Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiotra vnā ſequelā. vtputa puſillanimitatē. Sꝫ ꝯgruū ētra morbū maiorē efficaciorē dari medicinā. ⁊cͣ. Itērōne effectus p̄mi videt̉. qꝛ maiꝰ donū ē de inimico ami fie̓i ꝙͣ de amico magis amicū. Sꝫ ī baptiſmo ſit homoamicus: in ꝯfirmatōe aūt magis. ī baptiſmo ꝯfert̉ maius donū. Iteꝫ baptiſmꝰ facit hoīeꝫ innocentē ſtatimaperit illi celū. ſꝫ facit ꝯfirmatio. baptiſmꝰ ē efficacius ſacr̄m. Iteꝫ ad eſt aucͣtas mgr̄i in. iiij. ſen. Maius eſt ſacr̄m: ob maiorē virtutē vel vtilitatē quā cōferat: ſꝫ quia a dignioribꝰ dat̉. ⁊cͣ. Rn̄ſio. dd̓m gr̄aꝯfirmatōis p̄ſupponit grām baptiſmalē: ſicut bn̄ ſupponit eſſe. Qn̄ fit comꝑatio haꝝ grāꝝ pōt fieri dupl̓r.Uno p̄ſuppoſitōe: ſic oīno maior eſt gr̄a ꝯfirmationis ꝙͣ baptiſmalis. ſicut bn̄ ꝑfecte viuere meliusviuere: qꝛ addit illd̓ ꝯplet. Si aūt intelligat̉ p̄ciſe. vſcꝫ hec gr̄a que addit̉ ſit maior vel minor. Dicenduꝫ ſinedubio eſt tante efficacie vt pꝫ. qꝛ viuificare mortuūmaior gr̄a eſt potētia: ꝙͣ iam viuificatū ſanare vel fortificare p̄ciſe loquēdo. ſꝫ preſuppoſitiōe maiꝰ ē viuū ſanū ꝙͣ viuū tm̄. Rōnes ꝓbantes gr̄a ꝯfirmationis ſit maior: intelligunt̉ preſuppoſitōe. qꝛ auget gratiā baptiſmalē. Sꝫ rōnes ꝓbantes ꝯtrariū intelligūt̉preciſione hāc gr̄am illi cui addit̉ ꝯꝑando. Et pꝫ ſingulas rōnes cuilibꝫ inſpiciēti. his noͣ. ſacr̄m dimaius ſacr̄o multipl̓r. Aut ꝓpter maioritatē rei ſubſiſtētis: vt euchariſtia. res enī ſubſiſtēs ē corpꝰ xp̄i. Aut ꝓpt̓maioritatē effectꝰ: vt baptiſmꝰ abſoluit a culpa a pena. Aut ꝓpter maioritatē rei ſignificate: vt mr̄ioniuꝫ int̓xp̄m eccīaꝫ. Aut ꝓpter mīſtri aucͣteꝫ: vt ꝯfirmatio. veletiā ẜm quoſdā ꝯfirmatio dr̄ maior ꝓpter effectꝰ p̄rogatiuā dignitatē. dignior .n. eſt gr̄a ꝯfirmata vel ꝯſūmataꝙͣ gr̄a ſimplex. Aut qꝛ maioreꝫ ꝯfert ſtatū: ſic ſacramē ordinis. Et ſic pꝫ qūo eſt maius ſacr̄m qūo minus. Sꝫ ꝯͣ p̄dicta obijcit̉ de qd̓ dictū ē. ſacr̄m eſt maius ſacramēto ꝓpter mīſtri aucͣteꝫ. ꝗa mīſter ſe hꝫ ad ſacramē qd̓ mīſtrat vt efficiēs: qꝛ reducit̉ ad cām efficientem: ſꝫ efficiens eſt de re ſꝫ exͣ reꝫ. videt̉ a maioritate illius debeat dici res maior vel minor. Pret̉. ſacr̄mordinis a ſolis epiſcopis mīſtrat̉. hoc ſacr̄m eſt maius alijs qꝛ a maiori mīſtrat̉. Rn̄ſio. ad primū dd̓m eſt quedā cauſa efficiēs oīno extra rem ſiue effectuꝫ. ſicut eſt illa que ſpēm ſuā vel ꝓprietatē ꝓducit in