Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioArticulus primusUerit̉ vtꝝ ſacr̄m ꝯfirmatiōis debeat ſtatimconferri ꝑuulo anteꝙͣ habeat annos diſcretionis. ſtatim: videt̉. tanto aptiꝰ ē aliqͥd ad ſui ꝑfectōꝫ: quāto minus hꝫ de impedimēto minoris eſt inclinatōis ad ꝯtrariū ip̄ius. Sꝫ ſuſcepto ſacramento baptiſmatis quanto ſit aliquis ī etate magis elōgata a ſtatu quo pōt peccare: tanto minoris eſt inclinationis ad peccatū qd̓ eſt ꝯtrariū ꝑfectioni gratie minꝰhꝫ de impedim̄to gratie. Qd̓ pꝫ hoc: quanto magisaccedit ad ſtatuꝫ quo pōt peccare: tanto pronior efficituroad peccandū habilior ad impedimētū. quanto aliꝗsſit minoris etatis ſuſcepto ſacramēto baptiſmatis: tantoaptior ē ad ſui ꝑfectōꝫ. ita aptior ad ſuſceptōꝫ gr̄e cōfirmatōis que eſt ꝑfectiua ipſius. Sꝫ quāto aliꝗd ē aptiusſue ꝑfectioni: tanto magis ꝯgruit illā eideꝫ ꝯferre. ⁊cͣ. Iteꝫ quantūcūqꝫ alicubi exiſtit diſpoſitio immediataad forma vel actū aliquē. que quidē forma vel actꝰ expedit ſaluti hūane: ꝯuenit vt forma illa vel actus ꝓducat̉ īeſſe. Sꝫ gr̄a baptiſmalis ē immediata diſpoſitio ad gratiā ꝯfirmatōis que eſt vlterior ꝑfectiua ip̄ius baptizati. ſtatim poſt baptiſmū ꝯferendū eſt ſacr̄m ꝯfirmatōnis. Item eccleſie eſt cautius melius ꝓuidere in mēbrisſuis quo pōt. ſꝫ qn̄ homo eſt in innocentia: certius cōſtateccīe de habilitate ipſius ad ſuſceptionē gratie ꝙͣ qn̄ eſt īſtatu peccati. quia ſtatim qn̄ homo eſt adultꝰ ignorat̉ anſit in pct̄o aliquo. igit̉ eccīe cuiꝰ ē ꝓuidere ſalutibroꝝ. pōt ꝓcurare mīſteria ſacramētoꝝ ẜm magisſtat ſibi ſiue ꝯſtare p̄t de vtilitate eoꝝ. Sꝫ ꝯſtat illi data ꝯfirmatō exiſtenti in innocētia maxime eſt vtilitatis: aūt conſtat illi ſic dat̉ exn̄ti in etate adulta. igit̉ ſꝑdebet ꝓuidere detur exn̄ti in minori etate .ſ. an̄ꝙͣ poſſet peccare. Contͣ. vtilitas maxima ſacram̄ti eſt ex perductione actus eius in finē. ſꝫ cum actus hꝰ ſacram̄ti ſitcōfiteri libera fronte nomē xp̄i. qd̓ ꝯuenit exn̄tibꝰ infraannos diſcretōnis: ſꝫ ſolū adultis. igit̉ vt videt̉: eccīe eſtita ꝓuidere ſacramētū hoc miniſtret̉ adultis qui pn̄tactu iſtius ꝑducere ad finē. Item fruſtra armat̉ quisanteꝙͣ debeat inire certamē. fruſtra ꝯfirmat̉ ꝗs an̄ꝙͣpoſſit pugnare ꝓficere. Iteꝫ ſacr̄m ꝯfirmatōis ē ſacramentū ꝑfectōis. ſꝫ ſtatus pueri totus eſt ſtatus imꝑfectionis vſqꝫ ad ꝑfectum vſum rōnis. totus ille ſtatus p̄cedens videt̉ repugnare ſuſceptioni gr̄e ſacr̄i ꝯfirmatiōis.Hoc etiā videt̉ hoc qd̓ habet̉ ꝯſe. di. iiij. vt ieiuni. vbidicit. Ut ieiuni ad ꝯfirmatiōꝫ veniāt