄eminētia ꝙͣtuꝫad exp̄ſſionem figurati ſcꝫ vtꝝ illa fuit legisſnature exp̄ſſius figurabat ſacramētū: an illeque fuerūt legis ſcripte. illa fuit legis nature videt̉: qꝛoblatō melchi. fuit in eiſdeꝫ ſpēbꝰ quibꝰ celebrat̉ ꝯſecrat̉hoc ſacramētū. ergo poſſet exp̄ſſius figurari ꝙͣ inſimili ẜm ſpecieꝫ: videt̉ figura legis illius fuit exp̄ſſiſſima. Item lex nature in maiori ſe habet ꝓpinquitate couenientia lege euangelica. ꝙͣ lex ſcripta. quia lex euāgelica plus habet de dictamine naturali ꝙͣ de inſtitutōe. ecōtra eſt in lege ſcripta. A ſimili videtur ſacramenta legisnature ſe debeant habere in maiori cōueniētia exp̄ſſioreſignatōne ſacramētis euāgelicis ꝙͣ ſacramēta legis ſcripte. Cōtra. exp̄ſſiſſime inter omnes figuras figurabatxp̄m paſſuꝫ. ip̄ius paſſioneꝫ īmolatō agni. exp̄ſſius ꝙͣīmolatō melchi. exp̄ſſius ſignificabat hoc ſacramētuꝫ inquo rep̄ſentatur īmolatō veri agni .i. xp̄i ꝙͣ oblatō melchi. Itē hoc idē videt̉ de māna qd̓ erat cibꝰ de celo deſcēdēsomnē habēs ſuauitatis ſaporē omnibꝰ iſraheliticis datu:in cibū. quod aūt offerebat̉ a melchi. erat de terra. nec tante ſuauitatis. nec omnibꝰ datꝰ in cibū. ex quo ptꝫ lorexp̄ſſius figurabat hoc ſacramētū qd̓ eſt cibꝰ ſpūalis ꝙͣ īlud qd̓ offerebit̉ a melchi. Item videt̉ Hugo. deter