in ſuoeffectu: ſicut ē in equoce agentibꝰ. de tali agēte tenetpoſita. Eſt alia efficiēs ſpēm ſuā vel ꝓprietatē ꝓduc̄eſſe in ſuo effectu. hmōi efficiēs ē oīno exͣ ſiue effectū. Miniſtrās aūt ſacr̄m reduci pōt ad cām efficientem vltimo dictaꝫ. ꝙͣtū ad ꝓprietatē ſuā relinꝗt īſuo effectu: in in hoc ſacr̄o dat̉ quedaꝫ gr̄a excellēsmaior in robore. cuiꝰ excellentia magnitudo dat̉ intelligi ex excellētia magnitudine mīſtri. Uel breuiter dicipōt. lꝫ efficiēs diſpenſans ſacr̄m oīno ſit exͣ ip̄m effectum: nihilominꝰ a ſolis pontificibꝰ hꝫ diſpēſari eiꝰatteſtat̉ magnitudini. vn̄ Euſebius papa. Manꝰ impoſitōis ſacr̄m magna veneratōne tenenduꝫ eſt. qd̓ ab alijsꝑfici pōt niſi a ſummis ſacerdotibꝰ. nec tēꝑe apl̓orumab alijs ꝙͣ ab ipſis apl̓is legit̉ ac ſcitur ꝑactuꝫ. nec abalijs ꝙͣ qui eoꝝ tenēt locū nūqͣ ꝑfici pōt: aut fieri debet. Ad aliud dd̓m. comꝑatio p̄tacta determīat̉ reſpectubaptiſmi: ſacr̄i ordinis. Uel p̄t dici alij ꝙͣ ep̄i dedatione dn̄i pape pn̄t ordines ꝯferre. ſꝫ nullus ẜm qͦſdaꝫpōt ſacr̄m mīſtrare niſi ep̄us. de.. dicet̉. Queſtio. xxviij. de diſpeſatōne ſacram̄ti ꝯfirmatōis.Onſequēter queritur de diſpenſatōne. Circa qd̓ primoritur. ꝗs pōt ꝯfirmare. Scd̓o. ꝗs debeatꝯfirmari. Tercio. ꝗs debet vel pōt ꝯfirmādū tenere. Quarto. vtꝝ debuit xp̄sꝯfirmari. Quino. de tꝑe ꝯfirmatōis. Sexto. de loco con.xxviij.firmatōis. Septimo. de iteratōne ꝯfirmatōis.Nembrū primūIrca primū primo queritur. vtrū non confirmatus poſſit confirmare. Secūdo. vtrūquilibet ſacerdos: vel ep̄s tm̄.Articulus primꝰUerit̉ primo. vtꝝ ꝯfirmatus pōt ꝯfirmaO re. ſic: videt̉ primo. qꝛ baptizatꝰ pōt baptizare vt ex ſupradictis pꝫ. baptiſmꝰ ſitmaioris efficacie ꝙͣ ꝯfirmatio. Illo .n. tm̄ gr̄a ꝯferturſꝫ etiā culpa tollit̉. videt̉ ꝯfirmatus poſſit ꝯfirmare. Iteꝫ indultū ē cuilibꝫ inſtante nccītate poſſe baptizare ꝓpter ꝑiculū qd̓ poſſet ꝯtingere. ſil̓r videt̉ debeatfieri de hoc ſacr̄o ꝓpter ꝑiculū qd̓ imminere poſſet ex dilatione. Dicit. n. Hug. In geſtis pontificalibꝰ legitur.ſanctus Silueſter cōſtituit vt baptizatū p̄ſbiter in verice criſmate liniat. ꝓpter occaſionē quideꝫ mortis: ne forte abſentiā ep̄i difficultatē ꝯſequēdi: ſine manꝰ impoſitione baptizatū ab hac vitā migrare ꝯtingeret. qd̓deꝫ oīno ꝑiculoſum eēt. Iteꝫ Augꝰ. accedit verbuꝫ adelementū fit ſacr̄m. vn̄ virtus ſacram̄ti eſt a virtute verboꝝ: a ꝯfirmatōne alicuiꝰ. enī ꝯfirmat ꝗs