ꝑfecti etatis ſuppleſtatutū eſt. vt moneant̉ ꝯfeſſionē facere prius: vt mūdidonū ſpūſſancti valeant acciꝑe. Ecce habet̉ debent eſſeꝑfecte etatis accedere ieiuni. qd̓ ꝯuenit ꝑuul̓. Reſpondeo. tempꝰ maigis ꝯgruū ſuſceptioni hꝰ ſacram̄tieſt innocētie: tum qꝛ aidueniente adulta etate hēbit ſuaꝫefficaciā: tum ꝓpter ꝑiculū imminēs ex p̄uentu mortis.Si .n. preuētus eēt quis morte ꝑcepto ſacramēto iſtodiminueret̉ ſibi de gloria quantū ad ornatuꝫ caracterishꝰ ſacramēti. etiā parentibꝰ imputaret̉ in culpā. Und̓Hug. ꝓpter eos qui articulo tēꝑis preueniūt̉: inſtituta ēilla qua ſacerdos baptizatuꝫ ſtatim in vertice linit ſacricriſmatis vnctio. vt in hocipſo on̄dat̉ quātū ſacr̄m id adſaluteꝫ nccͣiuꝫ ſit: tam ſollicite vniuerſis cauet̉ ne forte ſine ipſo ab hac vita ſubtrahāt̉. Ad vtilitas ſacramēti eſt ex ꝓductione actus in finē ⁊cͣ. Dicendūtollit̉ efficacia ſacr̄i adueniēte etatis tꝑis adultēdatur infra illā etatē. virtus .n. ſacr̄i tollit̉ niſi peccatuꝫ. Si querat̉ quare ſemꝑ ꝓuidet eccīa mīſtret̉hoc ſacr̄m exn̄tibꝰ in ſtatu innocētie. Dicendū immo hochꝫ eccīa in ꝯſuetudine. aūt ita ſit omībꝰ: ē ex negligentia parentū. Iteꝫ quare ep̄s quos baptizat ſtatimconfirmat. Rn̄ſio. vt ſicut plenā ptāteꝫ hn̄s: plenarie ſb̓ueniat defectibꝰ ſuſcipiētis ꝑiculis p̄tactis. Ad illudqd̓ obijcit̉. armat̉ ꝗs niſi qn̄ debꝫ inire certamē ⁊cͣ.Dicenduꝫ ſecus eſt de armis corꝑalibꝰ ſpūalibꝰ. arma.xxviij.enim ſpūaliarauāt ſꝫ alleuiāt. Pretͣ. arma ſpūalia ſcꝫ gr̄a ſiue virtutes multas hn̄t vtilitates pret̓ illamque eſt defenſionis in pugna ſpūali. ꝓpter qͣs vtiles ſuntipſi ꝑuulo. Ad id qd̓ obijcit̉. ſacr̄m ꝯfirmatōis ē ſacramentū ꝑfectōis ⁊c̄. Dicendū duplex eſt ꝑfectō.dam que attendit̉ penes habitus virtutū dona gr hanc ꝯtingit ꝑuulos hr̄e. hec aūt ꝑfectio habet̉ a ꝑuul̓ſacram̄to baptiſmali ꝯfirmatōis. Alia eſt ꝑfectio attendit̉ penes exercitiū virtutū opeꝝ gratiaꝝ. hācꝯtingit ꝑuulos hr̄e: ſꝫ ſolū adultos hn̄tes vſuꝫ rationis. Ad hoc qd̓cit̉. ieiuni debent accedere ⁊cͣ. Dicēdum intellectꝰlius decreti eſt. illi ſunt ꝑfecte etatis debēt accedere ieiuni: debeāt accede̓ niſi ieiuni in ꝑfecta etate. Un̄ Hug. ſtatutū eſt: vt impoſitionis manuū ſacr̄m niſi a ieiunis vel detur vel accipiat̉:ſi hi qui acceperint ꝑfecte etatis fuerint. vt mūdi ſicti donū accipiant.Articulus ſecundus Onſequent̓ querit̉. quāto temꝑe ꝯfirmati debent ſub diſciplina criſmatis. Hanc queſtiIonē tangit determīat Hugo ſic. Solēt ꝗdāquerere: quāto tꝑe debeāt vnctōꝫ criſmatis obſeruare incapite. vt