virtu illā qua ꝯfirmatus eſt. a quocūqꝫ verba ꝓferant̉:currente materia vel elemento debito: videt̉ efficiat̉ ſacramentū. Contͣ. on̄dit̉ .j. q. j. Gratia. ſymoniaci qꝛgrām hn̄t: grām dare pn̄t ordinādo. Idē habetur īeadē cauſa. q. vij. Daybertū. vbi on̄dit̉. ordinatꝰ ab heretico eo nihil accepit nihil dare p̄t. a ſimili videt̉hn̄tes gr̄am ꝯfirmatōis ſcꝫ ꝯfirmanti: grāꝫ illā ꝯferre pn̄t. Iteꝫ qd̓ hꝫ eſſe imꝑfectū in aliquo genere: nonordinat̉ coīter ad dandū eſſe ꝑfectum in eodeꝫ gene̓. vnd̓hoīs imꝑfecti eſt hoīeꝫ generare: ſꝫ eſt potius impoſſibile in natura. nec ꝯfirmatus ſit imꝑfectꝰ xp̄ianus: poterit aliū confirmare: hoc ſit hn̄tis ꝑfectū eſſexp̄ianitatis dare.Rn̄ſio. ꝯcedo ꝯfirmatus poteſt confirmare. hꝰ aaūt eſt. confirmas quandā habꝫaucͣteꝫ reſpectu confirmādi. ideo aucͣteꝫ hēat parin parem: ꝯfirmatus pōt ꝯfirmare ꝯfirmatūſint pares: niſi preſtita eēt aucͣtas aliūde: vt ab eccleſia. Ad primū obiectū ꝯtra dd̓m. eſt ſil̓e. eo eniꝫſacr̄m eſt baptiſmus nccītatis: pōt in collatiōe ipſoīmoda cōgruitas obſeruari ꝓpter diuerſos euētꝰ pericula que ſolent accidere ex infirmitate ꝑuuloꝝ. vnd̓ neaccidat ꝑiculū damnatōis ſi expectaret̉ ꝑſona cōgruā: īdultū eſt vnicuiqꝫ in caſu poſſe baptizare. ſil̓r eſt de ſacramēto ꝯfirmatōis. ꝓpter qd̓ pōt ꝯuenit ꝑſonā ꝯgruāad diſpenſandū hoc ſacr̄m expectare: ſine illo poſſitſalus. Ad illud qd̓ dicit Hn̄g. dd̓m eſt ꝑiculū oīnoſi negligeret̉ vel ꝯtemneret̉. ita intelligit Hug. Ad illud qd̓ obijcit̉. verbū accedēs ad elementū fit ſacramē. Dicendū hoc veruꝫ eſt: cōcurrentibꝰ alijs ſunt denccītate ſacr̄i .ſ. ꝑſona ꝯgrua materia debita. ſi ſūtalia que nccͣio requirūt̉. in diſpenſatōe hꝰ ſacr̄i requirit̉ꝑſona que idoneā eſt ad ẜm inſtitutōꝫ eccīe diſpoſitine ſapīe. vn̄ idoneitas ꝑſone eſt ad inſtitutōꝫ eccleſie. inſtitutio aūt eccīe ratōꝫ hꝫ a ꝯgruitate. Congruitas aūt requirit diſpenſator hꝰ ſacram̄ti illud ſuſceperit gratie ſalutaris qd̓ alijs miniſtrat. vn̄ oportet ſitfirmatus. Adobijcit̉ virtus ē a ꝯfirmaendū in diſpenſatōnetione mīſtri ⁊cͣ. Tritur id a quo eſt virtus effectiua: ſꝫ alia. maxīe perſona idonea. Un̄ lꝫ cōfirmatio qua aliꝗs ē ꝯfirmatꝰ ſitcauſa vt a qua confirmatꝰ poſſit aliuꝫ confirmare: eſt tn̄cauſa ſine qua.Axticulus ſecūdusOnſequent̓ querit̉. vtꝝ ꝗlibꝫ ꝯfirmatus poſſit ꝯfirmare. ſic: videt̉. Actio exit ab agētequocūqꝫ ī ē ꝓprietas ſiue diſpoſitio ꝓpria ad