ſcꝫ capita lauēt qui accipiūt manꝰ impoſitionē abſqꝫ tꝑe baptiſterij. Quibꝰ rn̄deri pōt ꝯueniensvt tanto tꝑe aduentus ſpūſſancti apud vnūquēqꝫ quiaccipit celebret̉: quanto tēꝑe ab eccīa general̓r celebrat̉aduentus ſpūſſancti ſuꝑ apl̓os. hoc eſt ſeptem diebus.merito: quia ſeptē ſunt dona ſpūſſancti: in ſeptē comitibus ad hoſpitē ſuū ſpūſſanctus venit. Et dignū eſt vt habeat vnuſquiſqꝫ diē ſuū. vnicuiqꝫ in die ſuo ꝯuiuiū p̄paret̉. Aliū diē hꝫ ſapīa. aliū intellectꝰ. aliū ꝯſiliū. aliū fortitudo. aliū pietas. aliū timor. Talia ꝯuiuia xp̄us apudſuos hoſpites exercet: talia ſpūſſanctꝰ.Nlembrū ſextuEquit̉ de loco vnctionis ſiue ſignatōis. dequo Rabanꝰ de cōſe. di. iiij. Nouiſſime ſignatur baptizatꝰ criſmate in ſummitate capitis ſacerdotē: pontificē v̓o ī fronte. Hic querit̉ qua rōne baptizatus ſignat̉ in fronte īfirmatōe. qꝛ cum vertex ſit ꝑs dignior ꝙͣtuꝫ ad ſitū: corꝙͣtū ad virtutē. videt̉ potius deberet in ꝯfirmatōe ꝯſignari in vertice vel corde. Uel videt̉ in lingua vel orecōfirmet̉ ad robur ꝯfitendi nomē xp̄i. que ꝗdeꝫ ꝯfeſſio fitore vel lingua. Iteꝫ que eſt iſtius duplicis vnctōis.ſcꝫ in capite a ſacerdote: in fronte a pōtifice. Rn̄ſio. ſicūt dictū eſt: hoc ſacramentū datur in robur. vt ꝯfirmatiidonei ſint portare nomē dn̄i coraꝫ regibꝰ principibꝰ:teſtificando ip̄m ꝯfitendo ſiue illius fidē. quia v̓o interꝑtes corꝑis que ſe ſenſibꝰ nr̄is offerūt caput eſt dignius in capite facies .ſ. anterior ꝑs. ideo hoc ſacr̄m dat̉in facie ſꝫ magis in fronte. qꝛ ibi ē ſedes verecūdie. Und̓qꝛ hoc ſacr̄m eſt ꝯtra ꝯfuſionē verecundiā ꝯfitēdi nomēxp̄i. que linguā cōtrahit ne aꝑte dicat qd̓ hꝫ in corde:uenit hoc ſacr̄m in fronte dari. Frons quideꝫ ē ꝑs facieteminētior ſedes verecūdie. pꝫ quare magis competit frons ſit locus vnctōis ꝙͣ vertex. Pret̓. cor lꝫ ſit parsdignior ꝙͣtū ad virtutē ad oꝑationem: tamē occultū eſt latens interius nec huic vnctioni idoneum. ſacramenta enim ſicut ſunt ſenſibus offerenda: ſic circa ꝑtes ſenſibus manifeſte ſunt exercenda. Quare fit in linguavel in ore patet ex predictis. Confeſſio enim oris ſubtrahitur ex verecundia cuius ſedes eſt in fronte. conuenitvt fiat vnctio in fronte in robur contra verecundiaꝫ qfuſionem: vt ſic ſoluatur os ad liberam chriſti confeſſionem. Ad illud quod queritur de ratione duplicis vnctionis. Dicendum vnctio que fit a ſacerdote: ſolummodo datur vt illa vnctione ſe regem ſacerdotem eſſeagnoſcat factum. Regem ſcilicet non ſolum regni eterni heredem: ſed virtute regia preditum. Ut ſe